Job Alerts
Quản Lý Môi Trường Bền Vững: Vì Sao Kỹ Năng Này Lần Đầu Lọt Top 10 Kỹ Năng Tăng Nhanh Nhất Đến 2030?
Viewed: 47
Nhắc đến quản lý môi trường, nhiều người nghĩ ngay đến kỹ sư xử lý nước thải hay cán bộ phụ trách ở các khu công nghiệp. Báo cáo Future of Jobs 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho thấy câu chuyện rộng hơn thế: lần đầu tiên, kỹ năng này có tên trong danh sách 10 kỹ năng tăng nhanh nhất của báo cáo.
Điều đáng nói là phần lớn doanh nghiệp hiện chưa xem nó là kỹ năng cốt lõi, và WEF gọi đây là mảng cần xây năng lực trước khi nó trở nên bắt buộc. Hãy cùng CareerViet làm rõ kỹ năng này thực chất gồm những gì, vì sao nhu cầu đang tăng, doanh nghiệp ở Việt Nam đang chịu những yêu cầu nào, và bạn có thể bắt đầu từ việc gì dù đang làm marketing hay nhân sự qua bài viết dưới đây.
Quản lý môi trường bền vững xếp thứ 10, nhưng phần lớn doanh nghiệp chưa coi là kỹ năng cốt lõi
Trong bảng Top 10 kỹ năng tăng trưởng nhanh nhất đến 2030 của CareerViet, quản lý môi trường bền vững đứng ở vị trí thứ 10, cuối bảng. Cuối bảng không có nghĩa là ít quan trọng. Theo bản tóm tắt báo cáo của WEF, các xu hướng khí hậu đang thúc đẩy sự chú ý đến kỹ năng này, và đây là lần đầu nó vào danh sách 10 kỹ năng tăng nhanh nhất.
Trong báo cáo, WEF đặt quản lý môi trường bền vững, cùng với mạng lưới và an ninh mạng, vào nhóm kỹ năng nằm trong top 10 tăng mạnh đến 2030 nhưng chưa được đa số tổ chức coi là kỹ năng cốt lõi. Theo báo cáo, đây là những mảng doanh nghiệp nên dự đoán nhu cầu và xây dựng năng lực trước khi chúng trở nên quyết định. Cùng với AI và Big Data và mạng lưới và an ninh mạng, quản lý môi trường bền vững cũng là kỹ năng có mức tăng ròng lớn nhất về tỷ lệ người trả lời coi là quan trọng cho năm năm tới, so với báo cáo 2023.
Mức độ coi trọng khác nhau khá nhiều giữa các ngành:
| Nhóm ngành | Quan sát của WEF |
|---|---|
| Khai khoáng và luyện kim | 50% doanh nghiệp coi là kỹ năng cốt lõi, gấp 2,5 lần mức trung bình toàn cầu |
| Chính phủ và khu vực công | Tỷ lệ coi là kỹ năng cốt lõi gấp đôi mức trung bình toàn cầu |
| Dầu khí; hóa chất và vật liệu tiên tiến | Nhu cầu dự báo tăng rõ rệt nhất |
Có thể hiểu rằng ở phần lớn các ngành còn lại, kỹ năng này đang ở giai đoạn “sắp thành cần thiết”, nên người hiểu sớm sẽ có lợi thế hơn người chờ đến khi doanh nghiệp yêu cầu.
Quản lý môi trường bền vững thực chất là làm gì?
WEF dùng tên environmental stewardship cho kỹ năng này nhưng không định nghĩa riêng. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) mô tả environmental stewardship là trách nhiệm đối với chất lượng môi trường, được chia sẻ bởi tất cả những ai có hành động tác động đến môi trường.
Một trách nhiệm chung, không chỉ của bộ phận môi trường
Điểm đáng chú ý của định nghĩa EPA là chữ “tất cả”. Nó không giới hạn ở người có chức danh liên quan đến môi trường: người chọn nhà cung cấp, người thiết kế quy trình, người duyệt ngân sách hay người in tài liệu cho cả công ty đều có phần của mình. Đây cũng là lý do kỹ năng này có thể xuất hiện ở nhiều vị trí hơn bạn nghĩ.
