Lượt xem: 34
Cách tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ tiền lương năm 2026 là lấy thu nhập tính thuế nhân với thuế suất theo biểu lũy tiến từng phần 5 bậc, từ 5% đến 35%. Thu nhập tính thuế là phần còn lại sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Các mức này áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026. Hãy cùng CareerViet giải đáp công thức 3 bước, kèm ví dụ thực tế về lương gross và mức thu nhập bắt đầu chịu thuế, trong bài viết dưới đây.

Cách tính thuế thu nhập cá nhân năm 2026 từ tiền lương theo biểu thuế 5 bậc
Người có thu nhập từ tiền lương, tiền công đều thuộc diện nộp thuế TNCN, nhưng cách tính thuế phụ thuộc vào tình trạng cư trú. Cá nhân cư trú nộp thuế theo biểu lũy tiến từng phần. Cá nhân không cư trú nộp thuế 20% trên tiền lương nhận được từ việc làm tại Việt Nam (theo Điều 8 và Điều 21 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15).
Cá nhân cư trú là người đáp ứng 1 trong 2 điều kiện sau đây. Điều kiện thứ nhất là có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt. Điều kiện thứ hai là có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam, gồm nơi đăng ký thường trú hoặc nhà thuê để ở với tổng thời hạn các hợp đồng thuê từ 183 ngày trở lên trong năm tính thuế (theo khoản 2 Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Điều 4 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Người lao động có đăng ký thường trú tại Việt Nam đã đáp ứng điều kiện thứ hai. Vì vậy, tiêu chí 183 ngày chủ yếu được dùng để xác định tình trạng cư trú của người nước ngoài.
Dựa trên tình trạng cư trú và loại hợp đồng, người lao động có thể tự xếp mình vào 1 trong 3 nhóm dưới đây:
Nhóm cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên là nhóm áp dụng công thức 3 bước và biểu lũy tiến 5 bậc. Riêng mức 10% của nhóm không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng chỉ là khoản tạm nộp. Số thuế cuối cùng của cả năm thường được xác định khi quyết toán.

Căn cứ 183 ngày và nơi ở thường xuyên để xác định cá nhân cư trú
Thuế TNCN từ tiền lương năm 2026 được tính qua 3 bước: xác định thu nhập chịu thuế, trừ bảo hiểm bắt buộc và các khoản giảm trừ để ra thu nhập tính thuế, rồi áp dụng thuế suất theo biểu lũy tiến từng phần 5 bậc (theo Điều 8 và Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025).
Thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm doanh nghiệp trả lương hoặc thời điểm người lao động nhận lương (theo khoản 3 Điều 8 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025). 3 bước trên được viết thành 3 công thức như sau:
3 công thức trên áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026, tính từ ngày 01/01/2026. Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, nhưng phần thu nhập từ tiền lương của cá nhân cư trú được áp dụng sớm từ đầu kỳ tính thuế này (theo khoản 2 Điều 29 của luật).
Với một mức lương cụ thể, Công cụ tính thuế thu nhập cá nhân của CareerViet đã tính sẵn phần trừ bảo hiểm, trừ giảm trừ gia cảnh và áp dụng biểu thuế. Người lao động nhập lương gross, lương đóng bảo hiểm, vùng và số người phụ thuộc để xem số thuế phải nộp.
Bước đầu tiên cũng là bước dễ tính sai nhất, bởi không phải khoản nào trên phiếu lương cũng được tính vào thu nhập chịu thuế.

3 công thức nối tiếp từ thu nhập chịu thuế đến số thuế phải nộp.
Thu nhập chịu thuế từ tiền lương gồm tiền lương, tiền công, tiền thù lao và các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền. Các khoản phụ cấp, trợ cấp không thuộc danh mục được loại trừ cũng được tính (theo khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025). Tiền làm thêm giờ đúng quy định và tiền ăn trưa trong mức cho phép không bị tính thuế.
Trên phiếu lương, 4 nhóm khoản dưới đây thường được miễn thuế hoặc không tính vào thu nhập chịu thuế:
Đáng chú ý, trước kỳ tính thuế 2026, luật cũ chỉ miễn phần tiền làm thêm giờ, làm đêm được trả cao hơn tiền lương làm ban ngày, làm trong giờ (theo khoản 9 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007). Từ năm 2026, toàn bộ khoản này sẽ được miễn nếu đúng theo luật lao động. Người thường xuyên tăng ca vì thế sẽ có thu nhập chịu thuế thấp hơn so với cách tính trước đây.
