Truyền thông là gì? Học gì, làm việc gì và mức lương ra sao?

Truyền thông là lĩnh vực tạo ra thông điệp, chọn kênh đưa thông điệp đó tới đúng nhóm người và đo phản hồi nhận lại. Ngành này chia thành 5 mảng chuyên môn, với mức lương phổ biến từ 8 đến 16 triệu đồng mỗi tháng tùy vị trí. Cùng CareerViet xem từng mảng làm gì, học xong ra trường ứng tuyển vị trí nào và nên bắt đầu từ đâu nhé.

Bức tranh ngành truyền thông từ mảng chuyên môn tới mức lương

Truyền thông là gì?

Truyền thông là lĩnh vực chuyên tạo ra thông điệp, đưa thông điệp tới đúng nhóm công chúng và đo lại phản hồi để điều chỉnh. Ngành truyền thông không chỉ dừng ở khâu viết bài hay đăng mạng xã hội. Ngành bao trùm toàn bộ tiến trình, từ lúc một ý tưởng hình thành cho tới khi tổ chức biết được công chúng đã tiếp nhận nó ra sao.

Tiến trình đó gồm 3 phần việc nối tiếp nhau. Phần đầu là sản xuất nội dung, tức biến một thông điệp thành bài viết, hình ảnh, video hoặc sự kiện. Phần giữa là chọn kênh phân phối, vì cùng một thông điệp đưa lên báo, lên mạng xã hội hay đưa vào bản tin nội bộ sẽ tới những nhóm người khác hẳn nhau. Phần cuối là đo phản hồi, từ lượt tiếp cận cho tới thái độ của công chúng với tổ chức. Mỗi phần việc cần một nhóm người làm khác nhau, và đó là lý do ngành truyền thông chia thành nhiều mảng chuyên môn thay vì gộp làm một.

Nắm được truyền thông là gì theo cách này sẽ rất hữu ích cho người đang chọn ngành. Nhiều bạn hình dung học truyền thông ra là đi viết bài PR hoặc quản lý trang mạng xã hội. Trên thực tế, phần lớn chức danh doanh nghiệp đang cần lại nằm ở khâu lên kế hoạch, phối hợp nhiều kênh và đọc số liệu sau chiến dịch. Nắm được cấu trúc ngành sẽ giúp sinh viên chọn đúng mảng thế mạnh để đầu tư thời gian, thay vì học dàn trải rồi ra trường vẫn chưa biết mình mạnh ở đâu.

3 chặng truyền thông nối tiếp nhau từ sản xuất nội dung tới đo phản hồi

Truyền thông khác gì marketing và quan hệ công chúng?

Điểm khác nhau của 3 lĩnh vực này nằm ở đích đến của công việc. Marketing chịu trách nhiệm tạo ra nhu cầu và thúc đẩy doanh số cho sản phẩm. Quan hệ công chúng lo mối quan hệ giữa tổ chức với báo chí, cộng đồng và các bên liên quan, đích đến là uy tín chứ không phải đơn hàng. Truyền thông là tầng định hướng phía trên, chịu trách nhiệm cho việc thông điệp của tổ chức được truyền đi đúng cách và tới đúng đối tượng.

Trong thực tế vận hành, ranh giới này linh hoạt hơn nhiều so với lý thuyết. Một chuyên viên truyền thông ở doanh nghiệp có thể vừa viết thông cáo báo chí, vừa quản lý nội dung mạng xã hội, vừa phụ trách sự kiện nội bộ. Người chọn ngành vì thế nên xem 3 lĩnh vực này là 3 hướng đi có phần giao thoa. Hướng chính nên chọn dựa trên phần việc mình thấy phù hợp nhất.

Ngành truyền thông gồm những mảng chuyên môn nào?

Ngành truyền thông gồm 5 mảng chuyên môn, phân theo nhóm công chúng mà thông điệp hướng tới và theo loại sản phẩm mà người làm nghề tạo ra. Chương trình đào tạo bậc đại học thường gom lại thành vài chuyên ngành lớn, nhưng khi ra thị trường lao động thì công việc được chia nhỏ hơn khá nhiều.

