Đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh 2026: Hướng dẫn chi tiết

Đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là thủ tục giúp người có thu nhập từ tiền lương được trừ thêm một khoản cho mỗi người thân đang nuôi dưỡng trước khi tính thuế thu nhập cá nhân. Hãy cùng CareerViet tìm hiểu chi tiết các điều kiện hưởng, phương thức thực hiện, bộ hồ sơ chứng minh và mẫu tờ khai mới áp dụng từ ngày 01/7/2026.

Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng từ kỳ tính thuế 2026 

Từ kỳ tính thuế 2026, mỗi người phụ thuộc giúp người nộp thuế được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng khi tính thuế thu nhập cá nhân (theo Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 09/2026/QH16). Người đi làm có thể ủy quyền cho công ty đăng ký thay hoặc tự nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng định danh điện tử VNeID hoặc hệ thống thuế điện tử. Hồ sơ cần được hoàn tất trước ngày 31/12 của năm tính thuế (theo Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).

Hạn này áp dụng cho mọi người phụ thuộc theo quy định mới, không còn chỉ riêng nhóm cá nhân không nơi nương tựa như quy định trước đây. Mức 6,2 triệu đồng cũng đã thay cho mức 4,4 triệu đồng áp dụng trước kỳ tính thuế 2026, nên người đã đăng ký từ trước được hưởng mức mới mà không phải làm lại thủ tục.

Ai được đăng ký là người phụ thuộc và cần những điều kiện gì?

Người phụ thuộc gồm con, vợ hoặc chồng, cha mẹ và cá nhân không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng. Trừ con dưới 18 tuổi và con khuyết tật, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động, các trường hợp còn lại phải có thu nhập bình quân tháng không quá 3 triệu đồng.

Danh sách 4 nhóm nằm ở khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, còn mức 3 triệu đồng thay cho mức 1 triệu đồng trước đây được quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC. Điều kiện cụ thể của 4 nhóm như sau:

• Con: Con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng dưới 18 tuổi được đăng ký mà không xét đến thu nhập. Con từ 18 tuổi trở lên được tính khi mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật, không có khả năng lao động hoặc đang đi học với thu nhập không quá 3 triệu đồng/tháng.
• Vợ hoặc chồng: Người vợ hoặc chồng của người nộp thuế được đăng ký khi đáp ứng điều kiện về thu nhập, kèm theo điều kiện về độ tuổi lao động.
• Cha mẹ: Nhóm này gồm cha mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ nuôi, cha mẹ vợ và cha mẹ chồng, với điều kiện thu nhập và độ tuổi lao động tương tự như nhóm vợ hoặc chồng.
• Cá nhân không nơi nương tựa: Anh chị em ruột, ông bà, cô dì, chú bác, cậu ruột và cháu ruột được tính khi đang sống cùng và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo Luật Hôn nhân và gia đình.

Với 3 nhóm sau, người còn trong độ tuổi lao động phải đáp ứng thêm điều kiện là không có khả năng lao động. Theo khoản 3 và khoản 4 Điều 47 Nghị định 253, đó là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên. Người ngoài độ tuổi lao động chỉ cần đáp ứng điều kiện về thu nhập. Điều kiện này cần được kiểm tra kỹ khi đăng ký cho vợ hoặc chồng còn trẻ đang ở nhà chăm con, vì chỉ đáp ứng điều kiện về thu nhập là chưa đủ.

Bố mẹ có lương hưu có được đăng ký người phụ thuộc không?

Có, bố mẹ có lương hưu vẫn được đăng ký là người phụ thuộc nếu thu nhập bình quân tháng từ mọi nguồn, bao gồm cả lương hưu, không vượt quá 3 triệu đồng. Bố mẹ còn trong độ tuổi lao động phải có thêm điều kiện suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Khoản 1 Điều 3 Thông tư 87 tính thu nhập "từ tất cả các nguồn thu nhập", nên lương hưu và các khoản thu nhập khác như tiền cho thuê nhà đều được cộng vào. Văn bản thuế không định nghĩa riêng về độ tuổi lao động. Cách xác định phổ biến là căn cứ vào tuổi nghỉ hưu, năm 2026 là đủ 61 tuổi 6 tháng với nam và đủ 57 tuổi với nữ (theo Điều 4 Nghị định 135/2020/NĐ-CP).

