Lượt xem: 28,384
Ngành y là khối ngành đào tạo nhân lực khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe, gồm nhiều chuyên khoa với đường vào nghề rất khác nhau. Học sinh và sinh viên thường tìm 4 thông tin: ngành y là gì, gồm những chuyên khoa nào, thi tổ hợp nào và ra trường làm được vị trí gì. Nội dung sau đây trả lời đủ 4 câu hỏi đó, kèm mức lương tham khảo của từng nhóm vị trí.

Ngành y là gì?
Ngành Y Dược là gì? Ngành Y Dược còn có tên gọi tiếng Anh là General Medicine. Trong đó, ngành Y dược chuyên đào tạo những bác sĩ, dược sĩ làm việc chuyên về các loại thuốc và kê đơn thuốc cho bệnh nhân. Hơn nữa, ngành Y Dược còn chia ra rất nhiều lĩnh vực khác nhau như: thuốc tây, thuốc chuyên trị, y dược cổ truyền,... Mục đích chung của ngành Y Dược chính là mang đến những loại thuốc bổ trợ và cải thiện sức khỏe con người.
Ngành Y học nói chung là một trong những khối ngành chuyên đào tạo các bác sĩ với tổ hợp các kỹ năng chẩn đoán, khám, điều trị và hướng dẫn y tế dự phòng đối với những bệnh lý phổ biến, thường gặp. Mục tiêu đào tạo của ngành Y là chuyên đào tạo những bác sĩ có đầy đủ kiến thức chuyên môn, kiến thức lâm sàng và sự kết hợp giữa kiến thức hiện đại với y học cổ truyền. Hơn hết, ngành Y sẽ cung cấp những vị y, bác sĩ làm việc bằng chính lương tâm của họ, vì đây là lĩnh vực làm việc trực tiếp liên quan đến sức khỏe của con người.
Vậy ngành Y cần học những gì? Những sinh viên theo đuổi ngành Y sẽ được học về kiến thức cơ sở để chuẩn bị cho quá trình học và thực hành các kiến thức lâm sàng. Ngoài ra, bạn sẽ học về những công tác phòng/chữa bệnh và nghiên cứu khoa học về các khía cạnh trong ngành Y.
Như đã nêu trên, ngành Y được chia làm rất nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó mỗi chuyên khoa sẽ có những tính chất và đặc thù riêng. Vậy các chuyên khoa ngành Y gồm những gì? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về các lĩnh vực trong ngành y khoa như: y học cổ truyền, y dược, y đa khoa, răng-hàm-mặt qua một vài thông tin dưới đây:
Y học cổ truyền là một trong những ngành học phổ biến dành cho những ai có niềm đam mê với lịch sử và thực hành trong y học phương Đông. Đây là một trong những chuyên khoa chuyên đào tạo và tập trung vào việc sử dụng các biện pháp truyền thống và tự nhiên để đưa ra chẩn đoán và lên phác đồ điều trị hoặc lộ trình trị liệu sao cho đúng đắn và phù hợp nhất.
Một trong những lợi ích chính khi học về Y học cổ truyền chính là nhân tố giúp bảo tồn, đồng thời kế thừa các giá trị chữa trị truyền thống đã được sử dụng từ lâu đời. Hiện nay, số lượng người không chỉ tại Việt Nam mà còn ở các nơi trên thế giới tin tưởng và lựa chọn phương pháp trị bệnh bằng Y học cổ truyền ngày càng tăng. Do đó, những vị lương y/thầy thuốc chuyên Y học cổ truyền là nhân tố quan trọng trong tương lai.
