Viewed: 52,805
Truyền thông đa phương tiện là ngành kết hợp mỹ thuật, công nghệ và tư duy truyền thông để tạo ra sản phẩm nội dung chạy trên nhiều nền tảng cùng lúc. Ngành này được chia thành 5 mảng chuyên môn, mở ra nhiều cơ hội việc làm ở các vị trí và cấp bậc khác nhau. Cùng CareerViet xem từng mảng làm gì, học xong ra trường ứng tuyển vị trí nào và nên bắt đầu từ đâu ngay dưới đây.

Truyền thông đa phương tiện là gì?
Truyền thông đa phương tiện là lĩnh vực sáng tạo và phân phối thông điệp qua nhiều định dạng cùng lúc, gồm chữ viết, hình ảnh, âm thanh, video và yếu tố tương tác. Tên tiếng Anh của ngành là Multimedia Communication, mã ngành đào tạo bậc đại học là 7320104. Ngành này đứng ở điểm giao thoa giữa 3 khối kiến thức gồm mỹ thuật, công nghệ và truyền thông, chứ không thuộc riêng về một khối nào.
Cách hiểu đó giải thích vì sao chương trình học có độ phủ rộng. Một thông điệp muốn tới được người xem phải đi qua 3 chặng liên tiếp. Chặng đầu là nghĩ ra ý tưởng và thông điệp. Chặng giữa là dựng thành sản phẩm nghe nhìn cụ thể. Chặng cuối là đưa sản phẩm đó lên đúng kênh phân phối và tiếp cận đúng nhóm người xem. Mỗi chặng cần một nhóm chuyên môn riêng, tạo nên sự phân chia rõ ràng giữa các mảng trong ngành truyền thông đa phương tiện.
Nắm được cấu trúc ngành là điều rất cần thiết cho người đang chọn ngành. Nhiều bạn hình dung học truyền thông đa phương tiện xong là đi làm thiết kế hoặc dựng phim. Thực tế thì phần lớn chức danh mà doanh nghiệp đang cần lại nằm rải đều ở cả 3 chặng. Cơ hội trải dài từ người viết kịch bản cho tới chuyên viên đo hiệu quả chiến dịch. Hiểu rõ cấu trúc này giúp sinh viên lựa chọn mảng phù hợp, tập trung phát triển năng lực chuyên môn và chuẩn bị tốt hơn cho công việc sau tốt nghiệp.

Một thông điệp đi qua ba chặng trước khi tới được người xem
Điểm khác nhau của 3 ngành này nằm ở kiến thức và kỹ năng mà người học đảm nhận trong công việc thực tế. Ngành truyền thông thiên về chiến lược thông điệp, quan hệ công chúng và quản trị thương hiệu, tức là phần nghĩ và điều phối. Ngành công nghệ đa phương tiện tập trung vào phần kỹ thuật, gồm lập trình đồ họa và xử lý tín hiệu hình ảnh, âm thanh. Truyền thông đa phương tiện nằm giữa 2 ngành đó, đào tạo người vừa nghĩ được thông điệp vừa tự dựng ra sản phẩm nghe nhìn hoàn chỉnh.
Sinh viên ngành truyền thông đa phương tiện học 3 nhóm kiến thức song song, gồm nền tảng mỹ thuật, nền tảng công nghệ và nền tảng truyền thông. Chương trình xét tuyển chủ yếu qua các tổ hợp A00, A01, D01, C00 và D14, mở cửa cho cả thí sinh khối tự nhiên lẫn khối xã hội.
Nhóm mỹ thuật gồm nguyên lý thị giác, bố cục, màu sắc, chữ và nhiếp ảnh. Đây là yếu tố quyết định tiêu chuẩn thẩm mỹ của sản phẩm và cũng là kỹ năng mà các bạn sinh viên khối tự nhiên cần dành nhiều thời gian để hoàn thiện. Nhóm công nghệ gồm phần mềm xử lý ảnh, dựng phim, làm hiệu ứng chuyển động, dựng 3D và kiến thức cơ bản về website. Bộ công cụ quen thuộc gồm Photoshop, Illustrator, Premiere Pro, After Effects và Figma. Nhóm truyền thông gồm lý thuyết truyền thông, kỹ năng viết, kịch bản, quan hệ công chúng và cách đo hiệu quả chiến dịch.