Ví dụ minh họa: mẹ 62 tuổi nhận lương hưu 2,8 triệu đồng/tháng và không có thu nhập khác thì đủ điều kiện. Nếu mẹ có thêm tiền cho thuê nhà 1 triệu đồng/tháng, thu nhập bình quân sẽ lên 3,8 triệu đồng và sẽ không còn đủ điều kiện. Người đăng ký thường chỉ nhìn vào lương hưu mà quên đi các nguồn thu nhập khác.

Vợ chồng cùng nuôi con hoặc làm việc ở nhiều nơi thì ai được đăng ký làm người phụ thuộc?

Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần cho mỗi người nộp thuế. Khi nhiều người cùng nuôi dưỡng, các bên tự thỏa thuận để một người đứng tên trong năm tính thuế. Người nhận lương từ nhiều nơi chỉ chọn một nơi để đăng ký.

Quy tắc này nằm ở khoản 3 Điều 10 Luật 109 và khoản 2 Điều 48 Nghị định 253, được áp dụng vào 3 tình huống thường gặp như sau:

• Vợ và chồng cùng nuôi con: Bố hoặc mẹ đứng tên đăng ký người con đó theo thỏa thuận của hai vợ chồng. Muốn đổi người đứng tên thì việc thay đổi chỉ áp dụng từ kỳ tính thuế tiếp theo.
• Nhiều người con cùng nuôi bố mẹ: Chỉ một người con được đăng ký bố hoặc mẹ làm người phụ thuộc, những người con còn lại không được tính trùng.
• Làm việc cho 2 công ty: Người lao động chọn một nơi trả thu nhập để đăng ký và chỉ ủy quyền cho công ty đó.

Cả 3 tình huống đều dẫn đến một nguyên tắc: mỗi người phụ thuộc chỉ có một người đứng tên trong một năm. Khi chọn người đứng tên, gia đình nên so sánh thuế suất của từng người, vì cùng một khoản giảm trừ 6,2 triệu đồng sẽ cho mức thuế giảm khác nhau.

Ngưỡng 3 triệu đồng tính trên thu nhập bình quân tháng từ mọi nguồn, thay mức 1 triệu đồng trước đây

Cách đăng ký người phụ thuộc online hoặc qua công ty như thế nào?

Người đi làm có 2 cách đăng ký người phụ thuộc: ủy quyền cho công ty đang trả lương bằng văn bản mẫu 41/UQ-ĐKT hoặc tự nộp tờ khai mẫu 20-ĐKT cho cơ quan thuế. Hồ sơ tự nộp được gửi qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID, hệ thống thuế điện tử hoặc nộp bản giấy.

Dù chọn cách nào, hồ sơ người phụ thuộc cần hoàn tất trước ngày 31/12 của năm tính thuế

Cả 2 cách và các kênh nộp đều được quy định tại Điều 21 và khoản 1 Điều 6 của Thông tư 90/2026/TT-BTC. Mỗi cách trong 2 cách này thường phù hợp với một hoàn cảnh khác nhau:

• Ủy quyền cho công ty: Cách này thường phù hợp với người có công ty trả lương ổn định và muốn kế toán lo phần nộp hồ sơ. Công ty tổng hợp vào tờ khai 20-ĐKT-TH.
• Tự đăng ký với cơ quan thuế: Cách này thường phù hợp với người muốn tự chủ động, đang làm hai công việc hoặc làm ở nơi chưa nhận ủy quyền.

Cả 2 gợi ý trên đều dựa trên hoàn cảnh thực tế chứ không phải quy định. Dù chọn cách nào, người nộp thuế phải đăng ký thuế cho chính mình trước (theo điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 253). Hiện nay, số định danh cá nhân được dùng làm mã số thuế (theo khoản 2 Điều 37 Thông tư 90).

Người phụ thuộc cần được đăng ký cùng hồ sơ chứng minh trước ngày 31/12 của năm tính thuế (theo điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 253). Đăng ký xong sẽ được áp dụng ổn định cho các năm sau nếu không có thay đổi. Khoản giảm trừ được tạm tính trong năm kể từ khi đăng ký, tính đủ theo tháng.

Hồ sơ online phải được xác thực điện tử trước khi gửi. Người muốn nộp giấy có thể mang đến cơ quan thuế tại nơi mình cư trú hoặc gửi qua bưu điện.