Doanh nghiệp phải lập bảng kê thời gian làm thêm, làm đêm và số tiền đã trả. Khi không lập bảng kê riêng, doanh nghiệp chứng minh khoản này bằng bảng lương, bảng chấm công, hợp đồng lao động hoặc các tài liệu hợp pháp khác. Người lao động có thể đối chiếu bảng kê này với phiếu lương trước khi chuyển sang bước trừ các khoản giảm trừ.
Năm 2026, cá nhân cư trú được trừ bảo hiểm bắt buộc cùng mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc (theo Điều 8 và Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025). Chi phí y tế và giáo dục cũng được trừ, với giới hạn lần lượt là 23 triệu đồng/năm và 24 triệu đồng/năm.

Bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh trừ trước khi áp biểu thuế.
Dưới đây là 6 khoản giảm trừ người lao động cần đối chiếu khi tự tính thuế năm 2026:
Bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh trong 6 khoản trên được doanh nghiệp trừ ngay khi tính thuế hằng tháng. Riêng 3 khoản chi về y tế, giáo dục và đóng góp từ thiện chỉ được trừ khi người nộp thuế tự quyết toán, không ủy quyền cho doanh nghiệp quyết toán thay (theo khoản 3 Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Riêng với người phụ thuộc, nhóm được tính gồm con dưới 18 tuổi và con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề. Vợ hoặc chồng, cha mẹ trong độ tuổi lao động không có khả năng lao động và có thu nhập trong mức quy định. Người đã hết tuổi lao động chỉ cần đáp ứng điều kiện về thu nhập (theo Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Con đang đi học, vợ hoặc chồng, cha mẹ và người không nơi nương tựa chỉ được tính là người phụ thuộc khi thu nhập bình quân tháng trong năm từ mọi nguồn không vượt quá 3 triệu đồng (theo Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC). Mốc này thay cho mức 1 triệu đồng trước đây và không áp dụng cho con dưới 18 tuổi hoặc con bị khuyết tật, không có khả năng lao động. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế.
Ngoài ra, khoản đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ được trừ tổng cộng tối đa 3 triệu đồng/tháng. Mức trần này bao gồm cả phần doanh nghiệp đóng cho người lao động (theo điểm a khoản 2 Điều 46 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Với chi phí y tế và giáo dục, hóa đơn, chứng từ phải ghi thông tin của người nộp thuế hoặc của người phụ thuộc. Khoản chi đó cũng không được chi trả từ nguồn khác, riêng chi phí y tế cần thêm bảng kê chi phí khám, chữa bệnh (theo khoản 3 Điều 49 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
So với mức áp dụng đến hết năm 2025 là 11 triệu đồng cho bản thân và 4,4 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc, các khoản giảm trừ năm 2026 làm phần thu nhập tính thuế nhỏ hơn đáng kể. Phần còn lại sau bước này chính là thu nhập tính thuế, được phân bổ theo từng bậc của biểu thuế.
Biểu thuế lũy tiến từng phần hiện hành có 5 bậc với thuế suất 5%, 10%, 20%, 30% và 35%. Các mức này áp dụng cho phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu, trên 10 đến 30 triệu, trên 30 đến 60 triệu, trên 60 đến 100 triệu và trên 100 triệu đồng/tháng (theo Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025).
Mỗi bậc chỉ đánh thuế trên phần thu nhập thuộc bậc đó. Ví dụ, với thu nhập tính thuế 14,1 triệu đồng/tháng, 10 triệu đồng đầu tiên chịu thuế suất 5%, còn 4,1 triệu đồng tiếp theo chịu thuế suất 10%. Thu nhập vượt sang bậc 2 không khiến toàn bộ khoản thu nhập chịu mức 10%. Đây là điểm nhiều người thường hiểu nhầm khi vừa được tăng lương.
