Lượt xem: 72,201
Chăm sóc khách hàng là toàn bộ hoạt động hỗ trợ, tư vấn và giải quyết vấn đề cho khách hàng trước, trong và sau khi họ sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ. Đây vừa là một chức năng của doanh nghiệp, vừa là một nghề có khung thu nhập và lộ trình rõ ràng. Hãy cùng CareerViet tìm hiểu đầy đủ khái niệm, vai trò, nhiệm vụ, quy trình, mức lương theo từng cấp bậc và cách bắt đầu dành cho người mới.
Chăm sóc khách hàng là gì? Tổng quan quy trình và lộ trình phát triển
Chăm sóc khách hàng là quá trình hỗ trợ, hướng dẫn và giải quyết các vấn đề của khách hàng trước, trong và sau khi họ sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp. Đây không chỉ là hành động xử lý khiếu nại mà còn bao gồm việc tạo dựng mối quan hệ lâu dài và xây dựng niềm tin với khách hàng.
Dưới đây là 3 ví dụ làm rõ 3 giai đoạn tiếp xúc với khách hàng:
Cả 3 giai đoạn trên cho thấy hoạt động này kéo dài trong suốt hành trình mua hàng chứ không dừng lại ở khâu hậu mãi. Vì phạm vi rộng như vậy, khái niệm này rất hay bị đánh đồng với dịch vụ khách hàng, và phần dưới đây tách bạch hai thuật ngữ.
Điểm khác biệt gốc nằm ở phạm vi thời gian và mức độ chủ động trong công việc. Dịch vụ khách hàng (Customer Service) là phần hỗ trợ được kích hoạt khi khách hàng gửi yêu cầu, còn chăm sóc khách hàng (Customer Care) bao trùm cả giai đoạn trước và sau đó, gồm cả những lần doanh nghiệp chủ động liên hệ mà khách hàng chưa hỏi tới.
Dưới đây là 3 tiêu chí giúp người đọc phân biệt hai khái niệm trong thực tế:
Ứng viên cần lưu ý đến điểm khác biệt giữa hai khái niệm này khi đọc tin tuyển dụng. Một số vị trí để “dịch vụ khách hàng”, nhưng phần mô tả lại thiên về “chăm sóc khách hàng” khi yêu cầu gọi lại khách hàng cũ và theo dõi hợp đồng tái tục. Vì thế, đọc kỹ phần mô tả là cách tốt nhất để ứng viên hình dung chính xác công việc thực tế trước khi gửi CV.
Chăm sóc khách hàng và dịch vụ khách hàng khác nhau về thời gian và mức độ chủ động
Chăm sóc khách hàng không chỉ mang lại sự hài lòng mà còn là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp phát triển bền vững. Vậy vai trò của việc chăm sóc khách hàng là gì?
Dưới đây là 4 vai trò tác động rõ nhất tới hoạt động kinh doanh:
Các vai trò này giải thích vì sao hầu hết doanh nghiệp đều duy trì một bộ phận chuyên trách để đảm bảo hiệu quả công việc. Khi đã có bộ phận riêng, câu hỏi tiếp theo là người đảm nhận vị trí đó sẽ làm những đầu việc gì mỗi ngày.
Xác định đúng vai trò giúp doanh nghiệp xây dựng quy trình chăm sóc và tối ưu nguồn lực
Một nhân viên chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp cần đảm nhận nhiều nhiệm vụ để mang lại trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng.
Dưới đây là 4 nhiệm vụ xuất hiện trong hầu hết các bản mô tả công việc:
Các nhiệm vụ này lặp lại ở mọi doanh nghiệp, nhưng cách thực hiện lại thay đổi theo hình thức các kênh mà khách hàng tìm đến. Cùng một việc giải quyết khiếu nại, xử lý qua tổng đài khác hẳn xử lý trên fanpage, vì thế hãy tìm hiểu chi tiết các kênh thường xuyên gặp khách hàng ở phần sau.
4 nhiệm vụ chính của nhân viên chăm sóc khách hàng
Doanh nghiệp Việt Nam hiện đang triển khai hoạt động chăm sóc khách hàng trên cả kênh trực tiếp lẫn kênh trực tuyến. Phần lớn tin việc làm đều yêu cầu ứng viên xử lý ít nhất 2 kênh cùng lúc. Mỗi kênh có tốc độ phản hồi và kiểu tương tác riêng, nên cách làm việc ở từng kênh cũng khác nhau.