Ủy quyền cho công ty đăng ký người phụ thuộc

Khi ủy quyền, người lao động lập văn bản ủy quyền mẫu 41/UQ-ĐKT và gửi kèm hồ sơ chứng minh người phụ thuộc cho công ty. Công ty tổng hợp vào tờ khai 20-ĐKT-TH rồi nộp cho cơ quan thuế. Người có nhiều nơi trả thu nhập chỉ ủy quyền cho một nơi.

Mẫu ủy quyền người lao động ký để công ty đăng ký người phụ thuộc thay

Dựa trên điểm b.2 khoản 1 Điều 21 Thông tư 90, trình tự thực tế khi ủy quyền gồm 4 bước:

• 1. Nhận mẫu ủy quyền: Người lao động lấy mẫu 41/UQ-ĐKT từ bộ phận phụ trách tiền lương của công ty.
• 2. Chuẩn bị giấy tờ: Người lao động chuẩn bị bản chụp giấy tờ của từng người phụ thuộc theo đúng nhóm quan hệ, ví dụ như giấy khai sinh của con hoặc giấy chứng nhận kết hôn.
• 3. Gửi hồ sơ cho công ty: Hồ sơ nên được gửi trước thời hạn công ty đặt ra để kế toán kịp nộp trước ngày 31/12.
• 4. Theo dõi kết quả: Cơ quan thuế gửi kết quả qua email hoặc số điện thoại đã đăng ký, người lao động có thể hỏi lại kế toán khi chưa nhận được.

Trường hợp người phụ thuộc đã có mã số thuế, công ty kê khai thay đổi thông tin đăng ký thuế kèm hồ sơ người phụ thuộc chứ không đăng ký mới (theo điểm c khoản 4 Điều 23 Thông tư 90). Với người có một công ty trả lương ổn định, ủy quyền cho công ty là cách ít thao tác nhất.

Tự đăng ký người phụ thuộc trên VNeID

Thêm người phụ thuộc trên ứng dụng VNeID để đăng ký giảm trừ gia cảnh

VNeID, tên gọi trong văn bản là Ứng dụng định danh quốc gia, là một trong các kênh điện tử tiếp nhận hồ sơ đăng ký thuế của cá nhân, bao gồm cả hồ sơ của người phụ thuộc (theo khoản 1 Điều 6 Thông tư 90). Người nộp thuế thao tác hoàn toàn trên điện thoại.

Giao diện VNeID thay đổi theo từng phiên bản nên tên mục có thể khác nhau, còn trình tự chung gồm 4 bước:

• 1. Cập nhật và đăng nhập VNeID: Người nộp thuế cập nhật ứng dụng lên phiên bản mới nhất rồi đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử của mình.
• 2. Mở chức năng người phụ thuộc: Người nộp thuế tìm chức năng thêm người phụ thuộc và tạo yêu cầu mới.
• 3. Nhập thông tin người phụ thuộc: Các ô cần điền gồm số định danh cá nhân, họ tên và mối quan hệ, sau đó đánh dấu xác nhận thông tin là đúng.
• 4. Gửi và theo dõi trạng thái: Người nộp thuế theo dõi trạng thái xác thực trên ứng dụng và chờ thông báo kết quả.

Thông tin nhập phải khớp với thẻ căn cước của người phụ thuộc. Sai một ký tự trong họ tên hoặc ngày sinh, hồ sơ sẽ không qua bước đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đăng ký người phụ thuộc trên eTax Mobile

 

Trên eTax Mobile, ứng dụng thuế điện tử của cơ quan thuế, cá nhân tự lập và nộp tờ khai đăng ký thuế cho người phụ thuộc theo mẫu 20-ĐKT (theo điểm b.3 khoản 1 Điều 21 Thông tư 90). Cách này phù hợp với người đã quen tra cứu thuế trên điện thoại.

Theo hướng dẫn của Thuế TP Hà Nội đăng trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tháng 5/2026, quy trình gồm 6 bước:

• 1. Chọn Đăng ký thuế: Sau khi đăng nhập, người nộp thuế chọn chức năng Đăng ký thuế trên màn hình chính.
• 2. Chọn Kê khai hồ sơ đăng ký thuế: Chức năng này dùng chung cho việc đăng ký mới và thay đổi thông tin.

