5 thỏa thuận trái pháp luật khi ký hợp đồng lao động bạn nên biết

Lượt xem: 6,323

Pháp luật luôn tôn trọng thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động nhưng không phải thỏa thuận nào cũng được pháp luật thừa nhận. Sau đây là một số thỏa thuận trái luật mà người lao động nên biết trước khi đặt bút ký.

1. Thỏa thuận không đóng bảo hiểm bắt buộc

Theo Điều 168 Bộ luật Lao động năm 2019, cả người sử dụng lao động và người lao động đều có trách nhiệm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).

Căn cứ Điều 2 Luật BHXH năm 2014, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên sẽ bắt buộc phải tham gia BHXH.

Trường hợp người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH nhưng các bên thỏa thuận không đóng bảo hiểm thì cả người lao động và người sử dụng lao động đều sẽ bị phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP như sau:

* Người lao động:

- Bị phạt về hành vi thỏa thuận với người sử dụng lao động không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp.

- Mức phạt: 500.000 - 01 triệu đồng.

Căn cứ: Khoản 1 Điều 39 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

* Người sử dụng lao động:

- Bị phạt về hành vi đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp không đủ số người thuộc diện tham gia.

- Mức phạt: 12% - 15% tổng số tiền phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng.

Căn cứ: Điểm c khoản 5 Điều 39 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

2. Thỏa thuận không làm thêm cho công ty khác

Do e ngại về việc “chảy máu chất xám” có một số công ty đã đề ra điều khoản yêu cầu người lao động không được làm thêm cho công ty khác.

Tuy nhiên, Điều 19 Bộ luật Lao động đã nêu rõ:

1. Người lao động có thể giao kết nhiều hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động nhưng phải bảo đảm thực hiện đầy đủ các nội dung đã giao kết.
2. Người lao động đồng thời giao kết nhiều hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động thì việc tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và an toàn, vệ sinh lao động.

Như vậy, người lao động có quyền tự do ký hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động, miễn sao đảm bảo thực hiện đầy đủ công việc đã thỏa thuận.

Chính vì vậy, việc yêu cầu người lao động không được làm thêm cho công ty khác là hoàn toàn vô lý, xâm phạm đến quyền tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc của người lao động nên thỏa thuận này sẽ không được pháp luật công nhận. 


Bắt nhân viên cam kết không làm thêm cho công ty khác có được không? (Ảnh minh họa)

3. Cam kết không kết hôn, sinh con trong vài năm đầu làm việc

Để hạn chế sự gián đoạn sản xuất kinh doanh do lao động nghỉ thai sản nên một số công ty đã yêu cầu người lao động ý cam kết không mang thai, sinh con trong những năm đầu làm việc.

Tuy nhiên, cam kết này đã vi phạm đến quyền thực hiện kế hoạch hóa gia đình của công dân được nêu tại Pháp lệnh số 08/2008/PL-UBTVQH12, sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh dân số 06/2003/PL-UBTVQH11:

Quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc thực hiện cuộc vận động dân số và kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản:
1. Quyết định thời gian và khoảng cách sinh con.

Do đó dù người lao động có đồng ý thì cam kết này cũng không có giá trị pháp lý.

Mặt khác, khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động năm 2019 cũng quy định, người sử dụng lao động không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản.

Nếu cố tình vi phạm, người sử dụng lao động sẽ bị phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng (theo điểm i khoản 2 Điều 28 Nghị định 12/2022/NĐ-CP).

4. Cam kết làm việc dài hạn cho công ty

Để hạn chế tình trạng nhân viên nhảy việc sau khi đã quen việc, nhiều công ty đã đề nghị người lao động ký cam kết làm việc dài hạn, thông thường là từ 03 - 05 năm và không được nghỉ việc trước hạn nếu không sẽ phải bồi thường.

Theo điểm a khoản 1 Điều 5 Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động có quyền tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp, học nghề, nâng cao trình độ nghề nghiệp.

Trường hợp đã ký hợp đồng lao động có xác định thời hạn hoặc hợp đồng không xác định thời hạn thì người lao động cũng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

Căn cứ Điều 35 Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước hạn mà không cần lý do, miễn sao đáp ứng điều kiện về thời gian báo trước. Người lao động chỉ phải bồi thường nếu đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.

Như vậy, có thể thấy bản cam kết dài hạn đã xâm phạm đến quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động nên dù người lao động có ký thì thỏa thuận này cũng không được pháp luật công nhận.