Bảng dưới đây tổng hợp 5 bậc thuế kèm cách tính nhanh, với thu nhập tính thuế (TNTT) tính theo tháng:
| Phần TNTT mỗi tháng (triệu đồng) | Thuế suất | Cách tính nhanh (triệu đồng) |
|---|---|---|
| Bậc 1: đến 10 | 5% | TNTT × 5% |
| Bậc 2: trên 10 đến 30 | 10% | TNTT × 10% trừ 0,5 |
| Bậc 3: trên 30 đến 60 | 20% | TNTT × 20% trừ 3,5 |
| Bậc 4: trên 60 đến 100 | 30% | TNTT × 30% trừ 9,5 |
| Bậc 5: trên 100 | 35% | TNTT × 35% trừ 14,5 |
Số trừ ở cột cách tính nhanh là phần thuế chênh lệch do các bậc dưới chịu thuế suất thấp hơn. Vì vậy, kết quả của 5 công thức rút gọn trùng với cách cộng thuế theo từng bậc. Tính theo năm, các ngưỡng tương ứng là 120 triệu, 360 triệu, 720 triệu và 1.200 triệu đồng. So với biểu 7 bậc trước đây, mức 35% chỉ còn áp dụng cho phần thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng/tháng, thay cho mốc 80 triệu đồng của biểu cũ.

Năm bậc thuế suất từ 5 đến 35 phần trăm theo phần thu nhập tính thuế.
Với mức lương gross 40 triệu đồng/tháng và 1 người phụ thuộc, người lao động nộp khoảng 0,91 triệu đồng tiền thuế TNCN mỗi tháng theo quy định năm 2026. Theo quy định áp dụng đến hết năm 2025, số thuế khoảng 2,43 triệu đồng. Phép tính dưới đây giả định lương đóng bảo hiểm bằng lương gross, tức lương trước khi trừ bảo hiểm và thuế.
Người lao động có thể lặp lại 5 bước tính dưới đây với mức lương của chính mình:
Kết quả 0,91 triệu đồng mỗi tháng thấp hơn khoảng 1,52 triệu đồng so với cách tính năm 2025, nhờ cả mức giảm trừ cao hơn lẫn biểu thuế có ít bậc hơn. Bảng dưới đây so sánh số thuế mỗi tháng ở 8 mức lương gross khác nhau, giữa quy định năm 2026 và quy định áp dụng đến hết năm 2025:
| Lương gross (triệu đồng), số người phụ thuộc | Thuế năm 2026 (triệu đồng/tháng) | Thuế theo quy định năm 2025 (triệu đồng/tháng) |
|---|---|---|
| 20, không có người phụ thuộc | 0,12 | 0,44 |
| 25, không có người phụ thuộc | 0,344 | 0,956 |
| 30, không có người phụ thuộc | 0,635 | 1,628 |
| 30, có 1 người phụ thuộc | 0,258 | 0,968 |
| 40, không có người phụ thuộc | 1,53 | 3,31 |
| 40, có 1 người phụ thuộc | 0,91 | 2,43 |
| 50, có 1 người phụ thuộc | 1,805 | 4,22 |
| 100, có 1 người phụ thuộc | 12,248 | 17,788 |
Lưu ý, bảng giả định lương đóng bảo hiểm bằng lương gross, doanh nghiệp thuộc vùng I và không có khoản miễn thuế hay giảm trừ khác. Số liệu được tính cho các tháng từ tháng 7/2026 trở đi. Khi đó, trần lương đóng BHXH, BHYT là 50,6 triệu đồng, nên dòng 100 triệu đồng đã áp dụng mức trần này. Cột quy định năm 2025 giữ nguyên tiền bảo hiểm, chỉ thay đổi giảm trừ gia cảnh và biểu thuế để thấy rõ tác động của luật mới.
Theo cùng giả định, lương thực nhận ở mức 30 triệu đồng, không có người phụ thuộc, là 26,215 triệu đồng. Ở mức 50 triệu đồng có 1 người phụ thuộc, con số này là 42,945 triệu đồng.
Khi lương đóng bảo hiểm thấp hơn lương gross hoặc số người phụ thuộc khác với ví dụ, người lao động có thể kiểm tra lại bằng Công cụ tính thuế thu nhập cá nhân của CareerViet. Với người cư trú ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, sau khi nhập lương gross, lương đóng bảo hiểm và số người phụ thuộc, người dùng sẽ thấy số thuế phải nộp theo mức lương của mình.

Lương gross 40 triệu đồng và một người phụ thuộc cho ra số thuế thực tế.
Năm 2026, người lao động không có người phụ thuộc bắt đầu phải nộp thuế TNCN khi lương gross vượt khoảng 17,32 triệu đồng/tháng. Lý do là 10,5% bảo hiểm bắt buộc được trừ trước khi so với mức giảm trừ 15,5 triệu đồng. Mốc 15,5 triệu đồng thường được nhắc đến là ngưỡng của thu nhập sau bảo hiểm, không phải ngưỡng của lương gross.