Dưới đây là 5 mảng chuyên môn, kèm gợi ý mảng nào hợp với kiểu người nào:

• Báo chí và truyền hình: Người làm mảng này sản xuất tin bài, phóng sự và chương trình cho công chúng rộng rãi. Sản phẩm đầu ra là thông tin đã được kiểm chứng, nên nghề đòi hỏi kỷ luật về nguồn tin và khả năng viết dưới sức ép thời gian. Mảng này hợp với người ham tìm hiểu, chịu được nhịp việc gấp và không ngại đi hiện trường.
• Quan hệ công chúng: Nhóm này tạo dựng và giữ uy tín cho tổ chức thông qua báo chí, cộng đồng và các sự kiện đối ngoại. Công việc gồm soạn thông cáo, làm việc với phóng viên và xử lý các tình huống khủng hoảng. Mảng này hợp với người khéo trong giao tiếp, bình tĩnh trước tình huống căng thẳng và biết chọn lời cho đúng bối cảnh.
• Marketing và truyền thông thương hiệu: Đây là mảng gắn truyền thông trực tiếp với mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp. Người làm nghề lên kế hoạch nội dung, chạy chiến dịch trên các kênh trả phí và đo hiệu quả bằng số liệu cụ thể. Mảng này hợp với người thích thử nghiệm, thoải mái với bảng số và kiên trì tìm ra phương án tối ưu.
• Truyền thông đa phương tiện: Nhóm này kể chuyện bằng hình ảnh, video, đồ họa và âm thanh thay vì bằng chữ viết đơn thuần. Sản phẩm đầu ra là ấn phẩm thị giác hoặc video phân phối trên nền tảng số. Mảng này hợp với người có tư duy hình ảnh, chịu khó học công cụ và quen làm việc theo nhiều vòng chỉnh sửa.
• Truyền thông nội bộ: Mảng này lo dòng thông tin bên trong tổ chức, từ việc truyền đạt chiến lược của ban lãnh đạo xuống nhân viên cho tới tổ chức hoạt động gắn kết. Mảng này hợp với người hiểu cách một tổ chức vận hành, diễn đạt tinh tế và thích làm việc lâu dài với cùng một tập thể.

Cả 5 mảng trên chia nhau một chuỗi công việc liền mạch, nên người làm ở mảng nào cũng cần nắm sơ qua các mảng còn lại để phối hợp cho trơn tru. Điểm đáng lưu ý là mỗi mảng đòi hỏi thế mạnh khác hẳn nhau, vì vậy việc chọn mảng nên dựa trên tính cách và sở trường thật của mình. Phần tiếp theo sẽ nói về kiến thức nền mà chương trình đào tạo trang bị cho cả 5 mảng này.

5 mảng chuyên môn phân theo công chúng và sản phẩm đầu ra

Ngành truyền thông học gì, thi khối nào?

Sinh viên ngành truyền thông học 3 nhóm kiến thức song song, gồm nền tảng lý thuyết truyền thông, kỹ năng sản xuất nội dung và năng lực đo lường hiệu quả. Chương trình xét tuyển chủ yếu qua các tổ hợp C00, D01, D14 và A01, tức là nhóm khối lấy ngữ văn hoặc ngoại ngữ làm môn trụ cột.

Nhóm lý thuyết gồm cơ sở lý luận báo chí, tâm lý học truyền thông, hành vi công chúng và pháp luật về báo chí, quảng cáo. Phần này giúp người học hiểu vì sao một thông điệp được tin cậy, và giới hạn pháp lý của những gì tổ chức được phép phát ngôn. Nhóm kỹ năng sản xuất dạy viết cho từng loại hình, biên tập, nhiếp ảnh, quay dựng và thiết kế cơ bản. Nhóm đo lường dạy cách đọc báo cáo chiến dịch, phân tích dữ liệu mạng xã hội và làm khảo sát công chúng.