Ba việc quen thuộc: đo, giảm, báo cáo
Trong công việc, kỹ năng này thường quy về ba việc, theo cách gộp dựa trên quy định kiểm kê khí nhà kính ở Việt Nam mà phần sau sẽ nói tới. Đo là thu thập dữ liệu về lượng điện, nhiên liệu, nguyên liệu và chất thải để biết mình đang phát thải bao nhiêu. Giảm là chọn và thực hiện biện pháp phù hợp với điều kiện của đơn vị. Báo cáo là trình bày kết quả đủ rõ để người khác kiểm chứng được. Thiếu bước đầu thì không biết giảm gì, thiếu bước cuối thì khó chứng minh mình đã làm.
Vì sao nhu cầu quản trị môi trường đang tăng?
Khí hậu đã trở thành chuyện kinh doanh
Theo bản tóm tắt của WEF, giảm thiểu biến đổi khí hậu là xu hướng thay đổi doanh nghiệp mạnh thứ ba trong tất cả các xu hướng khảo sát, với 47% nhà tuyển dụng dự kiến nó sẽ làm thay đổi hoạt động kinh doanh trong năm năm tới. Thích ứng với biến đổi khí hậu đứng thứ sáu, với 41%. Cả hai đang kéo theo nhu cầu về kỹ sư môi trường, kỹ sư năng lượng tái tạo và chuyên gia xe điện và xe tự hành, đều nằm trong 15 vị trí tăng nhanh nhất.
Việc làm liên quan đến môi trường và năng lượng đang tăng nhanh
WEF ước tính các xu hướng khí hậu và năng lượng sẽ tạo thêm việc làm ròng như sau đến năm 2030.
| Xu hướng | Việc làm ròng dự kiến thêm | Vị trí trong các xu hướng |
|---|---|---|
| Thích ứng với biến đổi khí hậu | 5 triệu | 3 |
| Giảm thiểu biến đổi khí hậu | 3 triệu | 6 |
| Công nghệ sản xuất, lưu trữ, phân phối năng lượng | 1 triệu | 2 trong nhóm xu hướng công nghệ |
Báo cáo cũng ghi nhận kỹ sư môi trường và kỹ sư năng lượng tái tạo nằm trong 15 vị trí tăng nhanh nhất, kéo theo nhu cầu cho các vị trí như chuyên viên bền vững và kỹ thuật viên năng lượng tái tạo.
Người có kỹ năng quản lý môi trường được tuyển nhiều hơn
Theo dữ liệu của LinkedIn đến tháng 7/2024 và cho thấy thành viên có kỹ năng xanh được tuyển với tỷ lệ cao hơn đáng kể so với các thành viên khác. Tỷ lệ tuyển dụng xanh từng giảm trong năm 2021 và đầu 2022, nhưng sau đó luôn vượt mức tuyển dụng chung, và khoảng cách này ngày càng lớn kể từ mốc thấp nhất vào tháng 5/2022. Dữ liệu này là toàn cầu và từ một mạng xã hội nghề nghiệp, nên bạn nên xem như một tín hiệu xu hướng hơn là số liệu cho riêng thị trường Việt Nam.
Doanh nghiệp ở Việt Nam đang đứng ở đâu?
Cam kết net zero 2050
Tại COP26 ở Glasgow ngày 1/11/2021, Thủ tướng Phạm Minh Chính tuyên bố Việt Nam đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, theo toàn văn phát biểu đăng trên Viet Nam News. Ở cấp doanh nghiệp, các yêu cầu cụ thể đến từ Luật Bảo vệ môi trường 2020 và những nghị định hướng dẫn luật này.
