Tại Sao Gen Z Chịu Ảnh Hưởng Nặng Nề Nhất Trong Thời Kỳ Lạm Phát?

Trong những tháng đầu năm 2022, thế giới chứng kiến một cơn bão lạm phát quét qua từ Mỹ, châu Âu và lan rộng sang châu Á. Tại Việt Nam, giá cả hàng hóa và dịch vụ cũng tăng lên rõ rệt, tạo nên áp lực lớn cho đời sống người dân. Hãy cùng các chuyên gia phân tích vì sao lạm phát lại ảnh hưởng nặng nề nhất đến thế hệ trẻ – đặc biệt là Gen Z, nhóm tuổi từ 18 đến 25.

Hiểu đúng về lạm phát

Lạm phát xảy ra khi cùng một số tiền, bạn mua được ít hàng hóa hơn so với trước, do mức giá chung tăng lên. Ví dụ, trước đây với 100.000 đồng bạn có thể đổ đầy 5 lít xăng, nhưng hiện nay con số đó chỉ còn 3 lít. Điều đó có nghĩa là đồng tiền mất giá trị theo thời gian.

Hai thước đo phổ biến để đo lường lạm phát là:

• CPI (Chỉ số giá tiêu dùng): phản ánh mức giá trung bình mà người tiêu dùng phải trả cho hàng hóa, dịch vụ.
• PCE (Chỉ số tiêu dùng cá nhân): đo lường mức chi tiêu thực tế của người dân trong nền kinh tế.

​

Bức tranh lạm phát toàn cầu

Tại Mỹ, CPI tháng 4/2022 tăng 8,3% so với cùng kỳ năm trước – mức cao nhất từ 1981. Giá thực phẩm tăng gần 10%, giá xăng dầu tăng hơn 40%. Tại Anh, CPI đạt 7%, gấp 10 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố: nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh sau đại dịch, trong khi doanh nghiệp chưa kịp khôi phục sản xuất; khủng hoảng chuỗi cung ứng do chính sách Zero-Covid ở Trung Quốc; và đặc biệt là cuộc xung đột Nga – Ukraine khiến giá năng lượng và nguyên liệu thô tăng vọt.

Ở Mỹ, việc chính phủ tung ra các gói hỗ trợ và FED hạ lãi suất để kích thích kinh tế sau Covid cũng khiến lạm phát tăng tốc. Đến tháng 5/2022, FED buộc phải tăng lãi suất mạnh nhất trong 20 năm nhằm kiềm chế đà tăng giá. Điều này tạo hiệu ứng dây chuyền đến nhiều quốc gia khác, trong đó có Việt Nam.

Tình hình tại Việt Nam

Theo Tổng cục Thống kê, CPI bình quân 4 tháng đầu năm 2022 chỉ tăng 2,1% so với cùng kỳ, tức vẫn trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế như IMF, Standard Chartered hay BSC đều dự báo lạm phát Việt Nam năm 2022–2023 có thể vượt ngưỡng 4–5,5%, đặc biệt nếu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng.

Nguyên nhân là vì nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu. Khi giá đầu vào tăng 1%, giá đầu ra có thể tăng hơn 2%, tạo sức ép lớn lên túi tiền người tiêu dùng.

Tại sao Gen Z chịu ảnh hưởng nặng nhất?

Mặc dù lạm phát ảnh hưởng đến tất cả mọi người, nhưng Gen Z là nhóm dễ bị tổn thương hơn cả vì:

1. Mới bước vào thị trường lao động: mức lương khởi điểm thấp, chưa có kinh nghiệm và tích lũy tài chính.
2. Vừa trải qua Covid-19: nhiều bạn bị gián đoạn học tập, khó khăn trong việc tìm việc làm, thậm chí thất nghiệp kéo dài.
3. Chi phí sinh hoạt tăng nhanh: tiền thuê nhà, xăng xe, ăn uống đều đội giá trong khi thu nhập không tăng kịp.
4. Khó tiếp cận tài sản lớn: lãi suất vay tăng khiến giấc mơ mua nhà, mua xe ngày càng xa vời.
5. Đầu tư nhiều rủi ro: thị trường chứng khoán, crypto biến động mạnh, dễ khiến người trẻ mất vốn nếu thiếu kinh nghiệm.