3 nhóm kiến thức này bổ trợ nhau khá rõ. Người viết hay nhưng không đọc được số liệu thì khó chứng minh chiến dịch của mình có hiệu quả. Ngược lại, người rành công cụ mà không nắm tâm lý công chúng thì dễ tạo ra nội dung đúng kỹ thuật nhưng ít người muốn xem.

Điểm khác biệt của ngành truyền thông so với nhiều ngành khác nằm ở tỷ trọng thực hành. Phần lớn chương trình yêu cầu sinh viên nộp sản phẩm thật, chẳng hạn một bản tin, một video ngắn hoặc một kế hoạch truyền thông hoàn chỉnh. Vì vậy, hồ sơ xin việc của sinh viên ngành này gần như luôn đi kèm một tập sản phẩm, và nhà tuyển dụng đánh giá tập sản phẩm đó trước cả bảng điểm.

3 nhóm kiến thức sinh viên truyền thông học song song

Ngành truyền thông học trường nào uy tín?

Hiện có nhiều trường đào tạo ngành truyền thông ở cả 3 nhóm khối báo chí, kinh tế và công nghệ, trải đều hai miền. Thí sinh nên chọn theo thiên hướng nghề mình nhắm tới, thay vì chỉ nhìn thứ hạng chung của trường.

Người thiên về báo chí và truyền hình thường chọn các trường có khoa báo chí lâu năm, nơi chương trình gắn với nghiệp vụ tin bài và có trường quay để thực hành. Người thiên về marketing và truyền thông thương hiệu hợp hơn với các trường khối kinh tế, vì được học thêm về hành vi người tiêu dùng và quản trị. Người thiên về đa phương tiện nên tìm trường mạnh về mỹ thuật ứng dụng hoặc công nghệ, nơi thời lượng dành cho phần mềm dựng hình chiếm tỷ trọng lớn.

Điểm chuẩn chênh nhau đáng kể giữa các trường và thay đổi theo từng năm. Thí sinh nên tra cứu đề án tuyển sinh chính thức của trường trong đúng năm mình dự thi, thay vì chỉ dựa vào thông tin của các khóa trước.

Học ngành truyền thông ra trường làm những vị trí nào?

Sinh viên tốt nghiệp ngành truyền thông ứng tuyển được vào cả 5 mảng đã nêu. Nhóm tuyển nhiều nhất hiện nay là marketing và truyền thông thương hiệu, kế đó là đa phương tiện và truyền thông nội bộ. Danh sách dưới đây bám đúng thứ tự 5 mảng, để người đọc dễ đối chiếu với thế mạnh của mình:

Mảng marketing và truyền thông thương hiệu mở nhiều vị trí cho người mới nhất. Chức danh phổ biến là nhân viên truyền thông và chuyên viên truyền thông, phụ trách kế hoạch nội dung cùng việc triển khai trên các kênh của doanh nghiệp. Công việc gồm lên lịch nội dung, phối hợp với bộ phận thiết kế, chạy chiến dịch và tổng hợp kết quả sau mỗi đợt.

Vị trí này nhận sinh viên mới ra trường, chỉ yêu cầu viết được và chịu khó học cách đọc số liệu. Đi sâu hơn có chuyên viên digital marketing, người tập trung vào các kênh trả phí và tối ưu hiển thị trên công cụ tìm kiếm. Ứng viên quan tâm nhóm này có thể xem danh sách việc làm truyền thông đang mở để nắm yêu cầu thực tế của nhà tuyển dụng. Nhóm việc làm marketing rộng hơn cũng là chỗ đáng đối chiếu thêm.

Mảng quan hệ công chúng phù hợp với người thích làm việc trực tiếp với con người. Chức danh thường gặp là nhân viên PR và chuyên viên PR, chịu trách nhiệm giữ quan hệ với báo chí và gây dựng hình ảnh tổ chức trước cộng đồng. Người mới thường bắt đầu bằng việc soạn thông cáo, theo dõi tin bài nhắc tới doanh nghiệp và hỗ trợ tổ chức họp báo.