Cơ sở nào phải kiểm kê khí nhà kính
Một trong những văn bản quan trọng nhất là Nghị định 06/2022/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/8/2025. Theo bản hợp nhất tháng 6/2025 (bản dịch tham khảo), cơ sở phát thải phải kiểm kê khí nhà kính nếu thuộc một trong các trường hợp sau.
| Loại cơ sở | Ngưỡng phải kiểm kê |
|---|---|
| Cơ sở phát thải khí nhà kính nói chung | Từ 3.000 tấn CO2 tương đương mỗi năm |
| Nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất công nghiệp | Tiêu thụ năng lượng từ 1.000 tấn dầu quy đổi (TOE) mỗi năm |
| Doanh nghiệp vận tải hàng hóa | Tiêu thụ nhiên liệu từ 1.000 TOE mỗi năm |
| Tòa nhà thương mại | Tiêu thụ năng lượng từ 1.000 TOE |
| Cơ sở xử lý chất thải rắn | Công suất vận hành từ 65.000 tấn mỗi năm |
Theo văn bản này, việc kiểm kê được lập báo cáo hai năm một lần. Nhà máy nhiệt điện, sản xuất thép và xi măng thuộc diện được phân bổ hạn ngạch phát thải thí điểm giai đoạn 2025 - 2026, và lộ trình thị trường carbon trong nước dự kiến thiết lập và thử nghiệm sàn giao dịch đến hết năm 2028. Bạn nên đối chiếu văn bản mới nhất vì quy định có thể được cập nhật.
Với doanh nghiệp thuộc các nhóm trên, nghĩa là cần có người biết thu thập số liệu hoạt động, tính phát thải và lập báo cáo. Còn với doanh nghiệp chưa thuộc diện bắt buộc, kỹ năng này vẫn có thể được hỏi đến khi làm việc với đối tác hoặc khách hàng có yêu cầu riêng.
Không làm ở bộ phận môi trường, bạn vẫn dùng kỹ năng này ở đâu?
Theo định nghĩa của EPA ở trên, ai có hành động tác động đến môi trường đều có phần trách nhiệm. Bảng dưới đây gợi ý cách vận dụng ở một số vị trí:
| Vị trí | Việc nhỏ có thể làm |
|---|---|
| Mua hàng, chuỗi cung ứng | Thêm một tiêu chí môi trường khi so sánh nhà cung cấp, ví dụ yêu cầu họ cung cấp dữ liệu tiêu thụ năng lượng hoặc cách xử lý chất thải |
| Vận hành, sản xuất | Chọn một công đoạn tiêu thụ nhiều điện hoặc phát sinh nhiều phế liệu và theo dõi số liệu hằng tuần |
| Marketing, truyền thông | Chỉ đưa ra tuyên bố “xanh” khi có số liệu hoặc tài liệu chứng minh đi kèm |
| Nhân sự, đào tạo | Đưa nội dung cơ bản về tiết kiệm năng lượng và phân loại chất thải vào buổi hòa nhập nhân viên mới |
| Tài chính, kế toán | Gắn chi phí điện, nước, nhiên liệu vào báo cáo để thấy rõ khoản tiết kiệm từ việc giảm tiêu thụ |
5 cách áp dụng tư duy quản lý môi trường tại nơi làm việc
Không cần chờ đợi các chiến dịch quy mô toàn công ty, mỗi cá nhân đều có thể chủ động rèn luyện kỹ năng quản lý môi trường ngay hôm nay. Khám phá 5 lộ trình hành động đơn giản từ dễ đến khó để nâng cao giá trị bản thân trong tổ chức.
Tìm hiểu doanh nghiệp của bạn thuộc diện quy định nào
Hãy xem công ty bạn có nằm trong các nhóm ở bảng kiểm kê phía trên không, và hỏi bộ phận phụ trách xem công ty đã làm gì. Hiểu bối cảnh pháp lý giúp bạn biết kỹ năng này đang được yêu cầu ở mức nào trong chính nơi mình làm việc.
Chọn một quy trình và đo nó
Bạn không cần bắt đầu với cả công ty. Chọn một quy trình, ví dụ lượng giấy in của phòng ban hoặc điện tiêu thụ của một dây chuyền, và ghi lại con số trong vài tuần. Đo là bước đầu tiên trong ba việc đo, giảm, báo cáo, và nhiều ý tưởng giảm tiêu thụ chỉ xuất hiện khi con số được nhìn thấy.
Học cách đọc một báo cáo phát thải hoặc ESG
Khi cầm một báo cáo, hãy tìm ba thứ: báo cáo tính cho phạm vi nào, dùng phương pháp nào, và so với kỳ nào. Nếu thiếu một trong ba, con số khó so sánh được. Đây là cách áp dụng tư duy phân tích vào chủ đề môi trường.