Với giả định lương đóng bảo hiểm bằng lương gross, mốc lương bắt đầu chịu thuế được chia thành 3 trường hợp theo số người phụ thuộc:
Cả 3 mốc được tính bằng cách lấy tổng giảm trừ gia cảnh chia cho 0,895, tức là phần lương còn lại sau khi trừ 10,5% bảo hiểm. Nếu lương đóng bảo hiểm thấp hơn lương gross, mốc thực tế sẽ thấp hơn một chút vì tiền bảo hiểm được trừ ít hơn.
Trong khi đó, các mốc 15,5 triệu, 21,7 triệu và 27,9 triệu đồng là các ngưỡng thu nhập sau khi trừ bảo hiểm. Người lao động so lương gross trực tiếp với các mốc này sẽ tưởng rằng mình phải nộp thuế sớm hơn so với thực tế.
Các mốc trên chỉ áp dụng cho người ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên. Người làm việc theo hợp đồng ngắn hạn có thể bị khấu trừ thuế dù thu nhập cả năm chưa tới các mốc này, vì nhóm này có cách tính riêng.
Cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng bị tạm khấu trừ 10% trên thu nhập khi mỗi lần chi trả từ 5 triệu đồng trở lên (theo khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP). Cá nhân không cư trú nộp thuế bằng 20% tổng tiền lương nhận được từ việc làm tại Việt Nam và không được giảm trừ gia cảnh.
Hợp đồng dưới 3 tháng: Khoản chi trả dưới 5 triệu đồng mỗi lần chỉ bị khấu trừ khi cá nhân có yêu cầu. Người chỉ có thu nhập thuộc diện này mà ước tính cả năm chưa đến mức phải nộp thuế có thể lập bản cam kết và gửi cho đơn vị chi trả. Bản cam kết giúp người lao động tạm chưa bị khấu trừ. Ngưỡng 5 triệu đồng thay cho mốc 2 triệu đồng trước đây, nên các khoản thù lao nhỏ lẻ sẽ không bị trừ thuế ngay khi nhận nếu cá nhân không yêu cầu khấu trừ. Khoản khấu trừ thừa sẽ được hoàn lại khi quyết toán.
Thử việc: Nghị định 253/2026/NĐ-CP không có quy định riêng về thời gian thử việc, nên việc khấu trừ sẽ theo loại hợp đồng mà người lao động đã ký. Nếu thời gian thử việc trong hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, tiền lương thử việc được khấu trừ theo biểu lũy tiến từng phần như lương chính thức. Nếu chỉ ký một hợp đồng thử việc riêng, người lao động nên hỏi kế toán của doanh nghiệp đang áp dụng phương pháp khấu trừ nào để chủ động khi quyết toán.
Người không cư trú: Thuế được tính trên tổng tiền lương, tiền công nhận được từ việc làm tại Việt Nam, không phân biệt nơi trả thu nhập (theo Điều 21 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025). Do đó, người không cư trú không được trừ bảo hiểm hoặc giảm trừ gia cảnh. Người nước ngoài lần đầu đến Việt Nam cần theo dõi số ngày lưu trú. Khi đủ 183 ngày trong năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục, họ sẽ chuyển sang nhóm cư trú.
Ở cả 3 trường hợp trên, con số ghi trên hợp đồng chưa phản ánh đúng số tiền thực nhận. Đây cũng là lý do ứng viên nên tự ước tính lương thực nhận trước khi đồng ý với mức lương mới.
Lương thực nhận từ một thư mời làm việc (offer) bằng lương gross trừ 10,5% bảo hiểm bắt buộc tính trên lương đóng bảo hiểm, rồi trừ thuế TNCN theo biểu 5 bậc năm 2026. Vì vậy, 2 offer có cùng mức gross vẫn có thể cho số tiền thực nhận khác nhau. Khác biệt đến từ mức lương đóng bảo hiểm, phụ cấp miễn thuế hoặc số người phụ thuộc.
