Lượt xem: 25,196
Ngành báo chí là lĩnh vực thu thập, xử lý, sản xuất và truyền tải thông tin đến công chúng thông qua báo in, phát thanh, truyền hình và báo điện tử. Đây là ngành học dẫn người học tới nhiều vị trí từ phóng viên, biên tập viên đến người sản xuất nội dung số. Người đọc sẽ tìm trong bài các mảng chuyên môn, đường học, vị trí ra trường, mức lương và cách bắt đầu, kèm số liệu tuyển dụng CareerViet cập nhật đến nay.

Ngành báo chí là ngành thu thập, xử lý và truyền tải thông tin đến công chúng
Ngành báo chí trong tiếng Anh là Journalism. Đây là lĩnh vực đào tạo sinh viên nền tảng kiến thức và nghiệp vụ vững vàng để trở thành nhà báo có trách nhiệm với xã hội. Chương trình học giúp người học thấu hiểu trách nhiệm công dân, quy định pháp luật và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp khi tác nghiệp tại các cơ quan báo chí, tạp chí và đơn vị truyền thông.
Trước khi ra trường, sinh viên ngành báo chí được đào tạo toàn diện về kỹ năng nghề nghiệp. Chương trình trang bị phương pháp tư duy lý luận và kiến thức thực tiễn để phục vụ công việc chuyên môn. Bên cạnh đó, sinh viên được rèn luyện tư duy sáng tạo khi xây dựng tác phẩm cho báo in, truyền hình hoặc phát thanh. Khả năng thẩm định nguồn tin nhanh chóng và chuẩn xác cũng là trọng tâm được rèn luyện trong suốt khóa học.
Ngành báo chí tập trung vào sản xuất tin tức và sản phẩm báo chí đăng trên cơ quan báo chí được cấp phép. Ngành truyền thông đa phương tiện thiên về sản xuất nội dung đa nền tảng phục vụ mục tiêu truyền thông của doanh nghiệp và thương hiệu. Hai ngành giao nhau ở kỹ năng kể chuyện bằng chữ, âm thanh và hình ảnh. Người thích theo sát thời sự và chuẩn mực nghề báo hợp ngành báo chí, người thích làm nội dung cho thương hiệu hợp truyền thông đa phương tiện.
Ngành báo chí hiện hoạt động trên 5 mảng lớn, trong đó 4 mảng truyền thống được Luật Báo chí 2025 ghi nhận theo loại hình phát hành. Bên cạnh các mảng truyền thống, một bộ phận lớn người học báo chí hiện làm việc trong các đơn vị sản xuất nội dung số của doanh nghiệp, nơi đang mở nhiều vị trí tuyển dụng nhất. Điểm khác biệt giữa các mảng nằm ở sản phẩm đầu ra và nhóm vị trí tương ứng khi ra trường.

5 mảng gồm báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử và nội dung số của doanh nghiệp
Ngành báo chí hiện chia thành 5 mảng chuyên môn chính với đặc điểm từng mảng như sau:
5 mảng trên là khung cho phần vị trí và mức lương bên dưới. Người học chọn đúng mảng ngay từ đầu sẽ rút ngắn được thời gian tìm hướng, vì mỗi mảng yêu cầu nền tảng nghề khác nhau dù cùng xuất phát từ nghiệp vụ báo chí.
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên ngành báo chí truyền thông có thể đảm nhận nhiều hướng nghề khác nhau. Dưới đây là 5 hướng nghề truyền thống tiêu biểu của ngành:
Biên tập viên là một trong những ngành nghề mà bạn có thể làm khi học ngành báo chí. Bạn có thể làm việc tại cơ quan báo chí. Nhiệm vụ của bạn là biên tập bài viết của các phóng viên, cộng tác viên sau khi họ gửi về cho bạn. Nếu bạn quan tâm đến lĩnh vực này, có thể tìm hiểu thêm về các cơ hội việc làm biên tập viên để bắt đầu sự nghiệp của mình.
Sinh viên tốt nghiệp có thể trở thành phóng viên hoặc cộng tác viên tại các cơ quan báo chí uy tín. Những đơn vị tiêu biểu gồm Báo Tuổi Trẻ, Người Lao Động, Thanh Niên, VnExpress hay VietNamNet. Bạn cũng có thể lựa chọn làm phóng viên thường trú tại các địa phương trên toàn quốc hoặc ở nước ngoài. Nhiệm vụ trọng tâm của vị trí này là cập nhật tin tức thời sự về kinh tế, chính trị, văn hóa và đời sống. Người yêu thích nghề báo có thể theo dõi thêm các tin tuyển dụng phóng viên để chuẩn bị hành trang ứng tuyển.
Phát thanh viên cũng là một trong những nghề được ngành báo chí đào tạo. Bạn có thể trở thành phát thanh viên cho các đài phát thanh hoặc đài truyền hình cấp quốc gia, thành phố hoặc các đài phát thanh truyền hình địa phương.
Học báo chí bạn cũng có cơ hội để trở thành người quay phim chuyên nghiệp. Người theo hướng này thường tham gia ghi hình phóng sự và các chương trình thực tế.
Nếu có khả năng hoạt ngôn và ngoại hình tốt bạn có thể thử sức làm MC (Người dẫn chương trình). Với sự hiểu biết và tài ăn nói khéo léo, bạn có thể trở thành MC cho các đài truyền hình quốc gia. Cơ hội cũng mở ra tại các hội nghị, hội thảo của công ty, tập đoàn hoặc các buổi tiệc với nhiều quy mô khác nhau.