Cả 3 nhóm kiến thức này bổ trợ nhau khá rõ trong công việc thật. Người dựng được sản phẩm đẹp nhưng không hiểu thông điệp thì khó đạt mục tiêu truyền thông. Ngược lại, người nghĩ ý tưởng hay nhưng không tự dựng được bản mẫu sẽ mất lợi thế lớn khi mới ra trường. Nhà tuyển dụng ở giai đoạn đầu chủ yếu nhìn vào sản phẩm ứng viên tự làm ra.

Ba nhóm kiến thức mỹ thuật, công nghệ và truyền thông bổ trợ lẫn nhau
Hiện có nhiều trường thuộc cả khối báo chí, kỹ thuật và mỹ thuật đào tạo ngành truyền thông đa phương tiện, trải đều hai miền. Thí sinh nên đánh giá chương trình đào tạo và cơ hội thực hành để chọn trường phù hợp bên cạnh việc tham khảo thứ hạng chung của trường.
Ở nhóm thiên về báo chí và truyền thông có Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM cùng Trường Đại học Hà Nội. Ở nhóm thiên về kỹ thuật và công nghệ có Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông. Ở nhóm thiên về mỹ thuật và thiết kế có Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM và Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM. Ngành học này còn được đào tạo tại các trường tư thục và hệ cao đẳng, điều này mang đến cho thí sinh nhiều lựa chọn về năng lực và mức điểm.
Điểm chuẩn chênh lệch đáng kể giữa các trường và thay đổi theo từng năm. Vì vậy, thí sinh nên tra cứu đề án tuyển sinh chính thức của trường trong đúng năm mình dự thi. Mỗi trường ngả về một nhóm kiến thức khác nhau, nên chọn trường thực chất là chọn luôn mảng mình sẽ mạnh khi ra trường.
Ngành truyền thông đa phương tiện gồm 5 mảng chuyên môn chính, mỗi mảng tập trung vào một nhóm sản phẩm và kỹ năng khác nhau. Tùy theo thế mạnh về hình ảnh, nội dung, công nghệ hoặc giao tiếp, sinh viên có thể lựa chọn hướng phát triển phù hợp và bắt đầu từ các vị trí chuyên viên tương ứng.
5 mảng chuyên môn và vị trí phổ biến trong ngành gồm:
5 mảng chuyên môn trên có sự liên kết chặt chẽ trong một quy trình truyền thông hoàn chỉnh: từ hình thành ý tưởng, sản xuất nội dung đến phân phối và đo lường hiệu quả. Người mới không cần thành thạo toàn bộ lĩnh vực ngay từ đầu mà nên chọn một hướng phù hợp với thế mạnh cá nhân, xây dựng kỹ năng chuyên sâu rồi mở rộng sang các mảng liên quan.

Mỗi mảng chuyên môn dẫn tới một nhóm vị trí nghề nghiệp riêng
Mức lương ngành truyền thông đa phương tiện trải từ 8,3 đến 16 triệu đồng mỗi tháng ở nhóm phổ biến, tùy vị trí và số năm kinh nghiệm. Nhóm mới vào nghề nằm quanh mốc 9 đến 10 triệu đồng, còn người có từ 5 năm kinh nghiệm trở lên ở mảng thiết kế đã vượt mốc 15 triệu đồng mỗi tháng.
