Lượt xem: 15,500
Barista là nghề pha chế thuộc khối dịch vụ nhà hàng khách sạn, đang phát triển mạnh và thu hút đông đảo nhân sự trẻ đam mê văn hóa cà phê. Trong khi Bartender chuyên phụ trách các dòng đồ uống có cồn, nhân viên Barista được ví như những nghệ nhân làm chủ kỹ thuật pha chế cà phê và thức uống không cồn. Cùng CareerViet tìm hiểu chi tiết khái niệm Barista là gì, mô tả công việc hằng ngày, mức lương theo từng cấp bậc và lộ trình phát triển sự nghiệp của nghề này nhé.
Barista là thuật ngữ gốc Ý dùng để chỉ nhân viên pha chế chuyên nghiệp làm việc tại quầy bar của các quán cà phê, nhà hàng hoặc khách sạn. Họ chịu trách nhiệm chiết xuất các dòng cà phê chuẩn vị và hoàn thiện thức uống trước khi phục vụ khách hàng.
Khác với các hình thức pha chế truyền thống, nhân viên Barista am hiểu sâu về nguồn gốc hạt cà phê, độ mịn khi xay, áp suất máy pha và nhiệt độ nước. Họ trực tiếp chế biến các dòng cà phê Ý kinh điển như Espresso, Cappuccino, Latte, Macchiato cùng nhiều loại thức uống sáng tạo hiện đại.
Tại thị trường Việt Nam, vị trí Barista thường được gọi chung là nhân viên pha chế cà phê. Bên cạnh hương vị đồ uống chuẩn mực, khả năng tạo hình nghệ thuật Latte Art và thẩm mỹ trình bày của Barista là yếu tố quan trọng giúp giữ chân khách hàng.
Ứng viên khi tìm kiếm cơ hội việc làm cần lưu ý một chi tiết. Cụm từ "nhân viên pha chế" đôi khi cũng được các nhà máy sản xuất thực phẩm hoặc mỹ phẩm dùng để chỉ nhân sự pha trộn nguyên liệu trong xưởng. Vì vậy, người tìm việc nên đọc kỹ phần mô tả công việc để nộp hồ sơ đúng vị trí mong muốn.
Công việc của một Barista chuyên nghiệp bao gồm việc vận hành toàn bộ không gian quầy bar, chứ không đơn thuần là thao tác pha chế đồ uống.
Dưới đây là 6 nhóm nhiệm vụ cốt lõi trong một ca làm việc của Barista:
Cả 6 nhóm nhiệm vụ trên cho thấy Barista là vị trí vận hành cả quầy chứ không chỉ đứng pha nước. Thời gian trong ca cũng phân bổ không đều như nhiều người hình dung. Pha chế theo order chiếm phần lớn giờ làm, nhưng khâu chuẩn bị đầu ca và vệ sinh cuối ca lại chiếm một phần đáng kể mà người mới thường không lường trước. Ở những quán đông khách, Barista còn phải phối hợp nhịp nhàng với bộ phận phục vụ, nên ai đang tìm việc làm phục vụ cũng có thể xem đây là bước đệm để chuyển sang quầy bar.
Đầu việc một ca làm từ chuẩn bị nguyên liệu đến phục vụ khách.
Mặc dù cùng làm việc trong môi trường pha chế, Barista và Bartender có những điểm khác biệt rõ ràng về không gian làm việc và sản phẩm chuyên môn.
Ứng viên có thể phân biệt hai vị trí này qua 3 tiêu chí trong bảng dưới đây:
Ba tiêu chí trên cho thấy đây là 2 nghề riêng biệt chứ không phải 2 cách gọi của cùng một vị trí. Khoảng cách này cũng thể hiện ở thu nhập, theo dữ liệu VietnamSalary tính đến {update_month}, mức lương trung bình của Bartender là 7,3 triệu đồng mỗi tháng, cao hơn mức 6 triệu đồng của nhân viên pha chế. Nguyên nhân đến từ việc Bartender thường gắn với quán bar và khách sạn, nơi ca đêm và phụ cấp được tính khác so với quán cà phê ban ngày.
So sánh môi trường làm việc, dòng sản phẩm và kỹ năng biểu diễn.
Để phát triển bền vững với nghề Barista, nhân sự cần tích lũy cả kỹ năng thao tác lẫn kỹ năng ứng biến với khách. Đây là nhóm yêu cầu mà nhà tuyển dụng nhìn vào đầu tiên, và cũng là thứ quyết định bạn đi được bao xa trong nghề.
Bộ kỹ năng của Barista được chia thành 2 nhóm rõ rệt:
Hai tầng kỹ năng trên giải thích vì sao nhiều quán vẫn nhận người chưa có kinh nghiệm. Họ tuyển dựa trên tầng thứ nhất rồi đào tạo tiếp tầng thứ hai ngay tại quầy. Dưới đây là những kỹ năng, phẩm chất tiêu biểu mà một Barista cần rèn.
