Thương lượng lương thử việc: Cần deal những gì để đảm bảo quyền lợi?

Khi nhận được lời mời làm việc, nhiều ứng viên thường tập trung thương lượng mức lương chính thức mà quên rằng thu nhập trong thời gian thử việc cũng cần được trao đổi rõ ràng. Trên thực tế, mức lương thử việc, thời gian thử việc, KPI và các chế độ đi kèm đều ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.

Vậy thương lượng lương thử việc như thế nào để đảm bảo quyền lợi mà vẫn tạo được thiện cảm với nhà tuyển dụng? Trước khi xác nhận nhận việc, bạn nên nắm rõ những quy định cơ bản và chuẩn bị các nội dung cần trao đổi dưới đây. Nếu muốn có bức tranh toàn cảnh hơn, mời bạn cùng CareerViet xem thêm 7 bước đàm phán lương từ chuẩn bị đến chốt offer.

1. Lương thử việc được quy định như thế nào?

Theo Điều 26 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương trong thời gian thử việc do người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận, nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.

Điều này có nghĩa doanh nghiệp và ứng viên có thể thỏa thuận mức lương thử việc cao hơn 85%, thậm chí bằng 100% mức lương của công việc nếu hai bên đồng ý. Mức 85% là ngưỡng tối thiểu theo quy định, không phải mức cố định mà mọi doanh nghiệp đều phải áp dụng.

Ví dụ, nếu mức lương của công việc là 20 triệu đồng/tháng:

• 85% lương: 17 triệu đồng/tháng.
• 90% lương: 18 triệu đồng/tháng.
• 100% lương: 20 triệu đồng/tháng.

Như vậy, ứng viên hoàn toàn có thể trao đổi để đạt được mức lương thử việc phù hợp hơn với kinh nghiệm và năng lực của mình.

2. Thời gian thử việc tối đa là bao lâu?

Bên cạnh tiền lương, thời gian thử việc cũng là nội dung cần xác nhận trước khi nhận việc. Theo Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc được thỏa thuận căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc, đồng thời chỉ được thử việc một lần đối với một công việc.

Một số giới hạn thời gian thử việc gồm:

Nhóm công việc	Thời gian thử việc tối đa
Công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định	180 ngày
Công việc cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên	60 ngày
Công việc cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ	30 ngày
Công việc khác	6 ngày làm việc

Ứng viên nên hỏi rõ thời gian thử việc dự kiến, tiêu chí đánh giá và thời điểm nhận kết quả. Điều này giúp bạn chủ động sắp xếp công việc và biết khi nào mức lương chính thức được áp dụng.

3. 5 nội dung cần thương lượng trước khi bắt đầu thử việc

3.1. Mức lương thử việc và lương chính thức

Đây là nội dung quan trọng nhất cần được xác nhận bằng thông tin cụ thể. Bạn nên hỏi rõ:

• Mức lương thử việc là bao nhiêu?
• Mức lương chính thức sau thử việc là bao nhiêu?
• Mức lương được trao đổi là Gross hay Net?
• Mức lương có bao gồm phụ cấp hay không?
• Điều kiện để được nhận mức lương chính thức là gì?

Không nên chỉ xác nhận con số lương thử việc mà bỏ qua mức lương sau khi kết thúc giai đoạn này. Hãy đảm bảo hai mức thu nhập được trao đổi rõ ràng để tránh phát sinh cách hiểu khác nhau. Nếu chưa nắm rõ khái niệm, bạn có thể đọc thêm cách phân biệt lương Net và lương Gross hoặc dùng công cụ tính lương Gross sang Net để quy đổi nhanh.

3.2. KPI và tiêu chí đánh giá kết quả thử việc

Một số doanh nghiệp đánh giá nhân sự thử việc dựa trên KPI, tiến độ công việc hoặc năng lực chuyên môn. Vì vậy, ứng viên cần hiểu rõ mình sẽ được đánh giá theo những tiêu chí nào. Bạn có thể trao đổi:

• Những nhiệm vụ chính cần hoàn thành trong thời gian thử việc.
• KPI hoặc kết quả đầu ra được kỳ vọng.
• Người trực tiếp hướng dẫn và đánh giá.
• Thời điểm đánh giá giữa kỳ và cuối kỳ.
• Quy trình thông báo kết quả thử việc.

Tiêu chí càng rõ ràng, bạn càng dễ xác định ưu tiên công việc và chứng minh năng lực trong giai đoạn đầu.

3.3. Phụ cấp và các khoản hỗ trợ

Ngoài lương cơ bản, hãy hỏi về các khoản hỗ trợ có thể áp dụng trong thời gian thử việc, chẳng hạn:

• Phụ cấp ăn trưa.
• Hỗ trợ gửi xe, đi lại hoặc điện thoại.
• Phụ cấp công tác.
• Thưởng theo hiệu suất nếu chính sách doanh nghiệp có quy định.

Không nên mặc định tất cả khoản phụ cấp và thưởng đều được áp dụng giống nhau giữa nhân viên thử việc và nhân viên chính thức. Hãy xác nhận chính sách cụ thể của doanh nghiệp. Bạn có thể tìm hiểu thêm về Incentive bonus để hiểu rõ hơn các khoản thưởng gắn với hiệu suất.