Y học cổ truyền là phương pháp chữa trị truyền thống bắt nguồn từ các phương thức chữa bệnh ở phương Đông
Ngành Y Dược là một lĩnh vực chuyên đào tạo và tập trung nghiên cứu vào việc sử dụng thuốc để điều trị. Nó có mối liên hệ mật thiết đến việc chuẩn bị, sử dụng và phân phối các loại thuốc, nhằm điều trị các loại bệnh khác nhau sao cho hiệu quả nhất.
Ngành Y Dược ngày càng mở rộng và phát triển hơn trong lĩnh vực nghiên cứu và sáng chế thuốc
Hiện tại, Y Dược là một trong những ngành quan trọng để chăm sóc sức khỏe của người bệnh tại Việt Nam. Hơn nữa, đây còn là một lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên môn về thuốc cao, vì các việc làm dược sĩ phải biết phân định mà cung cấp liều lượng đúng với quá trình điều trị cho người bệnh, tránh việc họ bị phản ứng thuốc hoặc lờn thuốc. Ngoài ra, ngành Y Dược ngày càng mở rộng hơn trong lĩnh vực nghiên cứu khi không ngừng khuyến khích những dược sĩ trẻ trải nghiệm các quá trình thử nghiệm, nghiên cứu để sáng chế những loại thuốc mới, giúp nâng cao quá trình điều trị.
Ngành Y đa khoa là gì? Y đa khoa là một trong những ngành được đào tạo phổ biến nhất tại Việt Nam, nhất là khi số lượng sinh viên theo đuổi ngành học này ngày càng tăng. Chuyên ngành Y đa khoa sẽ đào tạo sinh viên thành những vị bác sĩ y khoa trong tương lai, khi quá trình giảng dạy sẽ cung cấp cho học viên những kiến thức và kỹ năng hữu dụng để chẩn đoán, trị liệu và phòng ngừa từng loại bệnh tật khác nhau.
Hơn nữa, sau khi tốt nghiệp, sinh viên y đa khoa có thể theo đuổi nhiều lĩnh vực khám/chữa bệnh và ở nhiều môi trường riêng biệt, chẳng hạn như: bệnh viện, phòng khám, cơ sở y tế, viện nghiên cứu,... Chắc chắn rằng, bên cạnh việc học lý thuyết, học viên cũng sẽ được đào tạo kỹ lưỡng về phương pháp thực hành chuyên sâu. Ngoài ra, ngành Y đa khoa còn được đánh giá là một trong những ngành cao quý bậc nhất Việt Nam.
Chuyên ngành Răng - Hàm - Mặt còn được biết đến với tên gọi quen thuộc là bác sĩ Nha khoa (hoặc Nha sĩ). Chuyên ngành này giúp bạn tìm hiểu sâu hơn trong việc nghiên cứu các phương pháp chẩn đoán và điều trị các bệnh lý về răng, miệng, giúp cải thiện những vấn đề về cấu trúc khoang miệng hoặc giảm thiểu các bệnh liên quan đến viêm nướu, sâu răng,... cho người bệnh.
Tại Việt Nam, nhu cầu ở các nha khoa ngày càng tăng, do đó đây là chuyên ngành với cơ hội việc làm rộng mở cho các bạn sinh viên theo đuổi ngành học này.