Dưới đây là 5 kênh xuất hiện nhiều nhất trong các bản mô tả công việc:
Đặc thù 5 kênh trên giải thích vì sao yêu cầu công việc giữa các tin việc làm lại lệch nhau nhiều đến vậy. Một tin thiên về tổng đài sẽ nhấn vào giọng nói và khả năng chịu áp lực từ cuộc gọi, trong khi tin thiên về email và ticket lại nhấn vào khả năng viết và sự tỉ mỉ với hồ sơ. Ứng viên xác định trước mình mạnh ở kênh nào sẽ chọn được tin phù hợp nhanh hơn, và điều này cũng dẫn tới nhóm kỹ năng cần chuẩn bị ở phần tiếp theo.
5 kênh chăm sóc khách hàng phổ biến hiện nay
Trong các tin tuyển dụng, nhà tuyển dụng thường chú trọng 5 nhóm kỹ năng: giao tiếp, xử lý tình huống, lắng nghe, kiên nhẫn và sử dụng phần mềm hỗ trợ. Trong đó, 4 nhóm đầu là kỹ năng mềm được tích lũy dần qua công việc, còn nhóm cuối là kỹ năng công cụ mà ứng viên có thể chủ động rèn luyện trước khi nộp hồ sơ.
Dưới đây là 5 kỹ năng được nhắc tới nhiều nhất trong yêu cầu tuyển dụng:
Trong 5 kỹ năng trên, phần mềm hỗ trợ là thứ ứng viên chuẩn bị trước khi nộp hồ sơ, còn 4 kỹ năng còn lại tích lũy dần qua va chạm thực tế. Các kỹ năng này được vận dụng theo một trình tự cố định và trình tự đó chính là quy trình dưới đây.
5 kỹ năng cần mà một nhân viên chăm sóc khách hàng cần có
Một quy trình chăm sóc khách hàng bài bản sẽ giúp doanh nghiệp duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng. Trình tự này gồm 4 bước cố định, đi từ lúc tiếp nhận yêu cầu cho tới lần liên hệ theo dõi sau khi vấn đề đã được xử lý xong. Bỏ sót một bước thường khiến khách hàng phải nhắc lại thông tin đã cung cấp.
Quy trình chuẩn gồm 4 bước theo thứ tự dưới đây:
Bước chăm sóc khách hàng sau bán là bước hay bị bỏ qua nhất, trong khi đây lại là bước tạo ra khác biệt giữa hỗ trợ đơn thuần và chăm sóc thật sự. Thực hiện đầy đủ 4 bước, doanh nghiệp sẽ thu về những lợi ích cụ thể sau đây.
4 bước trong quy trình chăm sóc khách hàng từ tiếp nhận thông tin đến chăm sóc sau bán
Lợi ích lớn nhất của việc chăm sóc khách hàng tốt là giữ được khách hàng cũ với chi phí thấp hơn nhiều so với việc tìm khách hàng mới. Theo đó, 3 lợi ích cụ thể mà doanh nghiệp nhận được gồm khách hàng gắn bó lâu dài, trải nghiệm sử dụng tốt hơn và quan hệ bền vững giữa hai bên.
Cụ thể, 3 lợi ích đó bao gồm:
Chính 3 lợi ích này là lý do doanh nghiệp sẵn sàng trả lương cạnh tranh cho vị trí chăm sóc khách hàng. Phần tiếp theo đi vào con số thu nhập thực tế mà người tìm việc quan tâm nhất.
Thu nhập trong nghề chăm sóc khách hàng tại Việt Nam dao động từ khoảng 6 triệu đồng ở nhóm mới vào nghề lên tới hơn 25 triệu đồng ở cấp quản lý bộ phận. Con số cụ thể phụ thuộc vào 4 yếu tố: kinh nghiệm, ngành tuyển, khu vực làm việc và khả năng ngoại ngữ.