Bước 2: Chọn Kê khai hồ sơ đăng ký thuế để đăng ký người phụ thuộc trên eTax Mobile

• 3. Chọn đúng loại hồ sơ: Người phụ thuộc lần đầu đăng ký thì chọn đăng ký thuế, người phụ thuộc đã có mã số thuế thì chọn thay đổi thông tin.
• 4. Nhập thông tin người phụ thuộc: Các ô cần điền gồm họ tên, ngày sinh và quan hệ với người nộp thuế, phải khớp với thẻ căn cước.

Bước 4: Họ tên, ngày sinh và quan hệ phải khớp với thẻ Căn cước

• 5. Xác nhận bằng mã OTP: Hệ thống gửi mã xác thực dùng một lần (One-Time Password, OTP) đến số điện thoại hoặc email để người nộp thuế xác nhận hồ sơ.
• 6. Nhận thông báo nộp thành công: Người nộp thuế nên lưu lại màn hình này để đối chiếu khi cần.

Bước 6: lưu lại màn hình nộp thành công để đối chiếu khi cần

Tên chức năng có thể thay đổi khi ứng dụng được cập nhật, nhưng trình tự chọn hồ sơ, nhập thông tin và xác nhận vẫn giữ nguyên. Cùng ứng dụng này cũng có thể dùng để kiểm tra lại người phụ thuộc sau khi nộp.

Đăng ký người phụ thuộc trên Cổng Dịch vụ công

Cổng Dịch vụ công quốc gia nhận hồ sơ đăng ký người phụ thuộc trực tuyến, giấy tờ đính kèm là bản sao điện tử nên không phải nộp bản giấy (theo khoản 1 Điều 6 Thông tư 90). Kênh này phù hợp với người quen thao tác trên máy tính và cần đính kèm nhiều giấy tờ.

Đăng ký người phụ thuộc hiện được thực hiện trong thủ tục đăng ký thuế. Dựa trên khoản 2 Điều 6 Thông tư 90, trình tự thực tế trên Cổng Dịch vụ công gồm 4 bước:

• 1. Đăng nhập Cổng Dịch vụ công: Người nộp thuế đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử của mình.

Đăng nhập Cổng Dịch vụ công để đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

• 2. Chọn thủ tục đăng ký thuế: Người nộp thuế tìm thủ tục đăng ký thuế dành cho cá nhân rồi chọn kê khai trực tuyến tờ khai 20-ĐKT.

Chọn thủ tục đăng ký thuế và tờ khai 20-ĐKT trên Cổng Dịch vụ công

• 3. Nhập thông tin và đính kèm giấy tờ: Người nộp thuế điền thông tin của từng người phụ thuộc, đính kèm bản chụp giấy tờ, sau đó xác thực điện tử.

Bước 3: đính kèm bản chụp giấy tờ và xác thực điện tử trước khi gửi

• 4. Gửi hồ sơ và chờ thông báo: Cơ quan thuế gửi thông báo về việc hồ sơ có được tiếp nhận hay không, kèm theo lý do nếu hồ sơ không được tiếp nhận.

Tên nút bấm trên Cổng có thể thay đổi theo thời điểm, nên người nộp thuế cần đọc kỹ tên thủ tục trước khi kê khai. Dù nộp qua kênh nào, hồ sơ được chấp nhận khi thông tin khớp với dữ liệu dân cư và giấy tờ chứng minh đúng với từng nhóm người phụ thuộc.

Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc gồm những giấy tờ gì?

Hồ sơ dùng bản chụp giấy tờ theo từng trường hợp: con cần giấy khai sinh, vợ hoặc chồng cần thẻ căn cước và giấy chứng nhận kết hôn, cha mẹ cần thẻ căn cước và giấy tờ chứng minh quan hệ cha mẹ với con. Người không nơi nương tựa cần thêm bảng kê mẫu 07/XN-NPT-TNCN.

