1. Bảo hiểm xã hội một lần là gì?
BHXH một lần là khoản tiền được cơ quan BHXH giải quyết cho người lao động đủ điều kiện và có yêu cầu, thay cho việc tiếp tục bảo lưu toàn bộ thời gian đã đóng để tính các chế độ dài hạn. Khi đã nhận, thời gian tương ứng không còn được dùng để tính lương hưu và các quyền lợi BHXH sau này, vì vậy người lao động nên cân nhắc kỹ.
2. Điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần
Theo Điều 70 và Điều 102 Luật BHXH 2024, người lao động có thể được giải quyết trong các trường hợp luật định.
2.1. Sau 12 tháng không tiếp tục tham gia
Người có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025, sau 12 tháng liên tục không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện, có tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm và có yêu cầu thì có thể hưởng BHXH một lần.
2.2. Ra nước ngoài để định cư
Người lao động ra nước ngoài để định cư và có giấy tờ chứng minh theo quy định có thể đề nghị hưởng mà không phải chờ theo điều kiện thông thường.
2.3. Bệnh nặng, suy giảm khả năng lao động hoặc khuyết tật đặc biệt nặng
Luật quy định các trường hợp mắc ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS; suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
2.4. Một số trường hợp khác
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng và không lựa chọn tiếp tục tham gia.
- Một số người thuộc lực lượng vũ trang khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
- Người lao động nước ngoài thuộc các trường hợp riêng quy định tại khoản 2 Điều 70.
Nguồn: Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.
3. Công thức tính bảo hiểm xã hội một lần
T₁ là số năm đóng trước năm 2014; T₂ là số năm đóng từ năm 2014 trở đi.
Cách tính mức bình quân
Với người có cả BHXH bắt buộc và tự nguyện, mức bình quân kết hợp được xác định theo Điều 17 Nghị định 158/2025/NĐ-CP.
Quy tắc quy đổi tháng lẻ
- Tháng lẻ trước năm 2014 được chuyển sang giai đoạn từ năm 2014 để tính.
- Sau khi cộng dồn, từ 1 đến 6 tháng tính là nửa năm; từ 7 đến 11 tháng tính là một năm.
- Nếu tổng thời gian đóng chưa đủ một năm, mức hưởng bằng số tiền đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất nhưng không quá hai tháng mức bình quân.
4. Hệ số điều chỉnh năm 2026
Hệ số dùng để đưa mức lương hoặc thu nhập đã đóng ở các năm khác nhau về mặt bằng tính hưởng năm 2026.
| Năm | Hệ số | Năm | Hệ số | Năm | Hệ số |
|---|---|---|---|---|---|
| Trước 1995 | 5,81 | 2006 | 3,05 | 2017 | 1,28 |
| 1995 | 4,91 | 2007 | 2,81 | 2018 | 1,23 |
| 1996 | 4,65 | 2008 | 2,29 | 2019 | 1,20 |
| 1997 | 4,50 | 2009 | 2,14 | 2020 | 1,16 |
| 1998 | 4,18 | 2010 | 1,96 | 2021 | 1,14 |
| 1999 | 4,01 | 2011 | 1,65 | 2022 | 1,11 |
| 2000 | 4,07 | 2012 | 1,51 | 2023 | 1,07 |
| 2001 | 4,09 | 2013 | 1,42 | 2024 | 1,03 |
| 2002 | 3,94 | 2014 | 1,36 | 2025 | 1,00 |
| 2003 | 3,81 | 2015 | 1,36 | 2026 | 1,00 |
| 2004 | 3,54 | 2016 | 1,32 | ||
| 2005 | 3,27 |
Nguồn: Công văn 340/BHXH-CSXH ngày 03/02/2026 của BHXH Việt Nam.
5. Ví dụ cách tính
Ví dụ 1: Có 5 năm 4 tháng trước năm 2014 và 10 năm 4 tháng từ năm 2014, mức bình quân sau điều chỉnh là 6 triệu đồng. Bốn tháng lẻ trước năm 2014 chuyển sang giai đoạn sau, tổng 8 tháng được làm tròn thành một năm. Mức hưởng = (1,5 × 5 + 2 × 11) × 6 triệu = 177 triệu đồng.
Ví dụ 2: Có 47 tháng đóng toàn bộ từ năm 2014 trở đi thì 3 năm 11 tháng được quy đổi thành 4 năm. Nếu mức bình quân sau điều chỉnh là 8.096.340 đồng, mức hưởng ước tính = 2 × 4 × 8.096.340 = 64.770.720 đồng.
6. Hồ sơ đề nghị hưởng
- Sổ BHXH.
- Văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần theo mẫu hiện hành.
- Giấy tờ bổ sung chứng minh việc định cư ở nước ngoài, tình trạng bệnh, mức suy giảm khả năng lao động hoặc trường hợp đặc thù nếu thuộc diện tương ứng.
- Thông tin nhận tiền và giấy tờ định danh theo yêu cầu của cơ quan tiếp nhận.
7. Quy trình và thời gian giải quyết
- Kiểm tra điều kiện hưởng và đối chiếu quá trình đóng trên VssID hoặc dữ liệu BHXH.
- Chuẩn bị hồ sơ theo Điều 78 hoặc Điều 106 Luật BHXH 2024.
- Nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH trực tiếp hoặc qua dịch vụ công được cung cấp.
- Cơ quan BHXH giải quyết trong 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ; nếu không giải quyết phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
8. Những lưu ý trước khi nhận một lần
- Thời gian đã nhận một lần không còn được cộng để tính lương hưu và các quyền lợi dài hạn.
- Luật BHXH 2024 đã giảm thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu xuống 15 năm khi đủ điều kiện về tuổi.
- Có thể bảo lưu quá trình đóng để tiếp tục cộng dồn khi làm việc hoặc tham gia trở lại.
- Cần cảnh giác với dịch vụ trung gian, hành vi mua bán hoặc cầm cố sổ BHXH.