Sau vài năm, hướng đi tiếp theo là phụ trách quan hệ đối ngoại cho cả một nhãn hàng. Đây cũng là nhóm mà các doanh nghiệp bất động sản và tài chính tuyển đều đặn, vì đặc thù của họ là phải giữ niềm tin của công chúng trong thời gian dài. Người nhắm hướng này có thể tham khảo các tin quan hệ công chúng để so sánh yêu cầu giữa các doanh nghiệp.

Mảng báo chí và truyền hình giữ đúng phần việc cổ điển nhất của ngành. Chức danh phổ biến là phóng viên, biên tập viên và người dẫn chương trình tại các cơ quan báo chí hoặc đài truyền hình. Ngoài ra còn nhóm vị trí kỹ thuật đi kèm một chương trình, gồm quay phim, kỹ thuật phát sóng và dựng hậu kỳ. Điểm cần biết trước là nhóm này tuyển ít hơn hẳn so với mảng marketing, và phần lớn tin tuyển yêu cầu ứng viên đã có sản phẩm đăng tải. Người nhắm hướng này nên theo dõi nhóm việc làm báo chí và tích lũy bài đăng ngay từ khi còn đi học.

Hai mảng còn lại tuyển ở quy mô vừa nhưng lộ trình khá rõ ràng:

• Truyền thông đa phương tiện: Chức danh phổ biến là nhân viên thiết kế đồ họa, chuyên viên quay dựng và người sản xuất nội dung số. Công việc xoay quanh việc biến một thông điệp thành ấn phẩm hoặc video hoàn chỉnh. Người học nghiêng về hình ảnh có thể tham khảo nhóm việc làm thiết kế đồ họa, và đọc thêm bài riêng về ngành truyền thông đa phương tiện nếu muốn đi sâu vào hướng này.
• Truyền thông nội bộ: Chức danh chính là chuyên viên truyền thông nội bộ, thường nằm trong khối nhân sự của doanh nghiệp lớn. Người làm vị trí này soạn bản tin nội bộ, tổ chức hoạt động gắn kết và truyền chiến lược của ban lãnh đạo tới toàn công ty. Nhóm này đòi hỏi hiểu tổ chức nhiều hơn là kỹ thuật, nên khá hợp với người muốn gắn bó lâu dài với một doanh nghiệp.

Cả 5 mảng vừa điểm qua cho thấy tấm bằng ngành truyền thông không giới hạn người học vào một chức danh duy nhất. Ngoài ra còn những vị trí kết hợp khá phổ biến, chẳng hạn người vừa viết nội dung vừa lo kênh mạng xã hội cho một nhãn hàng, hoặc người làm copywriting cho công ty quảng cáo. Điều quyết định vẫn là mảng nào được đầu tư sâu trong 2 năm cuối đại học, vì nhà tuyển dụng nhìn vào tập sản phẩm thật chứ không nhìn tên ngành ghi trên bằng.

Các chức danh mỗi mảng truyền thông đang tuyển

Mức lương ngành truyền thông theo vị trí

Mức lương ngành truyền thông trải từ 8 đến 16 triệu đồng mỗi tháng, tùy vị trí và cấp bậc. Vị trí mới vào nghề nằm quanh mốc 8 đến 11 triệu đồng, còn cấp chuyên viên có kinh nghiệm vượt mốc 13 triệu đồng mỗi tháng.

Các ứng viên có thể tham khảo mức lương của 6 vị trí phổ biến trong ngành truyền thông qua bảng dưới đây:

Nguồn: VietnamSalary, tính đến {update_day}. Đây là mức lương theo chức danh trên phạm vi toàn quốc, gồm cả doanh nghiệp ngoài lĩnh vực truyền thông. Người đọc hãy coi đó là mốc tham chiếu, không phải con số riêng của ngành.

Các ứng viên hãy tra cứu mức lương trên VietnamSalary để xem con số của đúng vị trí mình nhắm tới, rồi lấy đó làm mốc khi thương lượng lương nhé.

