Triết lý điện ảnh: Bài học về tư duy và sự nghiệp từ màn bạc

Điện ảnh không chỉ là nghệ thuật giải trí, mà còn là một hệ quy chiếu giúp con người soi chiếu bản thân, xã hội và những lựa chọn trong đời sống lẫn sự nghiệp. Nội dung bài viết sẽ mang đến những chia sẻ từ TS. Đào Lê Na – Chủ nhiệm khoa Nghệ thuật học, Trường ĐH KHXH&NV cùng đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh – tác giả Thưa mẹ con đi, Bằng chứng vô hình, giảng viên Fulbright sẽ cùng đặt lại câu hỏi: điện ảnh đơn thuần là nghệ thuật kể chuyện, phản ánh xã hội, hay là không gian để con người đối thoại với chính mình? Từ những góc nhìn triết học sâu sắc ấy, bài viết mở ra nhiều liên tưởng thú vị về tư duy đa chiều và cách mỗi người làm “đạo diễn” cho hành trình sự nghiệp của chính mình.

Hãy cùng CareerViet đọc bài viết bên dưới để khám phá trọn vẹn những chiêm nghiệm này.

TS. Đào Lê Na – Chủ nhiệm khoa Nghệ thuật học, Trường ĐH KHXH&NV cùng đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh. Nguồn: Vietsuccess

1. Triết học không nằm trong sách vở, nó nằm trong cách ta sống

Nhiều người e ngại triết học là những khái niệm xa vời, trừu tượng. Tuy nhiên, như chia sẻ trong video, triết học thực chất hiện diện ngay trong đời sống hàng ngày, trong cách chúng ta đặt câu hỏi và nhìn nhận vấn đề.

Điện ảnh chính là cầu nối đưa triết học vào đời sống một cách tự nhiên nhất. Thay vì những lý thuyết khô khan, phim ảnh sử dụng hình ảnh và âm thanh để mô tả những trạng thái cảm xúc, những va vấp và sự trưởng thành của con người. Học cách quan sát và suy tư từ phim cũng là cách rèn luyện tư duy phản biện – một kỹ năng "vàng" trong bất kỳ công việc nào.

2. Khi bộ phim "xem" lại chính khán giả: Thấu hiểu bản thân qua màn ảnh

Có bao giờ bạn xem một bộ phim và cảm thấy như nó đang nói về chính mình? Đó là lúc điện ảnh thực hiện chức năng soi chiếu nội tâm (self-reflection). Không chỉ là khán giả nhìn lên màn hình, mà chính bộ phim đang "xem" lại chúng ta, đặt ra những câu hỏi về nhân sinh quan mà ta thường lãng quên giữa bộ bề cuộc sống.

Trong công việc cũng vậy, đôi khi chúng ta cần những "khoảng lặng" như khi xem phim để tự vấn: Mình có đang đi đúng hướng? Giá trị cốt lõi của mình là gì? Những bộ phim hay thường để lại một "khoảng trống" trong lòng người xem, và chính việc tự lấp đầy khoảng trống đó giúp ta trưởng thành hơn.

3. Khám phá tầng sâu của điện ảnh cùng chuyên gia

Để hiểu rõ hơn về ngôn ngữ triết học trong điện ảnh và cách nó tác động đến tư duy của chúng ta, mời bạn lắng nghe cuộc trò chuyện đầy chiều sâu giữa Đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh và Tiến sĩ Đào Lê Na. Video này không chỉ dành cho những người yêu phim mà còn cho bất kỳ ai muốn mở rộng thế giới quan của mình.
Xem ngay video tại đây để không bỏ lỡ những góc nhìn thú vị:

Thought Show SS3 #5 | Triết học trong điện ảnh | TS. Đào Lê Na & ThS. Trịnh Đình Lê Minh

4. Bài học về cái "Tôi" và kỹ năng hợp tác từ ghế đạo diễn

Một bộ phim mang đậm dấu ấn cá nhân của đạo diễn (cái tôi) nhưng lại là thành quả của cả một tập thể (sự hợp tác). Đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh chia sẻ rằng dù có tầm nhìn riêng, anh vẫn luôn cần sự cộng hưởng từ diễn viên và ê-kíp để tác phẩm được trọn vẹn.

Điều này mang lại bài học lớn cho môi trường công sở: Bạn cần có bản sắc riêng để không bị hòa tan, nhưng cũng cần biết lắng nghe và đồng thiết kế (co-design) trải nghiệm với đồng nghiệp. Sự cân bằng giữa cái tôi và tinh thần đồng đội chính là chìa khóa của thành công bền vững.

5. Phá vỡ định kiến: Từ "Thưa mẹ con đi" đến tư duy cởi mở trong công việc

Nhắc đến bộ phim "Thưa mẹ con đi", chúng ta thấy sự giao thoa thú vị giữa tính Queer (bản dạng giới), Nho giáo và tín ngưỡng thờ Mẫu. Thay vì xung đột, chúng lại tồn tại song song và tạo nên những tầng nghĩa sâu sắc về sự thấu hiểu và bao dung.

Trong sự nghiệp, tư duy cởi mở (open-mindedness) cũng quan trọng như vậy. Khả năng chấp nhận sự khác biệt, nhìn nhận vấn đề từ nhiều lăng kính văn hóa và phá vỡ những định kiến cũ kỹ sẽ giúp bạn trở thành một nhà lãnh đạo hiện đại và nhân văn.

6. Tương lai thuộc về những người dám dấn thân và không ngừng học hỏi

Các nhà làm phim trẻ hiện nay có nhiều thuận lợi về công nghệ và cơ hội, nhưng thách thức nằm ở việc tìm ra tiếng nói riêng giữa vô vàn thông tin. Lời khuyên dành cho họ, và cũng là cho tất cả chúng ta: Hãy trải nghiệm thực tế, hãy va chạm và đừng ngại sai lầm.

Đừng cố gắng vay mượn sự sâu sắc của người khác hay làm những điều quá phức tạp khi chưa đủ vốn sống. Hãy bắt đầu từ những gì chân thật nhất với bản thân. Sự chân thật và nỗ lực không ngừng nghỉ mới là "tấm vé" đưa bạn đến với những thành tựu lớn lao trong tương lai.

Kết luận

Điện ảnh không chỉ là lăng kính phản chiếu hiện thực mà còn là người thầy dạy chúng ta về sự thấu cảm, tư duy đa chiều và bản lĩnh đối diện với cuộc sống. Hy vọng qua bài viết này, bạn sẽ tìm thấy những cảm hứng mới để không chỉ thưởng thức phim ảnh trọn vẹn hơn mà còn áp dụng những triết lý ấy để làm chủ "bộ phim" cuộc đời và sự nghiệp của chính mình.