Mức thu nhập của người làm chăm sóc khách hàng tăng theo số năm kinh nghiệm và theo quy mô doanh nghiệp, từ khoảng 6 triệu đồng ở nhóm mới vào nghề lên tới 25 triệu đồng hoặc hơn ở nhóm quản lý. Trong đó, 3 mốc thu nhập theo kinh nghiệm được phân nhóm cụ thể:
Khoảng cách giữa bước chuyển từ nhân viên đến chuyên viên cấp cao là quan trọng nhất, cho thấy bước chuyển sang vai trò quản lý mới là bước nhảy tạo ra thay đổi thu nhập rõ rệt. Bên cạnh kinh nghiệm, các ngành tuyển dụng khác nhau cũng làm con số này lệch đi đáng kể.
Trong thực tế, 3 yếu tố tạo ra chênh lệch thu nhập rõ nhất giữa 2 ứng viên cùng chức danh là khả năng ngoại ngữ, số năm kinh nghiệm và khu vực làm việc. Trong đó, ngoại ngữ là yếu tố bổ sung nhanh nhất vì ứng viên có thể học thêm song song với công việc hiện tại.
Cụ thể, 3 yếu tố đó bao gồm:
Cả 3 yếu tố trên đều tác động đến phần lương cứng ghi trong hợp đồng. Ngoài khoản đó, thu nhập thực nhận mỗi tháng còn được cộng thêm từ các khoản dưới đây.
Nhiều doanh nghiệp cung cấp các khoản thưởng thêm cho công việc chăm sóc khách hàng. Trong đó, 2 nhóm khoản cộng thêm phổ biến nhất gồm:
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về cơ hội việc làm hoặc các mức lương chi tiết, bạn có thể tham khảo trên các trang tuyển dụng chăm sóc khách hàng như CareerViet. Tại đây có các việc làm như: Việc làm nhân viên chăm sóc khách hàng, việc làm trưởng phòng chăm sóc khách hàng, việc làm chuyên viên chăm sóc khách hàng,...
Khung lương của vị trí chăm sóc khách hàng trải rộng từ khoảng 7 triệu đồng ở cấp mới vào nghề lên tới hơn 25 triệu đồng ở cấp trưởng phòng. Điều đáng chú ý là thu nhập gần như đi ngang trong suốt giai đoạn làm chuyên môn, rồi mới tăng lên rõ rệt khi một người chuyển sang vai trò quản lý đội ngũ.
Các ứng viên có thể tham khảo khung lương theo 4 cấp bậc trong bảng dưới đây:
| Cấp bậc | Mức lương tham khảo |
|---|---|
| Nhân viên mới vào nghề | 7,1 triệu đến 9,8 triệu đồng mỗi tháng |
| Chuyên viên chăm sóc khách hàng | 8,7 triệu đến 12,7 triệu đồng mỗi tháng |
| Trưởng nhóm dịch vụ khách hàng | 9,9 triệu đến 15 triệu đồng mỗi tháng |
| Trưởng phòng chăm sóc khách hàng | 18,4 triệu đến 25,6 triệu đồng mỗi tháng |
Nguồn: VietnamSalary, tổng hợp từ 546 mẫu tin việc làm thuộc 4 chức danh chăm sóc khách hàng đăng trên CareerViet, tính đến {update_day}.
Số liệu từ bảng trên cho thấy một sự chênh lệch lớn giữa các giai đoạn. Từ nhân viên lên chuyên viên, mức trung bình chỉ nhích thêm khoảng 2,2 triệu đồng, còn từ chuyên viên lên trưởng phòng thì khoảng cách lên tới hơn 11 triệu đồng. Nói cách khác, thu nhập từ công việc chăm sóc khách hàng tăng mạnh nhất vào thời điểm một người bắt đầu chịu trách nhiệm về kết quả của cả đội, chứ không tăng đều theo số năm làm chuyên môn. Bên cạnh đó, với cấp nhân viên, bất động sản dẫn đầu với mức trung bình 10,7 triệu đồng. Lên cấp chuyên viên, ngân hàng vươn lên dẫn đầu với 12,5 triệu đồng.
Tra cứu mức lương trên VietnamSalary để xem mốc thu nhập mới nhất theo từng chức danh và từng khu vực.
Thu nhập của nghề chăm sóc khách hàng thay đổi theo từng vị trí và kinh nghiệm
Lộ trình phổ biến của nhân viên chăm sóc khách hàng đi qua 4 mốc, từ nhân viên trực kênh lên chuyên viên phụ trách nhóm khách hàng riêng, rồi lên trưởng nhóm và trưởng phòng. Tổng thời gian để đi hết 4 mốc thường rơi vào khoảng 6 đến 9 năm, tùy theo quy mô doanh nghiệp và tốc độ mở rộng của bộ phận.