Sinh viên báo chí có thể làm phóng viên, biên tập viên, phát thanh viên và MC
Ngoài 5 hướng nghề truyền thống trên, thị trường tuyển dụng liên quan đến ngành báo chí hiện mở rộng sang nhóm vị trí sản xuất nội dung trong doanh nghiệp. Tính đến {update_month}, CareerViet ghi nhận hơn 130 vị trí thuộc nhóm Truyền hình / Báo chí / Biên tập đang tuyển dụng, trong đó 4 chức danh sau xuất hiện nhiều nhất:
Nhóm vị trí doanh nghiệp này cũng giải thích vì sao nhiều tin tuyển dụng ghi tiêu đề là biên tập viên nhưng mô tả việc làm lại xoay quanh video dạng ngắn. Người học báo chí nên đọc kỹ phần mô tả việc làm trong từng tin để biết vị trí ấy thuộc mảng chữ hay mảng hình, từ đó chọn đúng nơi trùng với thế mạnh của mình.
Do tính chất đặc thù của công việc, nghề nhà báo yêu cầu bạn phải có tư duy tốt và kiến thức xã hội vững chắc. Do đó để thi vào ngành báo chí, bạn có thể lựa chọn theo 25 tổ hợp sau (tùy vào sở trường của mình):
Với 25 tổ hợp như trên, người học báo chí gần như luôn tìm được đường vào ngành dù mạnh môn tự nhiên hay môn xã hội. Các tổ hợp có môn năng khiếu thường đòi hỏi luyện thi riêng so với tổ hợp chỉ gồm văn hóa. Chọn được khối phù hợp, câu hỏi kế tiếp là người học báo chí cần những tố chất gì để đáp ứng công việc từng ngày của nghề.
Tố chất của người học báo chí quyết định tốc độ thích ứng với nhịp tác nghiệp và áp lực thông tin của nghề. Để trở thành nhà báo chuyên nghiệp, bạn cần có 12 tố chất dưới đây:

Người làm báo cần khả năng viết, khai thác thông tin và thích ứng nhanh
Trong danh sách trên, nhóm năng lực viết lách, thẩm định thông tin và khả năng ngoại ngữ là 3 nền tảng sống còn của nghề, vì chúng quyết định chất lượng sản phẩm báo chí. Bên cạnh tố chất, người học còn cần kỹ năng mềm trong làm việc nhóm và quản lý tiến độ công việc khi tác nghiệp theo ekip. Đây cũng là các yêu cầu thường thấy trong mô tả việc làm của tòa soạn lẫn doanh nghiệp nội dung.
Mức lương ngành báo chí chia thành 2 lớp rõ rệt: lớp viên chức tại cơ quan báo chí nhà nước theo hệ số ngạch, và lớp thị trường tại doanh nghiệp theo chức danh. Lương của viên chức, Biên tập viên, Phóng viên, Biên dịch viên sẽ được áp dụng dựa theo Thông tư số 13/2022/TT-BTTTT thuộc về chuyên ngành Thông tin và truyền thông (có hiệu lực kể từ ngày 10/10/2022).
Cụ thể, 3 bậc lương theo hệ số được áp dụng như sau:
Đây là mức lương cơ bản theo ngạch, chưa gồm phụ cấp và các khoản cộng thêm theo quy định của từng cơ quan. Xét chung nhóm hệ số này, mức thu nhập thực nhận ở tòa soạn phụ thuộc bậc hạng và thời gian công tác của mỗi người.