Khoảng cách giữa dòng đầu và dòng cuối bảng cho thấy cấp bậc tác động lên thu nhập mạnh hơn việc chọn mảng nào. Kinh nghiệm cũng tạo chênh lệch rõ ở cùng một chức danh, khi chuyên viên truyền thông nhóm 1 đến 4 năm nhận trung bình 13,5 triệu đồng, còn nhóm 5 đến 9 năm đạt 15,4 triệu đồng mỗi tháng. Riêng nhóm làm cho công ty quảng cáo và nhóm phụ trách chiến dịch lớn thường có thêm thưởng theo kết quả. Người đi phỏng vấn nên hỏi rõ cơ chế thưởng này, thay vì chỉ nhìn vào lương cứng.

Thu nhập 6 vị trí truyền thông phổ biến nhất

Ngành truyền thông cần tố chất và kỹ năng nền nào?

Người làm ngành truyền thông cần 4 kỹ năng nền dùng chung cho cả 5 mảng, xoay quanh khả năng diễn đạt, hiểu công chúng và đo được kết quả mình tạo ra. 4 kỹ năng đó là phần đòi hỏi chung, còn kỹ năng chuyên sâu thì khác nhau theo từng chức danh.

Dưới đây là 4 kỹ năng nền mà nhà tuyển dụng thường yêu cầu ở mọi vị trí trong ngành truyền thông:

• Diễn đạt gọn và đúng bối cảnh: Người làm nghề phải viết được cùng một thông điệp theo nhiều độ dài và nhiều giọng điệu, từ một dòng tiêu đề cho tới một thông cáo đầy đủ. Khả năng này phân biệt rõ nhất giữa người mới và người đã có nghề.
• Hiểu công chúng mục tiêu: Mỗi nhóm người tiếp nhận thông tin theo một cách khác nhau, ở những kênh khác nhau và vào những thời điểm khác nhau. Nắm được điều này giúp người làm nghề biết nên đưa thông điệp lên đâu thay vì rải đều mọi kênh.
• Đọc và diễn giải số liệu chiến dịch: Lượt tiếp cận, tỷ lệ tương tác và thay đổi trong thái độ của công chúng đều là con số đo được. Không đọc được các chỉ số này thì mọi đề xuất đều dừng ở mức cảm tính.
• Xử lý tình huống ngoài kịch bản: Một phản hồi tiêu cực lan nhanh hoặc một tin bài sai lệch có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Người trụ vững là người giữ được bình tĩnh, phản hồi đúng thời điểm và biết khi nào nên lắng nghe.

Cả 4 kỹ năng trên đều rèn được qua công việc thực tế, kể cả từ việc tự vận hành một kênh nội dung nhỏ. Điểm chung của chúng là gắn với công chúng và với kết quả đo được, chứ không phải những phẩm chất chung chung. Vì vậy, sinh viên nên tìm cách tham gia một chiến dịch thật càng sớm càng tốt, dù chỉ ở vai trò hỗ trợ.

Triển vọng ngành truyền thông và tác động của AI

Nhu cầu nhân lực ngành truyền thông vẫn đang mở rộng, nhưng AI làm thay đổi tỷ trọng giữa các mảng chứ không xóa bỏ ngành. Phần việc sản xuất theo mẫu bị thu hẹp, còn phần việc cần phán đoán, quan hệ và chịu trách nhiệm lại tăng giá trị.

Tác động của AI phân bố không đều giữa 5 mảng. Mảng đa phương tiện chịu ảnh hưởng sớm nhất ở khâu dựng bản nháp. Việc tạo ảnh minh họa, cắt ghép video và lồng tiếng nay đã có công cụ tự động làm được ở mức dùng tạm. Nhân sự ở mảng này chuyển dần sang phần chọn hướng thị giác và kiểm soát chất lượng bản cuối, tức là phần việc đòi hỏi mắt nghề hơn trước. Mảng marketing và truyền thông thương hiệu cũng thay đổi mạnh ở khâu viết bản nháp nội dung và thử nghiệm mẫu quảng cáo. Giá trị của người làm nghề dịch dần từ việc tạo ra nội dung sang việc chọn hướng và đọc kết quả.