Dưới đây là 4 mốc mô tả năng lực cần có ở mỗi chặng:
Các mốc này khớp đúng với 4 dòng trong bảng lương phía trên, nên ứng viên có thể đối chiếu năng lực hiện tại của mình với mức thu nhập tương ứng. Mốc trưởng nhóm thường đòi hỏi ứng viên có một bộ kỹ năng phức tạp hơn so với các vị trí khác. Nhiều doanh nghiệp cũng mở nhánh rẽ sang quản lý trải nghiệm khách hàng, vận hành tổng đài hoặc kinh doanh.
Lộ trình từ nhân viên lên trưởng phòng chăm sóc khách hàng 6 năm đến 9 năm
Tác động của AI đối với nghề này không đồng đều giữa các đầu việc. Những phần việc lặp lại theo kịch bản cố định đang được chuyển dần sang chatbot và hệ thống trả lời tự động, trong khi những phần việc đòi hỏi phán đoán, thương lượng hoặc xoa dịu cảm xúc vẫn do con người đảm nhận.
Dưới đây là 3 nhóm đầu việc đang được công cụ tự động gánh phần lớn:
Cả 3 nhóm việc trên có điểm chung là câu trả lời đã được định sẵn và không cần cân nhắc từng trường hợp. Ngược lại, những phần việc đòi hỏi phán đoán vẫn thuộc về con người.
Ngược lại, 3 nhóm đầu việc còn lại vẫn cần người xử lý trực tiếp:
Nhìn tổng thể, AI đang thu hẹp nhóm việc đơn giản chứ chưa thu hẹp toàn bộ nghề. Hệ quả thực tế là yêu cầu tuyển dụng dịch chuyển theo hướng đòi hỏi cao hơn ngay từ đầu. Nhiều tin tuyển dụng đã bổ sung điều kiện về khả năng sử dụng phần mềm quản lý khách hàng và các công cụ hỗ trợ. Ứng viên tập cách làm việc với những công cụ này sẽ giữ được lợi thế khi so sánh hồ sơ. Phần tiếp theo trình bày cụ thể các bước bắt đầu.
AI thu hẹp nhóm việc lặp lại, phần việc cần phán đoán vẫn thuộc về con người
Đây là một trong những hướng vào thị trường lao động dễ tiếp cận nhất đối với người chưa có kinh nghiệm. Phần lớn tin tuyển dụng không đặt điều kiện về chuyên ngành và có đào tạo nghiệp vụ ngay khi nhận việc. Điều ứng viên cần chuẩn bị là bằng chứng về khả năng giao tiếp và xử lý tình huống.
Dưới đây là 4 việc giúp người mới rút ngắn quãng đường từ tìm hiểu tới lúc nhận việc:
Các việc trên có thể hoàn thành trong vòng vài tuần, nhanh hơn hẳn so với những nghề đòi hỏi bằng cấp chuyên môn. Công cụ AI Matching trên CareerViet đối chiếu hồ sơ của ứng viên với yêu cầu trong từng tin tuyển dụng, rồi gợi ý những vị trí có mức độ khớp cao nhất. Người mới nhờ vậy không phải đọc thủ công hàng trăm tin để lọc. Nhu cầu tuyển dụng hiện có mặt tại nhiều tỉnh thành trên cả nước. Ngoài hai thành phố lớn, người tìm việc có thể mở rộng sang việc làm Bình Dương cũ (nay thuộc TPHCM), việc làm Đà Nẵng và việc làm Cần Thơ, nơi các khu công nghiệp và trung tâm dịch vụ đang liên tục bổ sung nhân sự.
4 bước bắt đầu nghề chăm sóc khách hàng dành cho người mới
Dưới đây là 7 câu hỏi thường gặp nhất khi tìm hiểu về công việc này. Nội dung trải rộng từ cách phân biệt các khái niệm gần nhau, cách đo chất lượng dịch vụ, cho tới điều kiện bằng cấp, khả năng chuyển ngành và thời gian cần để lên vị trí quản lý.