Góc nhìn chuyên gia: Gen Z có lợi thế gì?

Theo GS. Enzo Weber (Viện Nghiên cứu Việt – Đức), Gen Z có một lợi thế quan trọng: sự linh hoạt. Họ chưa bị ràng buộc nhiều về gia đình, có thể dễ dàng thay đổi nơi ở, công việc để giảm chi phí hoặc tìm thu nhập cao hơn. Ngoài ra, khả năng thích ứng với công nghệ số cũng mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp mới.

Eloy Gupta, tác giả Gen Z Money Sense, khuyên giới trẻ cần xây dựng quỹ khẩn cấp ngay từ bây giờ và đầu tư vào bản thân thông qua học tập, nâng cao kiến thức tài chính.

Deacon Hayes, tác giả You Can Retire Early, nhấn mạnh: “Đừng giữ quá nhiều tiền mặt, hãy tìm kênh đầu tư mang lại lợi suất cao hơn để chống lạm phát.”

Giải pháp cho Gen Z trong bối cảnh lạm phát

Gen Z là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi lạm phát xảy ra: thu nhập còn hạn chế, chi phí sinh hoạt tăng nhanh, trong khi cơ hội tích lũy chưa nhiều. Vậy các bạn trẻ nên làm gì để bảo vệ ví tiền của mình trước áp lực lạm phát gia tăng? Tất cả sẽ được giải thích rõ hơn trong video dưới đây:

Dưới đây là những giải pháp thực tế mà Gen Z có thể áp dụng ngay:

• Quản lý chi tiêu thông minh: cắt giảm những khoản không cần thiết, tận dụng sống chung hoặc ở cùng gia đình để giảm chi phí.
• Tăng thu nhập: tìm kiếm công việc part-time, freelance, hoặc nâng cao kỹ năng để ứng tuyển vào vị trí tốt hơn.
• Đầu tư sớm: phân bổ một phần thu nhập vào các kênh an toàn, tránh “all-in” vào những tài sản rủi ro.
• Xây dựng quỹ dự phòng: ít nhất 3–6 tháng chi phí sinh hoạt để đối phó với biến động bất ngờ.
• Đầu tư vào kiến thức: học hỏi về tài chính cá nhân, kinh doanh, công nghệ – những lĩnh vực giúp tạo nền tảng bền vững lâu dài.

Vậy tại sao gen Z là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi lạm phát xảy ra? Các bạn trẻ thuộc gen Z nên nên làm gì để bảo vệ ví tiền của mình trong tình trạng lạm phát gia tăng? Chúng ta hãy cùng tìm câu trả lời trong video ngay dưới đây.

Lạm phát là một thách thức lớn, đặc biệt đối với Gen Z – thế hệ đang bước những bước đầu tiên vào hành trình tài chính độc lập. Tuy nhiên, trong nguy luôn có cơ. Sự linh hoạt, khả năng thích ứng nhanh và tư duy công nghệ chính là “vũ khí” giúp người trẻ không chỉ tồn tại, mà còn có thể bứt phá trong giai đoạn khó khăn này.

Như các chuyên gia đã khẳng định, chìa khóa nằm ở việc quản lý tài chính cá nhân, chuẩn bị quỹ khẩn cấp, và quan trọng nhất là đầu tư cho bản thân. Gen Z nếu biết tận dụng lợi thế của mình, hoàn toàn có thể biến thử thách lạm phát thành cơ hội trưởng thành và vững bước hơn trên con đường tài chính tương lai.