Giấy tờ chứng minh khác nhau theo từng nhóm người phụ thuộc

Danh mục hồ sơ được quy định tại Điều 4 của Thông tư 87. Giấy tờ cụ thể cho 6 trường hợp như sau:

• Con đẻ: Hồ sơ gồm bản chụp giấy khai sinh của con, kèm thẻ căn cước nếu con đã được cấp.
• Con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng: Ngoài giấy khai sinh của con, hồ sơ cần bổ sung quyết định công nhận việc nuôi con nuôi hoặc giấy chứng nhận kết hôn.
• Con từ 18 tuổi trở lên: Hồ sơ cần bổ sung giấy xác nhận khuyết tật hoặc giấy xác nhận mất năng lực hành vi dân sự. Con đang đi học thì cần thẻ sinh viên hoặc bản khai có xác nhận của nhà trường.
• Vợ hoặc chồng: Hồ sơ gồm thẻ căn cước và giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác chứng minh quan hệ vợ chồng.
• Cha mẹ: Hồ sơ gồm thẻ căn cước của cha mẹ và giấy tờ chứng minh quan hệ, với cha mẹ đẻ là giấy khai sinh của người nộp thuế, với cha mẹ nuôi là quyết định công nhận nuôi con nuôi.
• Cá nhân không nơi nương tựa: Hồ sơ gồm thẻ Căn cước, bảng kê 07/XN-NPT-TNCN và giấy tờ chứng minh quan hệ, nghĩa vụ nuôi dưỡng (nếu có).

Người phụ thuộc thuộc diện không có khả năng lao động còn cần thêm giấy tờ chứng minh tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên. Người nộp thuế chỉ cần chuẩn bị đúng nhóm giấy tờ của người thân.

Cơ quan thuế ưu tiên tự khai thác dữ liệu dân cư và các cơ sở dữ liệu liên thông, chỉ khi không khai thác được mới yêu cầu nộp giấy tờ (theo khoản 9 Điều 4 Thông tư 87). Một số hướng dẫn cũ còn liệt kê sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú, nhưng danh sách hồ sơ hiện hành không có 2 loại giấy tờ này.

Mẫu đăng ký người phụ thuộc nào đang được áp dụng từ 01/7/2026?

Tờ khai 20-ĐKT thay cho các mẫu 20-ĐK-TCT và 07/ĐK-NPT-TNCN trong hướng dẫn cũ

Từ ngày 01/7/2026, khi đăng ký người phụ thuộc, người nộp thuế sử dụng các mẫu kèm theo Thông tư 90/2026/TT-BTC: tờ khai 20-ĐKT khi tự đăng ký, 20-ĐKT-TH khi công ty đăng ký thay, văn bản ủy quyền 41/UQ-ĐKT và bảng kê 07/XN-NPT-TNCN. Các mẫu 07/ĐK-NPT-TNCN, 20-ĐK-TCT, 20-ĐK-TH-TCT không có trong danh mục mẫu của Thông tư 90.

Thông tư 90 thay thế Thông tư 86/2024/TT-BTC về đăng ký thuế. Bảng dưới đây đối chiếu 4 mẫu đang áp dụng theo người dùng và ghi chú khi gặp hướng dẫn cũ:

Trong 4 mẫu trên, người lao động chỉ cần quan tâm đến 20-ĐKT khi tự làm và 41/UQ-ĐKT khi ủy quyền, còn 20-ĐKT-TH là việc của kế toán. Nếu công ty vẫn đưa mẫu mang tên cũ, người lao động có thể hỏi lại để nhận đúng mẫu theo Thông tư 90.

Thủ tục đăng ký người phụ thuộc riêng đã được bãi bỏ từ ngày 14/02/2026 và được gộp vào thủ tục đăng ký thuế (theo Quyết định 216/QĐ-BTC ngày 03/02/2026, căn cứ Nghị định 373/2025/NĐ-CP). Đây là gộp thủ tục chứ không bỏ việc đăng ký, Người phụ thuộc vẫn phải được đăng ký thì người nộp thuế mới được giảm trừ.

Sau khi nộp, bao lâu thì có kết quả và xử lý lỗi như thế nào?

Hồ sơ đầy đủ và khớp với dữ liệu dân cư được cơ quan thuế cập nhật trong 3 ngày làm việc, kết quả được gửi qua email hoặc số điện thoại đã đăng ký. Hồ sơ điện tử không được tiếp nhận sẽ có thông báo nêu lý do trong vòng 1 ngày làm việc (theo khoản 1 Điều 22 Thông tư 90).