Ba mảng chịu ảnh hưởng chậm hơn là báo chí hiện trường, quan hệ công chúng và truyền thông nội bộ. Công việc ở đây gắn với việc gặp người thật, xác minh nguồn tin và chịu trách nhiệm trước những gì tổ chức phát ngôn, những thứ mà công cụ tự động chưa thay được. Riêng nhóm phân tích dữ liệu công chúng lại hưởng lợi, khi doanh nghiệp cần thêm người biết đọc phản hồi trên diện rộng và dự báo phản ứng trước khi phát đi một thông điệp lớn.

Bên cạnh đó, AI cũng sinh ra vài phần việc mới trong ngành. Doanh nghiệp bắt đầu cần người kiểm chứng nội dung do công cụ tạo ra trước khi đăng, và người xử lý các tình huống thông tin sai lệch lan trên mạng. Xu hướng này gợi ra một kết luận thực tế cho người chuẩn bị vào ngành truyền thông. Chọn mảng có phần phán đoán và quan hệ cao thì lộ trình an toàn hơn. Còn ai nhắm mảng đang tự động hóa mạnh nên chủ động bổ sung năng lực đọc dữ liệu để giữ được lợi thế.

AI đã thay đổi phần nào cách làm truyền thông hiện nay

Cách chọn hướng đi và bắt đầu với ngành truyền thông

Cách vào ngành nhanh nhất là chọn một mảng hợp thế mạnh, học đủ nền tảng của mảng đó, rồi tích lũy sản phẩm thật trước khi ứng tuyển. Người mới vào ngành nên làm lần lượt 4 việc dưới đây:

• Chọn mảng hợp thế mạnh: Đối chiếu tính cách và sở trường của mình với 5 mảng đã nêu ở phần trên, rồi chốt một mảng chính cùng một mảng phụ để dự phòng.
• Học nền tảng của mảng đã chọn: Ngoài chương trình trên lớp, sinh viên nên bổ sung các khóa ngắn về viết nội dung, dựng video hoặc phân tích dữ liệu tùy theo mảng mình nhắm tới.
• Tích lũy sản phẩm thật: Nhận làm cộng tác viên cho một trang tin, phụ trách kênh nội dung của một câu lạc bộ, hoặc tìm một suất thực tập tại doanh nghiệp có phòng truyền thông để đưa sản phẩm vào hồ sơ.
• Ứng tuyển vị trí khởi điểm: Nhắm các chức danh nhân viên truyền thông, nhân viên nội dung hoặc nhân viên PR, đồng thời đính kèm đường dẫn tới sản phẩm mình từng làm.

Cả 4 việc trên nối tiếp nhau, nên bỏ qua việc chọn mảng ở đầu sẽ khiến 3 việc sau mất phương hướng. Riêng ở bước chuẩn bị hồ sơ, CV Hay cung cấp sẵn mẫu CV theo từng nhóm nghề để ứng viên điền thẳng thông tin mà không phải tự căn chỉnh bố cục.

Sau khi hồ sơ đã sẵn sàng, AI Matching trên CareerViet sẽ đối chiếu kỹ năng trong CV với yêu cầu của các tin việc làm đang đăng và gợi ý những vị trí khớp nhất. Bên cạnh đó, CareerMap cho phép tra cứu lộ trình thăng tiến của từng chức danh, để ứng viên biết bước kế tiếp sau vị trí khởi điểm là gì. Với người mới, việc chủ động nộp hồ sơ sớm cũng giúp bạn tránh cảnh dồn deadline vào cuối kỳ thực tập.

Về địa bàn, phần lớn tin đăng của ngành tập trung ở việc làm TPHCM và Hà Nội, nơi đặt trụ sở của các công ty quảng cáo và khối doanh nghiệp lớn. Sinh viên năm cuối mới bắt đầu tìm chỗ ứng tuyển có thể lọc theo 2 khu vực này trước cho nhanh. Ứng viên ở khu vực khác có thể tham khảo thêm việc làm Bình Dương, việc làm Đồng Nai, việc làm Đà Nẵng và việc làm Cần Thơ. Đây là những nơi có nhiều doanh nghiệp đang mở rộng bộ phận truyền thông và nhân sự phụ trách thương hiệu.