Lưu ý: Nếu trong quá trình làm việc, người lao động được cử đi học nghề, đào tạo nghề từ kinh phí của người sử dụng lao động, đồng thời các bên có cam kết về thời gian làm việc sau khi đi đào tạo về thì người lao động buộc phải tuân thủ cam kết. 


Cam kết làm việc dài hạn, lỡ ký có sao không? (Ảnh minh họa)

5. Thỏa thuận không làm việc cho công ty đối thủ

Theo khoản 1 Điều 10 Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động có quyền tự do chọn việc làm, làm việc cho bất kỳ người sử dụng lao động nào và ở bất kỳ nơi nào mà pháp luật không cấm. Đồng thời khoản 6 Điều 9 Luật Việc làm 2013 cũng nghiêm cấm hành vi cản trở, gây khó khăn hoặc làm thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động.

Chính vì vậy, người sử dụng lao động không thể bắt người lao động cam kết không làm việc cho công ty đối thủ. Thậm chí, dù người lao động có ký thì thỏa thuận này cũng không có giá trị pháp lý.

Tuy nhiên, nếu người lao động làm công việc có liên quan trực tiếp đến bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ của người sử dụng lao động thì người sử dụng lao động có quyền thỏa thuận bằng văn bản với người đó về thời hạn bảo vệ bí mật kinh doanh, bảo vệ bí mật công nghệ, quyền lợi và vấn đề bồi thường khi vi phạm. Đây được xem là thỏa thuận hợp pháp.

Xem thêm cơ hội tìm việc làm mới tại CareerViet :

  CareerViet

Việc Làm VIP ( $1000+)

Công Ty Cổ Phần Metub Việt Nam
Công Ty Cổ Phần Metub Việt Nam

Lương : Cạnh Tranh

Hồ Chí Minh

Công Ty Cổ Phần Metub Việt Nam
Công Ty Cổ Phần Metub Việt Nam

Lương : Cạnh Tranh

Hồ Chí Minh | Hà Nội

Công Ty Cổ Phần Sữa Việt Nam (Vinamilk)
Công Ty Cổ Phần Sữa Việt Nam (Vinamilk)

Lương : Cạnh Tranh

Hồ Chí Minh

DILIGO HOLDINGS
DILIGO HOLDINGS

Lương : 25 Tr - 30 Tr VND

Hà Nội

DILIGO HOLDINGS
DILIGO HOLDINGS

Lương : 25 Tr - 50 Tr VND

Hà Nội

DILIGO HOLDINGS
DILIGO HOLDINGS

Lương : Cạnh Tranh

Hà Nội

CJ Foods Vietnam
CJ Foods Vietnam

Lương : Cạnh Tranh

Hồ Chí Minh

Công ty CP XHOME Việt Nam
Công ty CP XHOME Việt Nam

Lương : 15 Tr - 25 Tr VND

Hồ Chí Minh

Công ty CP XHOME Việt Nam
Công ty CP XHOME Việt Nam

Lương : 20 Tr - 40 Tr VND

Hồ Chí Minh

The Rep. Office of  STYL SOLUTIONS PTE. LTD. in HCMC
The Rep. Office of STYL SOLUTIONS PTE. LTD. in HCMC