Hồ sơ chưa đạt thường rơi vào 4 trường hợp, mỗi trường hợp có cách xử lý riêng:

• Thông tin không khớp với dữ liệu dân cư: Người nộp thuế sửa họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân cho đúng theo thẻ căn cước của người phụ thuộc và nộp lại.
• Đăng ký qua công ty bị báo không khớp: Cơ quan thuế gửi danh sách cho công ty theo mẫu 40/TB-ĐKT trong 2 ngày làm việc, công ty báo lại người lao động để điều chỉnh.
• Kết nối dữ liệu dân cư bị gián đoạn khi nộp: Người nộp thuế kê khai đầy đủ và gửi kèm bản sao căn cước. Nếu sau đó nhận thông báo điều chỉnh mà quá 10 ngày làm việc vẫn chưa sửa, mã số thuế sẽ chuyển sang trạng thái "chờ cập nhật thông tin số định danh cá nhân".
• Hồ sơ giấy thiếu thông tin: Cơ quan thuế gửi thông báo yêu cầu bổ sung trong 2 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận, người nộp thuế bổ sung đúng nội dung được nêu.

Cả 4 trường hợp trên đều có thông báo kèm lý do, nên người nộp thuế chỉ cần sửa đúng những chỗ được chỉ ra. Mốc 10 ngày làm việc trong trường hợp kết nối dữ liệu dân cư bị gián đoạn cần được chú ý, vì quá hạn thì trạng thái "chờ cập nhật" sẽ áp vào mã số thuế của người được đăng ký.

Sau khi có kết quả, người nộp thuế có thể kiểm tra lại thông tin người phụ thuộc trên kênh đã dùng để nộp hồ sơ hoặc hỏi kế toán nếu đăng ký qua công ty. Khi người phụ thuộc đã được ghi nhận, số thuế giảm được mỗi tháng sẽ phụ thuộc vào bậc thuế của người đứng tên.

Đăng ký người phụ thuộc giúp giảm bao nhiêu tiền thuế mỗi tháng?

Số thuế thu nhập cá nhân giảm được tối đa mỗi tháng nhờ 1 người phụ thuộc theo từng bậc thuế 2026

Mỗi người phụ thuộc giúp giảm 6,2 triệu đồng/tháng thu nhập tính thuế, nên số thuế giảm được tối đa bằng 6,2 triệu đồng nhân với thuế suất của bậc thuế đang áp dụng. Mức tối đa dao động từ 310 nghìn đồng/tháng ở bậc 5% đến 2,17 triệu đồng/tháng ở bậc 35% (theo Điều 9 và Điều 10 của Luật 109).

Với người tự nuôi 1 người phụ thuộc, bảng dưới đây so sánh số thuế hằng tháng trước và sau khi đăng ký ở 4 mức thu nhập (ví dụ minh họa, chỉ có thu nhập từ tiền lương, kỳ tính thuế 2026):

4 mức thu nhập trên cho thấy thu nhập càng cao thì mỗi người phụ thuộc càng giúp giảm được nhiều thuế. Ở mức 40 triệu đồng, 1 người phụ thuộc giúp giảm 7,44 triệu đồng/năm, còn 2 người phụ thuộc giúp giảm 1,24 triệu đồng/tháng.

Mức giảm thực tế thấp hơn mức tối đa trong 2 trường hợp. Người có thu nhập sau bảo hiểm 20 triệu đồng/tháng chỉ đóng 225 nghìn đồng thuế, nên 1 người phụ thuộc giảm hết 225 nghìn đồng chứ không đủ 310 nghìn đồng. Người có thu nhập sát ranh giới 2 bậc, ví dụ 30,5 triệu đồng, chỉ giảm 560 nghìn đồng vì khoản 6,2 triệu đồng rơi vào cả bậc 10% và bậc 5%.

Khi vợ chồng cùng nuôi con, phép tính cho thấy người có thuế suất cao hơn nên đứng tên. Ví dụ minh họa: chồng có thu nhập sau bảo hiểm 60 triệu đồng, vợ 25 triệu đồng, chồng đứng tên con thì cả nhà nộp ít hơn 930 nghìn đồng mỗi tháng so với khi vợ đứng tên, tương đương 11,16 triệu đồng mỗi năm. Đây là gợi ý từ phép tính, không phải là quy định.

Mỗi phép tính trên đi qua nhiều bước, từ trừ bảo hiểm, trừ giảm trừ gia cảnh đến áp dụng theo từng bậc thuế. Công cụ tính thuế thu nhập cá nhân của CareerViet nhận lương Gross, lương đóng bảo hiểm, vùng và số người phụ thuộc, sau đó trả về số thuế tạm tính theo tháng. Người nộp thuế có thể dùng công cụ này để thử số thuế khi thêm hoặc bớt người phụ thuộc.