Bốn chuyên khoa đào tạo chính của khối y khoa
Ngoài 4 chuyên khoa vừa nêu, khối ngành sức khỏe còn 3 nhóm chuyên môn nữa mà các bệnh viện và phòng khám tuyển đều đặn hằng năm. Cả 3 nhóm này đều có thời gian đào tạo ngắn hơn ngành bác sĩ. Đây thường là cửa vào sớm nhất cho những ai muốn làm việc trong môi trường y tế mà chưa đủ điều kiện theo học 6 năm y khoa.
Dưới đây là 3 nhóm chuyên môn còn lại của ngành y, kèm gợi ý nhóm đó hợp với kiểu người nào:
Cộng 3 nhóm trên với 4 chuyên khoa phía trước, ngành y có tổng cộng 7 mảng chuyên môn. Đây cũng là khung để đọc phần vị trí công việc, phần mức lương và phần triển vọng ở những mục tiếp theo. Mảng chuyên môn mới là thứ quyết định bạn học bao lâu, làm ở đâu và thu nhập nằm ở dải nào.

Điều dưỡng, kỹ thuật y học và y tế công cộng
Với niềm đam mê theo đuổi ngành y, bạn cần chuẩn bị những kiến thức ở những tổ hợp môn học nào để nâng cao khả năng đậu vào các trường Y mà mình yêu thích? Trả lời cho câu hỏi ngành y thi môn gì của các bạn, thì dưới đây là 4 tổ hợp xét tuyển ngành Y bạn cần nắm rõ:
Khi trang bị đầy đủ kiến thức ở các tổ hợp môn học này, chắc chắn bạn sẽ rất tự tin để thi tuyển vào những trường Y có tiếng tại Việt Nam. Điểm chung của cả 4 tổ hợp là môn Toán, còn Hóa và Sinh học là 2 môn xuất hiện nhiều nhất ở nhóm B. Học sinh nhắm khối ngành sức khỏe nên ưu tiên đầu tư cho 3 môn này ngay từ lớp 11, rồi mới tính tới việc chọn vị trí công việc cụ thể ở phần dưới đây.

Toán, Hóa, Sinh là ba môn nền tảng để xét tuyển ngành y
Tốt nghiệp ngành y, bạn làm việc theo đúng mảng chuyên môn đã học chứ không chuyển ngang tự do như nhiều ngành khác, bởi mỗi chức danh gắn với một giấy phép hành nghề riêng. Có một điểm nhiều sinh viên năm cuối chưa nắm: cầm bằng chưa đồng nghĩa với được hành nghề ngay.

Bảy vị trí nghề nghiệp ngành y
Theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP hướng dẫn Luật Khám bệnh, chữa bệnh, người tốt nghiệp phải hoàn thành thời gian thực hành tại cơ sở khám chữa bệnh rồi mới được cấp giấy phép hành nghề. Bác sĩ thực hành 12 tháng, y sĩ 9 tháng, còn điều dưỡng, hộ sinh và kỹ thuật y là 6 tháng. Con số này giải thích vì sao tin việc làm cho người mới tốt nghiệp ngành y thường ghi rõ chấp nhận đang trong thời gian thực hành.
Dưới đây là 7 nhóm vị trí tương ứng với 7 mảng chuyên môn đã nêu ở trên:
Cả 7 nhóm trên cho thấy ngành y không chỉ có bác sĩ. Đó cũng là hiểu lầm phổ biến nhất khiến nhiều học sinh bỏ qua ngành này chỉ vì thấy điểm chuẩn y khoa quá cao. Riêng 3 nhóm cuối tuyển liên tục ở cả bệnh viện lẫn doanh nghiệp, với yêu cầu đầu vào nhẹ hơn hẳn. Phần tiếp theo đối chiếu các nhóm này bằng con số thu nhập cụ thể.
Mức lương ngành y phổ biến ở dải 7 tới 13 triệu đồng mỗi tháng cho nhóm nhân viên chuyên môn. Khoảng cách giữa các vị trí đến từ mảng chuyên môn nhiều hơn là từ số năm kinh nghiệm. Nhóm gắn với doanh nghiệp dược thường có trần cao hơn nhóm làm thuần chuyên môn tại bệnh viện, do phần thu nhập theo doanh số.
Bảng dưới đây tổng hợp mức lương tham khảo của 6 vị trí đại diện cho các mảng chuyên môn trong ngành:
| Vị trí | Mức lương tham khảo |
|---|---|
| Trình dược viên | 7,7 - 12,7 triệu đồng/tháng |
| Dược sĩ | 8,9 - 12,6 triệu đồng/tháng |
| Điều dưỡng viên | 8,1 - 11,6 triệu đồng/tháng |
| Kỹ thuật viên | 7,4 - 10,7 triệu đồng/tháng |
| Nhân viên y tế | 7,2 - 9,6 triệu đồng/tháng |
| Y tá | 7,3 - 9,3 triệu đồng/tháng |
Nguồn số liệu trong bảng là VietnamSalary, tính đến {update_day}. Cả 6 con số trên là dải lương cơ bản theo tin đăng, chưa tính phụ cấp trực và phụ cấp độc hại vốn chiếm phần đáng kể trong thu nhập của nhóm làm việc tại bệnh viện. Trình dược viên và dược sĩ giữ trần cao nhất bảng, chênh khoảng 3 triệu đồng so với nhóm y tá và nhân viên y tế. Khoảng cách đó cho thấy hướng gắn với doanh nghiệp dược mở trần thu nhập sớm hơn hướng thuần chuyên môn tại cơ sở y tế.
Tra cứu mức lương trên VietnamSalary để xem chi tiết theo từng cấp kinh nghiệm và từng khu vực trước khi thương lượng.