Các ứng viên có thể tham khảo mức lương của 6 vị trí đại diện cho 5 mảng chuyên môn qua bảng dưới đây:
| Vị trí | Mức lương tham khảo |
|---|---|
| Biên tập viên | 8,3 đến 12,3 triệu đồng, trung bình 10,3 triệu |
| Chuyên viên nội dung, Copywriter | 8,7 đến 12,5 triệu đồng, trung bình 10,6 triệu |
| Chuyên viên sáng tạo nội dung số | 8,9 đến 13 triệu đồng, trung bình 11 triệu |
| Nhân viên dựng phim | 9 đến 13,4 triệu đồng, trung bình 11,2 triệu |
| Chuyên viên thiết kế đồ họa | 9,8 đến 14,1 triệu đồng, trung bình 11,9 triệu |
| Chuyên viên truyền thông | 11,1 đến 16 triệu đồng, trung bình 13,6 triệu |
Nguồn: VietnamSalary, tính đến {update_day}. Đây là mức lương theo chức danh trên phạm vi toàn quốc, gồm cả doanh nghiệp ngoài lĩnh vực truyền thông. Người đọc nên coi đó là mốc tham chiếu, không phải con số riêng của ngành.
Các ứng viên hãy tra cứu mức lương trên VietnamSalary để xem con số của đúng vị trí mình nhắm tới, rồi lấy đó làm mốc khi thương lượng lương nhé.
Khoảng cách giữa các dòng trong bảng cho thấy vị trí càng gần với việc hoạch định thông điệp thì thu nhập càng cao, còn vị trí thuần sản xuất nằm ở nhóm giữa. Kinh nghiệm tạo chênh lệch rõ trong cùng một chức danh. Người thiết kế đồ họa dưới 1 năm kinh nghiệm nhận trung bình 10,4 triệu đồng, còn nhóm 5 đến 9 năm đạt 15,5 triệu đồng. Riêng nhóm dựng phim và sáng tạo nội dung thường có thêm thu nhập từ dự án nhận ngoài. Ứng viên nên hỏi rõ chính sách của doanh nghiệp về việc này ngay trong buổi phỏng vấn.
Người làm ngành truyền thông đa phương tiện cần kết hợp kỹ năng chuyên môn với khả năng sáng tạo, giao tiếp và phối hợp để tạo ra sản phẩm phù hợp với mục tiêu truyền thông. Bên cạnh bộ công cụ chuyên sâu của từng mảng, nhà tuyển dụng thường đánh giá cao khả năng biến ý tưởng thành sản phẩm hoàn chỉnh và làm việc hiệu quả trong môi trường nhiều vòng chỉnh sửa.
Dưới đây là 4 kỹ năng chuyên môn nền tảng mà người mới nên rèn luyện:
Bên cạnh kỹ năng chuyên môn, người làm truyền thông đa phương tiện còn cần các kỹ năng mềm để phối hợp với khách hàng, đội nhóm và các bộ phận liên quan.
Các kỹ năng mềm quan trọng trong ngành gồm:
Các kỹ năng trên đều có thể rèn luyện từ khi còn đi học thông qua dự án cá nhân, hoạt động câu lạc bộ hoặc công việc thực tế. Một tập sản phẩm chất lượng kết hợp với khả năng phối hợp tốt sẽ giúp sinh viên tạo lợi thế rõ ràng khi ứng tuyển.

4 kỹ năng chuyên môn là nền tảng chung cho cả năm mảng
Truyền thông đa phương tiện mang lại nhiều cơ hội phát triển nhờ nhu cầu ngày càng tăng về nội dung số, thiết kế và truyền thông trên các nền tảng mới. Song song với đó, ngành cũng yêu cầu người làm liên tục cập nhật công cụ, xu hướng và khả năng thích nghi với tiến độ của dự án.
Ngành này có 4 điểm mạnh rõ rệt so với các ngành truyền thông truyền thống:
Ngành truyền thông đa phương tiện mang lại nhiều cơ hội phát triển nhờ các sản phẩm nghề nghiệp có tính ứng dụng cao. Tuy nhiên, người làm nghề cũng cần thích nghi với áp lực theo từng dự án, yêu cầu sáng tạo liên tục và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Dưới đây là 3 thách thức phổ biến trong ngành:
Ưu điểm và mặt trái vừa nêu cho thấy ngành này hợp với người chịu được góp ý và thích thấy kết quả công việc của mình xuất hiện ngoài đời. Người mong một công việc ổn định, ít biến động sẽ thấy môi trường truyền thông đa phương tiện vất vả hơn kỳ vọng ban đầu. Câu hỏi kế tiếp nhiều người đặt ra là liệu công nghệ mới có thu hẹp chỗ đứng của ngành hay không.