Mức giảm trừ áp dụng như nhau trên toàn quốc. Người lao động đang làm việc hay tìm việc làm TPHCM, việc làm Bình Dương cũ, việc làm Đồng Nai, việc làm Cần Thơ hoặc việc làm Đà Nẵng đều được tính theo cùng một cách.

Câu hỏi thường gặp về đăng ký người phụ thuộc

Các câu hỏi dưới đây xoay quanh những thay đổi sau khi đăng ký. Người đổi việc không phải đăng ký lại, còn người phụ thuộc hết điều kiện thì phải kê khai để chấm dứt giảm trừ. Con mới sinh đăng ký được bằng giấy khai sinh, bố mẹ vợ hoặc bố mẹ chồng được tính như cha mẹ đẻ.

1. Đổi việc có phải đăng ký lại người phụ thuộc không?

Không. Người nộp thuế chỉ phải đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh cho mỗi người phụ thuộc một lần. Khi đổi nơi làm việc, người lao động cung cấp hồ sơ xác định người phụ thuộc cho công ty mới để tiếp tục được giảm trừ (theo điểm đ khoản 4 Điều 23 Thông tư 90).

Khi nhận việc mới, người lao động nên làm 3 việc sau:

• Gửi lại bộ bản chụp giấy tờ: Bộ giấy tờ của từng người phụ thuộc được gửi cho bộ phận phụ trách tiền lương của công ty mới ngay sau khi ký hợp đồng.
• Báo số người phụ thuộc đang đăng ký: Thông tin này giúp kế toán tính giảm trừ từ tháng lương đầu tiên.
• Kiểm tra lại trên ứng dụng: Người lao động kiểm tra thấy người phụ thuộc vẫn hiển thị trên kênh đã dùng để đăng ký.

3 việc trên giúp khoản giảm trừ không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển việc. Người lao động không phải nộp lại tờ khai đăng ký, chỉ cần để công ty có đủ hồ sơ lưu giữ khi cơ quan thuế kiểm tra.

2. Khi nào cần giảm hoặc hủy người phụ thuộc đã đăng ký?

Người nộp thuế cần giảm người phụ thuộc khi người đó không còn đủ điều kiện, ví dụ con từ 18 tuổi đang đi học có thu nhập vượt 3 triệu đồng/tháng hoặc con đủ 18 tuổi và thôi học. Việc giảm được thực hiện bằng cách kê khai kết thúc giảm trừ trên hồ sơ thay đổi thông tin đăng ký thuế (theo điểm d khoản 4 Điều 23 Thông tư 90).

Việc kê khai được thực hiện trên kênh đã dùng để đăng ký. Người nộp thuế nên tự rà soát danh sách người phụ thuộc hằng năm trước ngày 31/12. Lý do là người nộp thuế tự chịu trách nhiệm về tính chính xác, kê khai sai sẽ bị xử lý theo quy định (theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 87).

3. Con mới sinh chưa có căn cước có đăng ký người phụ thuộc được không?

Được. Con mới sinh được đăng ký bằng bản chụp giấy khai sinh, thẻ căn cước chỉ cần khi con đã được cấp (theo Điều 4 Thông tư 87). Vì khoản giảm trừ chỉ được tính từ khi đăng ký, cha mẹ nên đăng ký cho con ngay sau khi có giấy khai sinh.

4. Có được đăng ký bố mẹ vợ, bố mẹ chồng làm người phụ thuộc không?

Được. Cha mẹ vợ, cha mẹ chồng thuộc nhóm cha mẹ trong danh sách người phụ thuộc (theo khoản 2 Điều 47 Nghị định 253). Điểm khác so với cha mẹ đẻ nằm ở hồ sơ, gồm thẻ căn cước của cha mẹ, giấy khai sinh của vợ hoặc chồng và giấy chứng nhận kết hôn (theo Điều 4 Thông tư 87).

Đăng ký người phụ thuộc là thủ tục làm một lần nhưng có lợi trong nhiều năm, miễn là người nộp thuế chọn đúng người đứng tên, nộp đủ giấy tờ và hoàn tất trước ngày 31/12. Sau khi đăng ký, người lao động có thể dùng công cụ tính thuế thu nhập cá nhân của CareerViet để ước tính số thuế mỗi tháng khi số người phụ thuộc thay đổi.