Lộ trình vào nghề truyền thông qua 4 bước

Câu hỏi thường gặp về ngành truyền thông

Dưới đây là 5 câu hỏi mà người tìm hiểu truyền thông là gì hay đặt ra nhất. Nội dung xoay quanh cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường, yêu cầu bằng cấp thực tế của nhà tuyển dụng, ảnh hưởng của công nghệ mới và vị trí nên chọn khi mới vào nghề.

1. Ngành truyền thông có dễ xin việc không?

Có, nhưng cửa vào rộng hay hẹp phụ thuộc vào mảng mà ứng viên chọn. Nhóm marketing và truyền thông thương hiệu tuyển đều quanh năm với số tin nhiều hơn hẳn các mảng còn lại, nên sinh viên mới ra trường dễ tìm được vị trí khởi điểm. Ngược lại, nhóm báo chí và truyền hình tuyển ít hơn và gần như luôn yêu cầu sản phẩm đã đăng tải. Điều cần chuẩn bị là một tập sản phẩm thật, vì đó là thứ nhà tuyển dụng xem trước bảng điểm.

2. Không học đại học có làm ngành truyền thông được không?

Có, khá nhiều vị trí trong ngành truyền thông tuyển theo năng lực thực tế thay vì theo bằng cấp. Các chức danh làm nội dung, thiết kế và quản lý kênh mạng xã hội thường chỉ yêu cầu tốt nghiệp cao đẳng hoặc trung cấp. Điều kiện đi kèm là ứng viên phải chứng minh được sản phẩm cụ thể, chẳng hạn một kênh mình từng vận hành hoặc một bộ ấn phẩm mình từng thiết kế.

3. AI có làm ngành truyền thông bớt cơ hội việc làm không?

Không, AI làm dịch chuyển cơ cấu nhân sự trong ngành chứ không thu hẹp toàn ngành. Phần việc dựng bản nháp nội dung và ấn phẩm theo mẫu bị thay thế nhiều nhất. Đổi lại, nhu cầu tăng lên ở nhóm kiểm chứng thông tin, xử lý khủng hoảng và phân tích phản hồi của công chúng. Người bổ sung được năng lực đọc dữ liệu sẽ giữ được lợi thế trong giai đoạn này.

4. Nên bắt đầu từ vị trí nào khi mới vào ngành truyền thông?

Vị trí nhân viên truyền thông là điểm khởi đầu hợp lý nhất, vì công việc chạm vào gần như mọi khâu trong chuỗi từ sản xuất nội dung cho tới đo kết quả. Sau khoảng 1 năm, người mới đã đủ hiểu nghề để chọn đi sâu vào quan hệ công chúng, đa phương tiện hay marketing thương hiệu. Với người mạnh về hình ảnh, vị trí hỗ trợ sản xuất nội dung số cũng là điểm xuất phát hợp lý.

5. Ngành truyền thông có phải làm việc ngoài giờ nhiều không?

Có, nhưng mức độ khác nhau rõ giữa các mảng. Nhóm báo chí và nhóm tổ chức sự kiện chịu nhịp việc gấp nhất, vì tin tức và sự kiện không diễn ra trong giờ hành chính. Nhóm truyền thông nội bộ và nhóm phân tích dữ liệu có lịch ổn định hơn nhiều. Người muốn giữ được nhịp sống cân bằng nên tính tới yếu tố này ngay từ lúc chọn mảng, thay vì chờ đi làm rồi mới biết.

Với 5 hướng đi từ báo chí cho tới truyền thông nội bộ, ngành truyền thông trả lương tăng rõ theo cấp bậc và theo độ khó của phần việc. Tên ngành ghi trên bằng không quyết định con số đó. Điều quyết định kết quả là chọn đúng mảng hợp với mình, rồi tích lũy sản phẩm thật ngay từ khi còn đi học. Bạn đã xác định được hướng thì hãy xem ngay các tin việc làm đang mở để nắm yêu cầu cụ thể của nhà tuyển dụng.