Lương : Cạnh Tranh

Hồ Chí Minh

Tổng Công ty Cổ phần Công trình Viettel
Tổng Công ty Cổ phần Công trình Viettel

Lương : 15 Tr - 25 Tr VND

Hòa Bình

CÔNG TY TNHH IBV VIỆT NAM
CÔNG TY TNHH IBV VIỆT NAM

Lương : 7 Tr - 35 Tr VND

Hồ Chí Minh

Công ty CP XHOME Việt Nam
Công ty CP XHOME Việt Nam

Lương : 20 Tr - 30 Tr VND

Hồ Chí Minh

Công ty Cổ phần CANIFA
Công ty Cổ phần CANIFA

Lương : Cạnh Tranh

Hà Nội

Công ty Cổ phần CANIFA
Công ty Cổ phần CANIFA

Lương : 10 Tr - 25 Tr VND

Hà Nội

Công ty CP IIG Việt Nam
Công ty CP IIG Việt Nam

Lương : 15 Tr - 25 Tr VND

Hà Nội

CÔNG TY TNHH BIA CARLSBERG VIỆT NAM
CÔNG TY TNHH BIA CARLSBERG VIỆT NAM

Lương : Cạnh Tranh

Hồ Chí Minh

Trường Đại học Phú Xuân
Trường Đại học Phú Xuân

Lương : 20 Tr - 50 Tr VND

Thừa Thiên- Huế

Trường Đại học Phú Xuân
Trường Đại học Phú Xuân

Lương : 20 Tr - 50 Tr VND

Thừa Thiên- Huế

Trường Đại học Phú Xuân
Trường Đại học Phú Xuân

Lương : 20 Tr - 50 Tr VND

Thừa Thiên- Huế

Trường Đại học Phú Xuân
Trường Đại học Phú Xuân

Lương : 20 Tr - 50 Tr VND

Thừa Thiên- Huế

RGF HR Agent Vietnam Co., LTD
RGF HR Agent Vietnam Co., LTD

Lương : 30 Tr - 35 Tr VND

Hồ Chí Minh

Công ty CP XHOME Việt Nam
Công ty CP XHOME Việt Nam

Lương : 20 Tr - 40 Tr VND

Hồ Chí Minh

Công ty tnhh sản xuất và thi công nội thất Hometalk
Công ty tnhh sản xuất và thi công nội thất Hometalk

Lương : 15 Tr - 25 Tr VND

Hồ Chí Minh

Công ty TNHH Olam Việt Nam
Công ty TNHH Olam Việt Nam

Lương : Cạnh Tranh

Đồng Nai

Wall Street English
Wall Street English

Lương : 20 Tr - 25 Tr VND

Hồ Chí Minh

Công Ty Cổ Phần Eurowindow
Công Ty Cổ Phần Eurowindow

Lương : 20 Tr - 30 Tr VND

Hà Nội

Công ty CP XHOME Việt Nam
Công ty CP XHOME Việt Nam

Lương : 20 Tr - 30 Tr VND

Hồ Chí Minh

CÔNG TY CỔ PHẦN GLOBAL LINK
CÔNG TY CỔ PHẦN GLOBAL LINK

Lương : 2,000 - 2,500 USD

Hồ Chí Minh

CÔNG TY CP BIA & NGK HẠ LONG
CÔNG TY CP BIA & NGK HẠ LONG

Lương : Cạnh Tranh

Hà Nội

Công Ty Bao Bì Thông Minh intBOX
Công Ty Bao Bì Thông Minh intBOX

Lương : 25 Tr - 30 Tr VND

Hồ Chí Minh

TTT Corporation
TTT Corporation

Lương : Cạnh Tranh

Hồ Chí Minh

Bảo mật
Bảo mật

Lương : 20 Tr - 35 Tr VND

Hồ Chí Minh

Hệ thống trường Pathway Tuệ Đức
Hệ thống trường Pathway Tuệ Đức

Lương : Cạnh Tranh

Hồ Chí Minh

CÔNG TY TNHH MBC PLAYBE VIỆT NAM
CÔNG TY TNHH MBC PLAYBE VIỆT NAM

Lương : Cạnh Tranh

Hà Nội

Bài viết cùng chuyên mục

TTC AGRIS VINH DỰ NHẬN GIẢI “NHÀ TUYỂN DỤNG YÊU THÍCH 2023”
Tối ngày 23/02/2024 vừa qua, Công ty Cổ phần Thành Thành Công – Biên Hòa (TTC AgriS, HOSE: SBT) vinh dự nhận vinh danh “Nhà tuyển dụng yêu thích 2023” do CareerViet phối hợp cùng công ty nghiên cứu thị trường Amco VietNam tổ chức. Chương trình đã thu hút hơn 3.105 doanh nghiệp cùng với 39.000 đáp viên tham gia khảo sát.
Khảo sát Nhà tuyển dụng được yêu thích 2023: BIM Group đứng Top 1 ngành bất động sản
BIM Group dẫn đầu trong Top Nhà tuyển dụng được yêu thích 2023 ngành Bất động sản – Cho thuê – Khối Doanh nghiệp Lớn, theo khảo sát với sự tham gia của hơn 39.000 đáp viên thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề trên toàn quốc.
Bình chọn Mcredit - Công ty tài chính TNHH MB Shinsei trở thành "Nhà tuyển dụng yêu thích nhất 2023”
Trong bối cảnh sôi động của chương trình ‘Nhà tuyển dụng yêu thích 2023’ đang diễn ra, Mcredit là một trong những ứng cử viên sáng giá, chinh phục đông đảo đáp viên tham gia chương trình.
Chiến lược phát triển bền vững giúp BIM Group được đánh giá cao tại đề cử “Nhà tuyển dụng yêu thích 2023”
Tầm nhìn dài hạn, kiên định với chiến lược phát triển bền vững là một trong những yếu tố giúp thương hiệu nhà tuyển dụng BIM Group “ghi điểm” trong mắt lực lượng trí thức trẻ, thành công thu hút được nguồn nhân sự chất lượng cao.