Mức lương ngành báo chí khác nhau theo chức danh và cấp bậc công việc
Trong khi mức lương viên chức bám theo hệ số ngạch, mặt bằng thu nhập tại doanh nghiệp và các đơn vị sản xuất nội dung được ghi nhận theo từng chức danh. 6 vị trí tiêu biểu cho các mảng nêu trên có mức tham khảo như sau:
| Vị trí | Mức lương tham khảo |
|---|---|
| Biên tập viên | 8,3 triệu đến 12,3 triệu đồng/tháng |
| Content creator | 8,9 triệu đến 13 triệu đồng/tháng |
| Video editor | 9 triệu đến 13,4 triệu đồng/tháng |
| Copywriter | 9,5 triệu đến 14,3 triệu đồng/tháng |
| Chuyên viên truyền thông | 11,1 triệu đến 16 triệu đồng/tháng |
| Trưởng phòng truyền thông | 23,1 triệu đến 35,1 triệu đồng/tháng |
Nguồn: VietnamSalary, tính đến {update_day}. Mức thu nhập trong bảng tăng dần theo khả năng tự đảm nhận dự án nội dung, và bậc trưởng phòng đã vượt 23 triệu đồng mỗi tháng. Riêng phóng viên và biên tập viên làm việc tại tòa soạn nhà nước áp dụng mức theo Thông tư 13/2022/TT-BTTTT đã nêu trên. Các ứng viên có thể tra cứu mức lương trên VietnamSalary theo đúng chức danh của mình.
Tại TP.HCM, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM là nơi đào tạo bài bản nhất ngành Báo chí, trong khi các trường khác mở các ngành thuộc nhóm báo chí truyền thông với đầu ra gần nhau. Mức điểm chuẩn năm 2026 của 3 ngành tiêu biểu trong nhóm như sau:
| Ngành và trường đào tạo | Điểm chuẩn 2026 |
|---|---|
| Báo chí - Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM | 84,9 điểm xét tuyển kết hợp (thang 100) |
| Truyền thông đa phương tiện - Đại học Công nghệ TP.HCM | 15 điểm thi tốt nghiệp THPT |
| Quan hệ công chúng - Đại học Công nghệ TP.HCM | 15 điểm thi tốt nghiệp THPT |
Ngành Báo chí của Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM xét theo phương thức điểm xét tuyển kết hợp trên thang 100, gồm điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ và đánh giá năng lực, với các tổ hợp C00, D01 và D14. Mỗi trường và mỗi phương thức dùng một thang điểm khác nhau, nên người đọc không so trực tiếp các con số với nhau mà xem thông báo mới nhất tại trang tuyển sinh của từng trường trước khi đăng ký.
Sau khi nắm rõ đường học và các trường đào tạo, người tìm hiểu thường quan tâm đến chuyển động của thị trường việc làm trong vài năm tới. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động mạnh mẽ đến quy trình sản xuất nội dung hiện đại.
Nhu cầu nhân lực ngành báo chí đang dịch chuyển dần sang các nền tảng số thay vì suy giảm đồng đều toàn ngành. Trong nhóm việc làm Truyền hình / Báo chí / Biên tập trên CareerViet, phần lớn cơ hội đến từ các doanh nghiệp cần người sản xuất video và nội dung mạng xã hội. Các tòa soạn truyền thống tuyển chọn khắt khe hơn và ưu tiên người có năng lực làm việc đa nhiệm. Bên cạnh đó, công nghệ AI đang tác động tới từng mảng nghề với mức độ khác nhau.