Với mức lương gross 40 triệu đồng và 1 người phụ thuộc, khoản chênh lệch giữa lương gross và lương thực nhận là khoảng 5,11 triệu đồng mỗi tháng. Trước khi nhận việc, ứng viên nên làm rõ với nhà tuyển dụng 4 điểm dưới đây:
4 điểm trên giúp ứng viên chủ động hơn khi thương lượng với nhà tuyển dụng. Để quy đổi nhanh mức gross trong tin tuyển dụng hoặc thư mời làm việc, ứng viên có thể dùng Công cụ tính lương Gross sang Net của CareerViet. Sau khi nhập lương gross, khoản trợ cấp không tính thuế, lương đóng bảo hiểm và số người phụ thuộc, ứng viên sẽ thấy ngay lương thực nhận.
Có con số thực nhận rồi, ứng viên có thể tra cứu mức lương của vị trí đang ứng tuyển trên VietnamSalary để biết mức offer đã phù hợp với mặt bằng chung hay chưa. Cách quy đổi này cũng giúp so sánh cơ hội việc làm ở nhiều khu vực trên cùng một mặt bằng, chẳng hạn như việc làm ở TPHCM, việc làm Bình Dương cũ, việc làm ở Đồng Nai, việc làm ở Cần Thơ hoặc việc làm ở Đà Nẵng.
Ngoài các phép tính hằng tháng, người lao động thường còn có một số thắc mắc liên quan đến việc giảm trừ và quyết toán thuế năm 2026.

Bốn điểm ứng viên nên hỏi rõ trước khi chốt mức lương trong offer
Thuế đã khấu trừ trong 6 tháng đầu năm 2026 theo biểu 7 bậc cũ sẽ được điều chỉnh khi quyết toán. Người có 2 nơi làm việc chỉ được chọn 1 nơi để giảm trừ cho bản thân. Người phụ thuộc đăng ký muộn trước ngày 31/12 vẫn được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, còn khoản thuế nộp thừa được hoàn khi quyết toán.
Có, khoản thuế từ tiền lương đã kê khai, nộp từ ngày 01/01/2026 đến trước ngày 01/07/2026 theo quy định cũ không phải khai lại theo tháng hoặc quý. Khoản này được điều chỉnh trong hồ sơ quyết toán thuế năm 2026 (theo khoản 2 Điều 70 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Mức giảm trừ 15,5 triệu đồng và 6,2 triệu đồng đã được áp từ ngày 01/01/2026 theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, nên phần chênh lệch của 6 tháng đầu năm chủ yếu đến từ biểu thuế. Với lương gross 40 triệu đồng và 1 người phụ thuộc, mỗi tháng từ tháng 1 đến tháng 6 bị khấu trừ khoảng 1,365 triệu đồng theo biểu 7 bậc, cao hơn khoảng 0,455 triệu đồng so với biểu 5 bậc. Khi quyết toán, thu nhập cả năm 2026 được tính lại theo biểu 5 bậc và phần đã nộp dư được xử lý tại bước này.
Người lao động chỉ được chọn 1 nơi trả thu nhập để tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại cùng một thời điểm. Nếu trong năm chưa được giảm trừ cho bản thân đủ 12 tháng, phần còn thiếu được tính bù khi quyết toán thuế (theo điểm a và điểm b khoản 1 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Có, nếu nghĩa vụ nuôi dưỡng phát sinh từ tháng 1. Người nộp thuế được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, kể cả khi đăng ký muộn, với điều kiện việc đăng ký được hoàn tất trước ngày 31/12 của năm tính thuế (theo điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Trong năm, doanh nghiệp tạm tính giảm trừ kể từ tháng đăng ký. Phần giảm trừ của các tháng trước đó được tính lại khi quyết toán.
Có, cá nhân được hoàn thuế khi số thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp hoặc khi đã nộp thuế nhưng thu nhập tính thuế chưa đến mức phải nộp (theo khoản 2 Điều 68 Nghị định 253/2026/NĐ-CP). Khoản hoàn được xác định khi quyết toán thuế hằng năm.
Nắm được cách tính thuế thu nhập cá nhân giúp người lao động tự kiểm tra con số trên phiếu lương, chủ động khi quyết toán và đọc đúng giá trị của một mức lương gross. Các phép tính trong bài theo quy định áp dụng cho kỳ tính thuế 2026, tính đến {update_day}. Khi mức lương cơ sở, lương tối thiểu vùng hoặc mức giảm trừ gia cảnh thay đổi, phép tính cần được làm lại theo văn bản mới.
Nguồn: CareerViet