Nhu cầu nhân lực ngành truyền thông đa phương tiện vẫn đang mở rộng, nhưng AI làm thay đổi tỷ trọng giữa các mảng chứ không xóa bỏ ngành. Riêng nhóm việc làm truyền thông trên CareerViet đang có hơn 1.600 tin đăng, cập nhật {update_month}, trải từ doanh nghiệp sản xuất cho tới đơn vị dịch vụ.
Tác động của AI phân bố không đều giữa 5 mảng. Mảng thiết kế đồ họa chịu ảnh hưởng sớm nhất ở phần việc lặp lại. Các mẫu ấn phẩm đơn giản và việc đổi kích thước hàng loạt nay làm được bằng công cụ tự động. Người làm mảng này chuyển dần sang dựng bộ nhận diện và giữ tính nhất quán cho thương hiệu, tức là phần việc đòi hỏi phán đoán nhiều hơn. Mảng sáng tạo nội dung số cũng thay đổi mạnh ở khâu viết bản nháp. Giá trị của người làm nghề vì thế dịch từ việc viết chữ sang việc chọn góc tiếp cận và kiểm chứng thông tin.
Nhóm chịu ảnh hưởng chậm hơn gồm 3 mảng là sản xuất video, thiết kế tương tác và truyền thông thương hiệu. Công việc ở đây gắn với ghi hình tại hiện trường, thử nghiệm với người dùng thật và xử lý tình huống ngoài kịch bản, những thứ công cụ tự động chưa thay được. Riêng mảng thiết kế tương tác còn hưởng lợi khi doanh nghiệp cần thêm người dựng giao diện cho các sản phẩm số mới mở.
Xu hướng này mang đến một góc nhìn thực tế cho người mới bước chân vào ngành. Lộ trình sự nghiệp sẽ đơn giản hơn khi bạn tập trung vào những mảng đòi hỏi tư duy phán đoán và tương tác trực tiếp. Với những mảng đang bị tự động hóa mạnh, giải pháp tối ưu là chủ động đưa chính các công cụ đó vào quy trình làm việc để thích ứng và nâng cao hiệu quả.

AI làm dịch chuyển tỷ trọng công việc giữa các mảng trong ngành
Cách vào ngành nhanh nhất là chọn một mảng hợp thế mạnh, học đủ nền tảng của mảng đó, rồi gom một tập sản phẩm thật trước khi ứng tuyển. Người mới vào ngành nên làm lần lượt 4 việc dưới đây:
Cả 4 việc trên nối tiếp nhau, nên bỏ qua bước chọn mảng ở đầu sẽ khiến 3 việc sau mất phương hướng. Riêng ở bước chuẩn bị hồ sơ, CV Hay cung cấp sẵn mẫu CV theo từng nhóm nghề để ứng viên điền thẳng thông tin mà không phải tự căn chỉnh bố cục.
Sau khi hồ sơ đã sẵn sàng, AI Matching trên CareerViet sẽ đối chiếu kỹ năng trong CV với yêu cầu của các tin việc làm đang đăng và gợi ý những vị trí khớp nhất. Bên cạnh đó, CareerMap cho phép tra cứu lộ trình thăng tiến của từng chức danh, để ứng viên biết bước kế tiếp sau vị trí khởi điểm là gì. Ai muốn thử sức từ sớm có thể lọc nhóm tin thực tập và tin bán thời gian để tích lũy kinh nghiệm mà vẫn theo được lịch học.