3.4. Bảo hiểm và chế độ phúc lợi

Bạn nên hỏi bộ phận nhân sự về chính sách bảo hiểm và các chế độ phúc lợi áp dụng trong thời gian thử việc, cũng như thời điểm bắt đầu tham gia các chế độ theo quy định.

Đặc biệt, cần phân biệt giữa phúc lợi nội bộ do doanh nghiệp cung cấp và nghĩa vụ bảo hiểm bắt buộc theo pháp luật. Việc áp dụng còn phụ thuộc vào hình thức thỏa thuận và quy định hiện hành, vì vậy không nên chỉ dựa vào một câu trả lời chung chung như “thử việc chưa có chế độ”.

3.5. Thời điểm chuyển sang lương chính thức

Một vấn đề dễ bị bỏ sót là thời điểm áp dụng mức lương chính thức sau thử việc. Bạn nên xác nhận:

• Ngày kết thúc thời gian thử việc.
• Thời điểm doanh nghiệp thông báo kết quả.
• Ngày bắt đầu áp dụng mức lương chính thức nếu đạt yêu cầu.
• Cách xử lý nếu thời điểm đánh giá bị thay đổi.

Theo Điều 27 Bộ luật Lao động 2019, khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả cho người lao động.

4. Cách thương lượng lương thử việc khéo léo

Không nhất thiết phải bắt đầu cuộc trao đổi bằng yêu cầu tăng lương. Bạn có thể đặt vấn đề dựa trên kinh nghiệm, mức độ phù hợp với công việc và mong muốn gắn bó lâu dài. Bạn cũng có thể tham khảo thêm 8 cách trả lời khéo léo khi được hỏi mức lương mong muốn.

Trường hợp 1: Muốn đề xuất mức lương thử việc bằng 100%

“Với kinh nghiệm và khả năng đáp ứng các yêu cầu của vị trí, tôi mong muốn được cân nhắc mức lương thử việc bằng 100% lương chính thức. Tôi tin rằng mình có thể nhanh chóng bắt nhịp với công việc và đóng góp vào mục tiêu chung của đội ngũ.”

Trường hợp 2: Muốn thương lượng mức lương thử việc cao hơn đề xuất

“Cảm ơn anh/chị đã chia sẻ về chính sách lương của công ty. Với kinh nghiệm thực tế ở vị trí tương đương và khả năng đảm nhận các đầu việc được trao đổi, tôi mong muốn công ty cân nhắc mức lương thử việc khoảng 90% lương chính thức. Không biết mức này có phù hợp với ngân sách tuyển dụng của công ty không?”

Trường hợp 3: Muốn xác nhận lại lương chính thức sau thử việc

“Để có thể chủ động trong kế hoạch công việc, tôi muốn xác nhận thêm mức lương chính thức sau thời gian thử việc và các tiêu chí đánh giá tương ứng. Anh/chị có thể chia sẻ cụ thể hơn về nội dung này giúp tôi được không?”

Trường hợp 4: Nhà tuyển dụng chưa thể điều chỉnh lương thử việc

“Nếu mức lương thử việc hiện tại đã nằm trong chính sách chung của công ty, tôi có thể cân nhắc thêm. Tuy nhiên, mong anh/chị xác nhận giúp tôi mức lương chính thức, KPI và thời điểm đánh giá sau thử việc để hai bên thống nhất ngay từ đầu.”

Trong trường hợp offer chưa như mong đợi, hãy xem thêm 5 bước thương lượng offer khi lương thấp hơn kỳ vọng và 5 quy tắc nằm lòng để đàm phán nhận việc.

5. Những lưu ý để tránh bất lợi khi nhận việc

Trước khi đồng ý với lời mời làm việc, hãy kiểm tra một số nội dung sau:

• Có thông tin thỏa thuận rõ ràng: Mức lương, thời gian thử việc, công việc và các nội dung liên quan nên được thể hiện trong thỏa thuận hoặc hợp đồng phù hợp.
• Không chỉ trao đổi bằng lời nói: Nếu có nội dung quan trọng được thống nhất qua phỏng vấn, hãy đề nghị bộ phận nhân sự xác nhận lại bằng văn bản hoặc email.
• Đọc kỹ cách tính lương: Cần làm rõ lương Gross hay Net, kỳ trả lương và các khoản khấu trừ nếu có.
• Không bỏ qua mô tả công việc: Đối chiếu nhiệm vụ thực tế với những gì đã được trao đổi khi phỏng vấn.
• Lưu lại thông tin offer: Đây là căn cứ để hai bên đối chiếu khi có khác biệt trong quá trình làm việc.

6. Chủ động thương lượng để bắt đầu công việc thuận lợi

Thử việc là giai đoạn để doanh nghiệp đánh giá mức độ phù hợp của ứng viên, đồng thời cũng là cơ hội để người lao động tìm hiểu môi trường và cách thức vận hành của tổ chức.

Vì vậy, thương lượng lương thử việc không đơn thuần là câu chuyện về thu nhập. Đây còn là bước giúp hai bên thống nhất kỳ vọng, trách nhiệm và quyền lợi ngay từ đầu.