AI đang hỗ trợ sản xuất nội dung và thay đổi nhiều công đoạn báo chí
Tác động cụ thể của AI tới 3 mảng lớn của ngành như sau:
Bên cạnh 3 mảng trên, AI còn mở ra nhiều cơ hội việc làm mới như biên tập video ngắn, sản xuất podcast và kiểm chứng thông tin. Người mới nên hướng vào mảng báo điện tử hoặc nội dung số. Bạn cũng nên làm quen với các công cụ AI hỗ trợ sáng tạo, bởi kỹ năng này đã bắt đầu xuất hiện trong phần mô tả của nhiều tin việc làm ngành truyền thông.
Người mới có thể vào ngành báo chí theo 4 việc tuần tự dưới đây, bắt đầu từ việc chọn mảng trước khi chọn trường hay khóa học. Mỗi việc chỉ tập trung vào một trọng tâm, để người học không phải trang bị tất cả kỹ năng cùng lúc:

Người mới có thể bắt đầu nghề báo chí bằng cách chọn mảng và tích lũy trải nghiệm
Bên cạnh TP.HCM và Hà Nội, các cơ quan truyền thông còn mở rộng tuyển dụng tại nhiều tỉnh thành. Bạn có thể theo dõi danh sách việc làm TPHCM, việc làm Bình Dương, việc làm Đồng Nai, việc làm Cần Thơ hoặc việc làm Đà Nẵng trên CareerViet. Hoàn tất 4 bước trên giúp người mới xây dựng lộ trình rõ ràng và hoàn thiện hồ sơ để tự tin ứng tuyển vào vị trí mong muốn.
Dưới đây là 5 câu hỏi người tìm hiểu ngành báo chí hay tra nhiều nhất, kèm câu trả lời ngắn gọn dựa trên dữ liệu tuyển dụng trên CareerViet và các quy định hiện hành.
Có, nhưng dễ ở nhóm vị trí nội dung số hơn là ở tòa soạn truyền thống. Phần lớn vị trí nhóm Truyền hình / Báo chí / Biên tập đang tuyển trên CareerViet đến từ doanh nghiệp cần người làm nội dung. Tòa soạn tuyển ít hơn và thường bắt đầu từ cộng tác viên, nên ứng viên có sản phẩm thật sẽ dễ được nhận hơn.
Khó với vị trí phóng viên hay biên tập viên chính thức tại các cơ quan báo chí, nơi bằng cử nhân báo chí gần như là tiêu chuẩn bắt buộc. Tuy nhiên, cánh cửa nghề nghiệp rộng mở hơn ở nhóm công việc nội dung số như video editor, content creator hay nhân viên media. Nhà tuyển dụng ở mảng này thường chú trọng sản phẩm thực tế hơn là bằng cấp. Người học có thể bắt đầu từ các khóa nghiệp vụ ngắn hạn kết hợp xây dựng dự án cá nhân.
Các vị trí phù hợp nhất cho người mới bắt đầu gồm cộng tác viên phóng viên, video editor và content creator. Cộng tác viên giúp người mới tập viết tin theo quy trình của tòa soạn, còn hai vị trí kia cho phép làm sản phẩm thật ngay từ tháng đầu làm việc. Sau 1 đến 2 năm làm ở các vị trí này, người làm đã có hồ sơ đủ để xét lên biên tập viên hoặc chuyên viên nội dung.
Không, AI làm dịch chuyển cơ cấu việc làm nhiều hơn là xóa việc. Phần soạn nháp tin ngắn và dựng video thô được công cụ hỗ trợ, trong khi thẩm định thông tin, phỏng vấn và kể chuyện sâu vẫn cần người thực hiện. Người vào ngành nên chọn mảng báo điện tử hoặc nội dung số và học dùng công cụ AI, vì nhà tuyển dụng đang xét thêm kỹ năng này trong hồ sơ.
Những nhóm kỹ năng bổ trợ giá trị nhất gồm tiếng Anh, kỹ năng quay dựng video và kiến thức dữ liệu. Tiếng Anh giúp đọc nguồn quốc tế và làm nội dung đa thị trường, quay dựng mở đường sang nhóm video đang tuyển nhiều nhất, còn dữ liệu hỗ trợ mảng báo chí phân tích và điều tra. Một khóa học về công cụ AI tạo nội dung cũng đang trở thành điểm cộng trong hồ sơ của sinh viên báo chí.
Ngành báo chí truyền thông luôn giữ vai trò thiết yếu trong đời sống thông tin của xã hội, mang lại nhiều cơ hội phát triển cho người trẻ năng động. Với lộ trình học tập bài bản và sự đa dạng của các mảng nội dung số, bạn hoàn toàn có thể tìm thấy vị trí phát huy đúng thế mạnh của mình. Các ứng viên có thể theo dõi cơ hội việc làm báo chí truyền thông mới nhất trên CareerViet để kết nối với những nhà tuyển dụng uy tín và nắm bắt mức thu nhập xứng đáng.
Nguồn: CareerViet