Mức lương ngành y tham khảo theo từng vị trí chuyên môn
Nếu lựa chọn ngành Y, bạn cần rèn luyện và luôn trau dồi 5 tố chất cần thiết sau:
Cả 5 tố chất trên là nền chung của 7 mảng chuyên môn, còn kỹ năng chuyên sâu thì mỗi chức danh đòi hỏi một bộ riêng. Trong đó, kiên trì và sức khỏe là 2 tố chất được nhà tuyển dụng y tế hỏi kỹ nhất ở vòng phỏng vấn. Lý do là lịch trực đêm gần như không tránh được ở các vị trí lâm sàng. Có nền tố chất rồi, câu hỏi kế tiếp là ngành này còn tuyển tốt trong bao lâu nữa.

5 tố chất của người làm ngành y
Tính đến {update_month}, nhu cầu nhân lực ngành y đến từ 2 nguồn cùng lúc. Bệnh viện công tuyển bổ sung theo chỉ tiêu biên chế, còn khối bệnh viện tư và phòng khám quốc tế thì mở rộng chuỗi tại các đô thị lớn. Nguồn thứ hai dễ có cơ hội hơn cho người mới ra trường, vì tuyển quanh năm và xét hồ sơ trực tiếp thay vì chờ kỳ xét tuyển viên chức.
Tác động của AI lên ngành y không dàn đều mà chia thành 3 mức rõ rệt theo từng mảng chuyên môn:
Nói gọn lại, AI đang đổi cách làm việc của ngành y chứ không thu hẹp cửa vào nghề. Người chọn mảng có thao tác tay và tiếp xúc người bệnh sẽ ít chịu rủi ro nhất. Ai chọn mảng nặng kỹ thuật thì nên học thêm phần đọc dữ liệu ngay từ khi còn đi học.

AI hỗ trợ phân tích dữ liệu và nâng cao hiệu suất y tế
Trong mọi ngành học sẽ không có sự bất bình đẳng trong việc phân định giới tính nào thì được học và giới tính nào thì không. Do đó, các bạn nữ hoàn toàn có thể theo đuổi ngành Y nếu có đam mê. Vậy con gái học Y nên chọn ngành nào? Dưới đây là 8 chuyên ngành thuộc lĩnh vực Y học mà các bạn nữ có thể theo học:
Cả 8 chuyên ngành trên trải đều 7 mảng chuyên môn, nên danh sách này không giới hạn nữ sinh vào riêng nhóm chăm sóc. Điểm nên cân nhắc là độ dài chương trình đào tạo và cường độ trực, chứ không phải giới tính. Người muốn đi làm sớm thường chọn điều dưỡng hoặc vật lý trị liệu, còn người sẵn sàng học dài hạn thì chọn y đa khoa hoặc răng hàm mặt.