Chăm sóc khách hàng bao gồm việc hỗ trợ khách hàng nhưng mở rộng hơn, tập trung vào việc xây dựng mối quan hệ lâu dài. Hỗ trợ khách hàng chỉ xử lý những yêu cầu đã phát sinh, còn chăm sóc bao gồm cả các đợt liên hệ chủ động trước và sau giao dịch. Người tìm việc nên đọc phần mô tả công việc để biết doanh nghiệp đang yêu cầu vai trò nào.
Sử dụng khảo sát hài lòng (CSAT) hoặc chỉ số NPS (Net Promoter Score). Hai chỉ số này đo lường mức độ hài lòng sau mỗi lần tiếp xúc và khả năng khách hàng giới thiệu thương hiệu cho người khác. Nhiều doanh nghiệp bổ sung thời gian xử lý trung bình và tỷ lệ giải quyết ngay trong lần liên hệ đầu tiên.
Rất hiệu quả, đặc biệt khi kết hợp chatbot và tổng đài tự động. Kênh trực tuyến tiếp nhận lượng yêu cầu lớn trong thời gian ngắn và hoạt động cả ngoài giờ hành chính. Những vụ việc phức tạp hoặc có tranh chấp vẫn cần được chuyển sang người phụ trách để xử lý trực tiếp.
Thường xuyên tham gia các khóa đào tạo, học hỏi từ phản hồi của khách hàng. Cách cải thiện nhanh nhất là nghe lại những cuộc gọi khó của chính mình, rồi ghi lại những điểm cần sửa. Một số doanh nghiệp còn tổ chức buổi đóng vai tình huống định kỳ để người mới luyện phản xạ khi gặp khiếu nại.
Không, phần lớn tin tuyển dụng chỉ yêu cầu tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng cùng khả năng giao tiếp tốt. Bằng đại học các ngành quản trị kinh doanh, marketing hoặc tâm lý là lợi thế ở nhóm ngân hàng, bảo hiểm và y tế, còn ở khối bán lẻ và dịch vụ thì bài kiểm tra xử lý tình huống mới là căn cứ tuyển chọn chính.
Có, đây là một trong những nghề dễ chuyển ngành nhất nhờ phần nghiệp vụ được đào tạo ngay sau khi nhận việc. Người trái ngành cần khoảng vài tuần để làm quen với quy trình và phần mềm quản lý khách hàng. Kinh nghiệm bán hàng, trực quầy hoặc tư vấn đều quy đổi được thành năng lực giao tiếp mà nhà tuyển dụng đang tìm.
Khoảng 3 đến 5 năm kể từ khi vào nghề, tùy theo tốc độ mở rộng của bộ phận và quy mô doanh nghiệp. Mốc này đến sớm hơn ở các doanh nghiệp đang tăng trưởng nhanh, nơi đội ngũ liên tục tuyển thêm người và cần bổ sung cấp quản lý trung gian.
Chăm sóc khách hàng không chỉ là một nhiệm vụ mà còn là một chiến lược quan trọng để xây dựng lòng tin và tạo dựng sự thành công bền vững cho doanh nghiệp. Nếu bạn đang tìm kiếm cách cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng, hãy bắt đầu bằng việc lắng nghe và đồng hành cùng khách hàng trong mọi giai đoạn. Đầu tư vào chăm sóc khách hàng chính là đầu tư vào tương lai của doanh nghiệp bạn! Tìm việc làm ngay hôm nay tại CareerViet!
Tham khảo các việc làm được tìm kiếm nhiều nhất, từ tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) tới thiết kế, nội dung và giáo dục:
Việc làm Nhân viên SEO | Việc làm Thiết kế đồ họa | Việc làm Content | Việc làm AI Engineer | Việc làm Marketing Executive | Việc làm Content Marketing | Việc làm Designer | Việc làm Giáo viên | Việc làm Graphic Designer | Việc làm kiểm soát nội bộ
Top những tỉnh thành tuyển dụng nhiều nhất:
Việc làm Hà Nội | Việc làm Nha Trang | Việc làm Ninh Thuận | Việc làm Đồng Nai | Việc làm TPHCM | Việc làm Hà Nam | Việc làm Lâm Đồng | Việc làm Bắc Ninh | Việc làm Bắc Giang
Nguồn: CareerViet