Về địa bàn, phần lớn tin đăng của ngành tập trung ở việc làm TPHCM và Hà Nội, nơi đặt trụ sở của hầu hết đơn vị dịch vụ truyền thông. Bạn đang là sinh viên năm cuối thì nên lọc theo 2 khu vực này trước cho nhanh. Ứng viên ở khu vực khác có thể tham khảo thêm việc làm Bình Dương cũ (nay thuộc TPHCM), việc làm Đồng Nai, việc làm Đà Nẵng và việc làm Cần Thơ. Đây là những nơi có nhiều doanh nghiệp sản xuất và bán lẻ đang tự lập đội truyền thông riêng. Người thiên về quảng bá thương hiệu có thể mở rộng sang nhóm việc làm marketing, còn ai mạnh về kênh số thì xem thêm việc làm digital marketing.

Người mới nên chọn mảng trước rồi gom tập sản phẩm thật
Dưới đây là 5 câu hỏi mà người chọn ngành hay đặt ra nhất. Nội dung xoay quanh cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường và yêu cầu bằng cấp thực tế của nhà tuyển dụng.
Có, đây là ngành có cửa vào khá rộng cho sinh viên mới ra trường, với điều kiện đi kèm là phải có sản phẩm để nhà tuyển dụng xem. Nguyên nhân là các vị trí thiết kế, dựng phim và sáng tạo nội dung tuyển đều quanh năm ở nhiều nhóm doanh nghiệp. Điều cần chuẩn bị là thạo một bộ công cụ và có sẵn từ 5 đến 10 sản phẩm hoàn chỉnh trong hồ sơ.
Có, khá nhiều vị trí trong ngành tuyển theo năng lực thực tế thay vì theo bằng cấp. Các chức danh thiết kế, dựng phim và sáng tạo nội dung thường chỉ yêu cầu tốt nghiệp cao đẳng hoặc trung cấp, đôi khi chấp nhận cả người tự học. Điều kiện đi kèm là ứng viên phải chứng minh được kết quả cụ thể qua tập sản phẩm của mình.
Không, AI làm dịch chuyển cơ cấu công việc chứ không thu hẹp toàn ngành. Phần việc bị thay thế nhiều nhất là dựng ấn phẩm theo mẫu có sẵn và viết bản nháp đơn giản. Đổi lại, nhu cầu tăng lên ở nhóm dựng bộ nhận diện, ghi hình tại hiện trường và điều phối chiến dịch. Người biết dùng công cụ mới như một phần quy trình sẽ giữ được lợi thế trong giai đoạn này.
Vị trí chuyên viên thiết kế đồ họa là điểm khởi đầu hợp lý nhất, vì công việc chạm vào gần như mọi loại sản phẩm mà một đội truyền thông tạo ra. Sau khoảng 1 năm, người mới đã đủ hiểu nghề để chọn đi sâu vào video, sản phẩm số hay quản lý thương hiệu. Với người mạnh về chữ nghĩa, chuyên viên nội dung cũng là điểm xuất phát hợp lý.
Có, và giới tính không tạo ra rào cản nào trong ngành này. Thống kê nhu cầu tuyển dụng theo giới tính trên VietnamSalary cho thấy một con số rõ ràng. Hơn 90% tin đăng ở các vị trí thiết kế, dựng phim và sáng tạo nội dung không đặt yêu cầu về giới tính. Điều thực sự quyết định cơ hội là tập sản phẩm và bộ công cụ mà ứng viên làm chủ được.
Ngành truyền thông đa phương tiện có 5 hướng đi, từ thiết kế đồ họa cho tới truyền thông thương hiệu. Ngành trả lương theo thứ ứng viên tự tay làm ra, chứ không theo tên ngành ghi trên bằng. Điều quyết định kết quả là chọn đúng mảng hợp với mình, rồi gom tập sản phẩm thật ngay từ khi còn đi học. Bạn đã xác định được hướng thì nên xem ngay các tin việc làm đang mở để nắm yêu cầu cụ thể của nhà tuyển dụng.
Source: CareerViet