Bốn bước định hướng và chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển ngành y
Chọn đúng mảng chuyên môn là quyết định quan trọng nhất khi bước vào ngành y, vì mảng quyết định luôn thời gian đào tạo, nơi làm việc và dải thu nhập mà bạn nhắm tới. Bốn việc dưới đây giúp học sinh và sinh viên đi từ lúc phân vân tới lúc nộp được hồ sơ đầu tiên:
Sau khi hồ sơ đã hoàn chỉnh, người tìm việc nên mở rộng phạm vi tìm kiếm thay vì bó hẹp ở một thành phố. Nhóm bệnh viện tư và phòng khám quốc tế tập trung nhiều nhất ở việc làm TPHCM. Các khu công nghiệp lớn tại việc làm Bình Dương và việc làm Đồng Nai thì tuyển đều vị trí nhân viên y tế cơ quan. Miền Trung và miền Tây cũng đang mở rộng hệ thống y tế tư nhân, nên tin ở việc làm Đà Nẵng và việc làm Cần Thơ đáng theo dõi song song. Bật thông báo việc làm theo từng khu vực để nhận tin ngay khi có vị trí mới.
Phần lớn thắc mắc còn lại xoay quanh cơ hội việc làm, bằng cấp tối thiểu và ranh giới giữa các tên gọi. Dưới đây là phần giải đáp cho 5 câu hỏi mà học sinh và sinh viên hay đặt ra nhất khi tìm hiểu ngành y:
Có, nhưng mức độ dễ khác nhau theo từng mảng. Nhóm điều dưỡng, kỹ thuật y học và nhân viên y tế cơ quan tuyển quanh năm ở cả bệnh viện tư lẫn doanh nghiệp, nên người mới ra trường tìm được việc khá nhanh. Nhóm bác sĩ điều trị tại bệnh viện công phải chờ kỳ xét tuyển viên chức nên thời gian chờ dài hơn.
Có, một số chức danh chỉ yêu cầu trình độ cao đẳng hoặc trung cấp, gồm điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y và y sĩ. Điểm cần lưu ý là các chức danh này vẫn phải hoàn thành thời gian thực hành theo quy định rồi mới được cấp giấy phép hành nghề, giống hệt nhóm học đại học.
Người mới nên chọn vị trí đúng mảng đã học tại một cơ sở có lượng bệnh nhân lớn, chẳng hạn điều dưỡng khoa nội hoặc kỹ thuật viên xét nghiệm tại bệnh viện đa khoa. Môi trường đông ca bệnh giúp bạn quen tay nhanh hơn, và đây cũng là nơi hoàn thành thời gian thực hành bắt buộc thuận lợi nhất.
Không, vì mọi kết luận chuyên môn trong khám chữa bệnh đều phải do một người có giấy phép hành nghề chịu trách nhiệm. AI hiện hỗ trợ khâu đọc dữ liệu và chạy mẫu tự động, đồng thời mở thêm các vị trí về phân tích dữ liệu sức khỏe cho người có nền y tế công cộng hoặc nền dược.
Ngành y là tên gọi chung của cả khối ngành sức khỏe, bao gồm 7 mảng chuyên môn đã nêu trong bài. Ngành y dược là cách gọi gộp 2 mảng thường đi cùng nhau trong tên trường và tên khoa, gồm mảng đào tạo bác sĩ và mảng đào tạo dược sĩ. Khi tra cứu chương trình đào tạo, bạn nên đọc theo mã ngành cụ thể thay vì đọc theo tên gọi gộp này.
Tóm lại, ngành Y sở hữu nhiều chuyên khoa khác nhau, trong đó mỗi chuyên ngành đều có những tính chất đặc thù riêng. Thông qua bài viết trên, CareerViet gửi đến bạn những thông tin khái niệm về ngành Y, các chuyên khoa ngành Y. Hơn nữa, nếu bạn có niềm đam mê với ngành Y nhưng chưa biết thi môn nào thì vẫn có thể tham khảo thêm những tổ hợp xét tuyển, đồng thời trang bị cho mình những tố chất cần có ở một vị y/bác sĩ trong tương lai.
Đừng quên truy cập CareerViet.vn - trang tuyển dụng, tìm việc làm hàng đầu Việt Nam!
Nguồn: CareerViet