Thêm một tiêu chí môi trường khi ra quyết định
Khi chọn nhà cung cấp, vật liệu hay cách vận chuyển, thêm một tiêu chí môi trường vào bảng so sánh bên cạnh giá và chất lượng. Chỉ cần một tiêu chí đo được là đủ để bắt đầu.
Trình bày bằng chi phí, rủi ro và cơ hội
Đề xuất giảm tiêu thụ thường dễ được xem xét hơn khi có số tiền tiết kiệm và rủi ro tuân thủ đi kèm, thay vì chỉ nói về trách nhiệm môi trường. Ví dụ giả định: “giảm lượng điện của dây chuyền A xuống mức này sẽ tiết kiệm chừng này mỗi tháng và giúp đơn vị đáp ứng yêu cầu báo cáo của khách hàng”.
5 cách áp dụng tư duy quản lý môi trường tại nơi làm việc. Nguồn: Internet
Câu hỏi thường gặp
Kỹ năng này có phải chỉ dành cho kỹ sư môi trường không?
Không. Kỹ sư môi trường là một trong những vị trí tăng nhanh theo WEF, nhưng theo cách hiểu của EPA, trách nhiệm môi trường được chia sẻ bởi tất cả những ai có hành động tác động đến môi trường. Vì vậy, người làm mua hàng, vận hành, marketing hay tài chính đều có việc để làm.
ESG khác gì quản lý môi trường bền vững?
ESG gồm ba trụ cột là môi trường, xã hội và quản trị. Quản lý môi trường bền vững là phần việc cụ thể của trụ cột môi trường: đo, giảm và báo cáo các tác động như phát thải, tiêu thụ năng lượng và chất thải.
Có cần bằng cấp hay chứng chỉ chuyên ngành không?
WEF không đề cập chứng chỉ cụ thể cho kỹ năng này. Vị trí chuyên trách có thể yêu cầu nền tảng chuyên môn riêng, nên bạn nên xem mô tả tuyển dụng cụ thể. Còn ở các vị trí khác, việc hiểu quy trình của mình và biết đo lường đã là một điểm khởi đầu hợp lý.
Khi Phát Triển Bền Vững Trở Thành Lợi Thế Trong Công Việc
Quản lý môi trường bền vững chưa phải kỹ năng cốt lõi của đa số doanh nghiệp, nhưng báo cáo của WEF cho thấy nó đang tăng nhanh, và quy định ở Việt Nam đang đặt ra yêu cầu rõ hơn cho nhiều cơ sở. Với người đi làm, lợi thế thường thuộc về người chuẩn bị sớm. Bước đầu tiên không phức tạp: chọn một thứ trong công việc của bạn, đo nó, rồi hỏi liệu có cách nào làm tốt hơn.
Khám phá các cơ hội việc làm ở những ngành đang đầu tư cho chuyển đổi xanh tại CareerViet.vn.
Nguồn tham khảo:
- World Economic Forum. (2025). The Future of Jobs Report 2025: Digest (Key findings). https://weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/digest/
- World Economic Forum. (2025). The Future of Jobs Report 2025, chương 2: Jobs outlook (gồm Box 2.1, dữ liệu của LinkedIn). https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-2025/in-full/2-jobs-outlook/
- World Economic Forum. (2025). The Future of Jobs Report 2025, chương 3: Skills outlook. https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/3-skills-outlook
- U.S. Environmental Protection Agency. Environmental Stewardship. https://archive.epa.gov/stewardship/web/html/
- Viet Nam News. (2021). Việt Nam will take stronger measures to reduce greenhouse gas emission: PM (toàn văn phát biểu tại COP26). https://vietnamnews.vn/politics-laws/1071366/viet-nam-will-take-stronger-measures-to-reduce-greenhouse-gas-emission-pm.html
- Chính phủ Việt Nam. Nghị định 06/2022/NĐ-CP, bản hợp nhất số 10/VBHN-BNNMT ngày 12/6/2025 (bản dịch tham khảo của Thư viện Pháp luật). https://faolex.fao.org/docs/pdf/vie212269.pdf
Source: CareerViet
VIP jobs ( $1000+ )
Similar posts "Self Development"
Hot Job Recruiting
