Phân ban THPT và nỗi lo thành

Từ năm học 2006-2007, chương trình THPT mới sẽ được triển khai đại trà trên cả nước. Hànộimới đã có bài phản ánh về công tác chuẩn bị cũng như những băn khoăn, lo lắng của các thầy, cô giáo, phụ huynh, học sinh (HS) khi triển khai chương trình. Tuy nhiên, tới thời điểm này, khi việc sắp xếp HS vào các lớp đã tương đối ổn định, thực tế lại nảy sinh thêm những mối lo khác.

Theo kế hoạch tuyển sinh của Bộ GD-ĐT, 15-8 là hạn cuối cùng các trường THPT phải hoàn thành việc phân ban, sắp xếp HS vào các lớp... Việc phân ban, chia lớp được xét trên cơ sở nguyện vọng và năng lực của HS và điều kiện thực tế của trường. Đây là công việc khá vất vả với các nhà trường, đặc biệt khi xếp lớp cho HS đăng ký học ban Cơ bản. Ban Cơ bản cũng là ban có số HS theo học khá đông tại các trường. Ví dụ: Trường THPT Nhân Chính có 8 lớp ban Cơ bản; trường Lê Quý Đôn cũng có 8/16 lớp ban này; còn trong số 13 lớp 10 của trường THPT Dân lập Đinh Tiên Hoàng thì có tới 11 lớp ban Cơ bản. Không thể chỉ dựa vào năng lực, nhu cầu của HS, mà còn là vấn đề về đội ngũ, cơ sở vật chất, nên trường hợp của Đinh Tiên Hoàng cũng là tình trạng chung của hầu hết các trường ngoài công lập hiện nay. Qua thực tế tìm hiểu tại các nhà trường thời gian qua, có một thực tế là dường như việc phân ban, chia lớp chưa thực sự đúng với ý nghĩa của nó mà có “tính toán” nhiều hơn. Khi đăng ký chọn ban, HS thường căn cứ nhiều vào ý muốn của mình sau khi học xong THPT là thi vào trường nào, ngành nào nên ở nhiều trường, phân ban đã trở thành phân khối.

Trong thực tế, khối A ( khi thi đại học) tương ứng với chương trình học của ban Khoa học tự nhiên hiện nay là khối tập trung nhiều trường, nhiều ngành nghề đào tạo nhất, nghĩa là tập trung nhiều cơ hội lựa chọn nhất. Theo một cán bộ quản lý ngành, đây có thể là nguyên nhân dẫn đến sự phá sản của các cố gắng phân ban vì HS vẫn thường chọn ban học sao cho cơ hội vào đại học là cao nhất. Ngoài ra, với không ít trường THPT và HS, ban Cơ bản cũng là một lựa chọn mang nhiều cơ hội. Ví dụ, HS đăng ký chọn ban Cơ bản, dự định thi khối A, sẽ học tự chọn các môn Toán, Lý, Hóa, và được nhà trường xếp vào lớp Cơ bản A; HS dự định thi đại học khối B sẽ học tự chọn các môn Toán, Hóa, Sinh và được xếp vào lớp Cơ bản B; tương tự sẽ có các lớp Cơ bản C, Cơ bản D... Theo giám hiệu một số trường thì điều này xuất phát từ nhu cầu thực tế của nhiều phụ huynh, HS, với mục tiêu cuối cùng là học tiếp vào đại học. Quan niệm “thi gì, học nấy” khiến người ta nghĩ đến chuyện phải được ôn luyện càng sớm càng tốt. Còn với không ít trường, “chia như thế lại càng gọn”, tiện cho việc dạy học. Như vậy, có thể thấy rằng, với việc phân luồng HS sang học nghề hay TCCN từ THPT thời gian qua chưa mấy hiệu quả, thì động cơ thi đại học có ảnh hưởng quyết định tới việc chọn ban của HS.

Một ảnh hưởng khác khiến đa phần HS lựa chọn ban Cơ bản có lẽ là phương án thi đại học mà Bộ GD-ĐT đang xây dựng để áp dụng từ năm 2009, khi lứa HS đại trà phân ban đầu tiên tốt nghiệp, là tất cả HS sẽ tham dự một kỳ thi quốc gia nhiều môn. Kết quả ấy sẽ có thể được dùng để vừa xét tốt nghiệp, vừa tuyển sinh vào các trường ĐH, CĐ, TCCN. Theo đó, mỗi HS sẽ thi 5 môn, bao gồm các môn chung (Toán, Ngữ văn) và các môn thi theo yêu cầu của ngành, nghề cần tuyển. Tuy chưa có một quyết định cụ thể, nhưng nếu phương án này được thông qua, thì ít nhất HS ban Khoa học Tự nhiên vẫn bị thiếu môn Ngữ văn và ngược lại, HS học ban Khoa học xã hội và Nhân văn bị hụt ở môn Toán. Và, an toàn nhất đối với nhiều HS lúc này là chọn ban Cơ bản, sau đó lựa chọn 3/8 môn tự chọn để học nâng cao. Nhưng nếu như mục tiêu của dạy học tự chọn là nhằm phân hóa HS, hướng đến việc đáp ứng năng lực, nguyện vọng của mỗi cá nhân thì việc lựa chọn môn học tự chọn của HS lại tính nhiều đến việc ôn luyện để thi đại học. Rõ ràng là mục tiêu của Nhà nước và của dân là hoàn toàn khác nhau: Nhà nước muốn sớm hướng tới việc phân luồng HS, còn người dân lại muốn con em mình có một tấm bằng ĐH để chuẩn bị cho tương lai.

Năm học mới sắp bắt đầu. Bao nỗi lo toan lại dồn lên vai những người quản lý ngành. Với chương trình phân ban đại trà, từ những thực tế trên đây, có lẽ điều mà dư luận lo lắng lúc này là các trường THPT sẽ tổ chức dạy học như thế nào để không biến thành một “lò luyện thi”?.

Xem thêm cơ hội tìm việc làm mới tại CareerViet :

• Lotte Mart tuyển dụng
• Tìm việc làm Hà Nội
• Việc làm Hà Nam