Nhóm kỹ năng nền tảng cho người mới và nhóm nâng cao.
Nhân viên Barista được xem là nghệ nhân trong việc pha chế cafe. Vì vậy chắc chắn bạn phải có những kiến thức chuyên môn về cafe, biết phân biệt các loại cafe, đặc tính cũng như cách pha chế cho từng loại.
Cụ thể, Barista cần nắm rõ đặc tính của 2 dòng hạt cà phê phổ biến là Arabica và Robusta, từ độ chua, độ đắng cho tới hàm lượng caffeine. Mỗi loại thức uống như macchiato, cappuccino, americano, espresso, doppio, ristretto, lungo, affogato cũng có công thức và kỹ thuật pha chế khác nhau.
Nhân sự còn phải làm chủ kỹ thuật nén cà phê tamping với lực vừa đủ để tạo nên lớp crema dày mịn cho tách espresso. Ngoài máy espresso, người pha chế cần thành thạo các phương pháp thủ công đang được nhiều quán cà phê đặc sản sử dụng, gồm pour over, V60, syphon, Chemex và cold brew. Mỗi phương pháp cho ra một hương vị khác nhau từ cùng một loại hạt. Đây chính là phần kiến thức tạo khác biệt rõ giữa người làm lâu năm và người mới vào nghề.
Đây được xem là một trong những kỹ năng rất quan trọng của các nhân viên Barista. Việc nhận biết và cảm nhận được sự khác biệt của các thức uống cafe sẽ giúp nhân viên Barista đánh giá một cách chính xác chất lượng của thức uống.
Khả năng cảm vị giúp Barista phát hiện kịp thời các lỗi chiết xuất, chẳng hạn cà phê bị cháy đắng do chiết xuất quá mức, hoặc bị chua loãng do chiết xuất chưa đủ. Từ đó, nhân sự chủ động điều chỉnh độ mịn của máy xay để bảo đảm chất lượng đồ uống đồng nhất giữa các ly.
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất khi làm việc ở vị trí nhân viên Barista đó là sự cẩn thận, chỉn chu và tính kiên nhẫn. Để pha chế và hoàn thiện những cốc cafe vừa ngon vừa đẹp mắt, bạn cần có thời gian cho sự tập luyện và tích lũy kinh nghiệm.
Việc rèn kỹ năng vẽ Latte Art đòi hỏi Barista phải kiên trì luyện tập hàng ngàn lần thao tác đổ sữa. Sự cẩn thận trong việc canh chỉnh nhiệt độ sữa, thường trong khoảng 60 tới 65 độ C, giữ cho lớp bọt sữa đạt độ ngọt tự nhiên và không bị hỏng cấu trúc.
Nếu không có được sự chăm chỉ, kiên trì và liên tục nâng cao tay nghề thì nhân viên Barista sẽ khó vượt qua giai đoạn chập chững vào nghề và không thể tiến xa hơn.
Tưởng chừng không quan trọng nhưng kỹ năng giao tiếp lại rất cần thiết khi làm nghề Barista. Ở vị trí này, bạn sẽ thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với khách hàng tại quầy bar mở.
Vì vậy, nhân viên Barista phải luôn thân thiện, biết cách giao tiếp với khách, sẵn sàng chia sẻ cũng như giải đáp những thắc mắc về các loại thức uống. Thái độ cởi mở cùng khả năng kể được câu chuyện đằng sau hạt cà phê giúp tạo thiện cảm mạnh mẽ. Hơn nữa, khi gặp sự cố hay bất kỳ vấn đề nào khác, Barista cũng phải hết sức khéo léo để tìm ra cách giải quyết phù hợp.
Ngoài những kỹ năng quan trọng kể trên thì kỹ năng làm việc nhóm cũng rất cần thiết với Barista. Những lúc cửa hàng đông đúc, các nhân viên Barista phải linh hoạt hỗ trợ lẫn nhau để phục vụ khách hàng một cách chu đáo.
Sự phối hợp ăn ý giữa Barista và nhân viên phục vụ giúp đơn hàng được xử lý nhanh chóng. Đồng thời, người pha chế cũng cần biết cách tổ chức, điều phối và sắp xếp công việc hợp lý trong mỗi ca làm việc.
Nghề Barista không yêu cầu bằng đại học. Thứ nhà tuyển dụng kiểm tra là tay nghề thực hành, khả năng cảm vị và cách ứng xử với khách ngay tại quầy, nên đây là một trong số ít nghề mà người trái ngành vẫn vào được nếu chịu luyện tập.
Ứng viên có thể lựa chọn 1 trong 3 lộ trình học nghề sau đây:
Ba con đường trên đều dẫn tới cùng một đích, khác nhau ở chi phí và tốc độ. Chứng chỉ không phải điều kiện bắt buộc để xin việc trong nước, nhưng có giá trị rõ rệt khi ứng tuyển vào khách sạn cao cấp hoặc khi bạn muốn làm việc ở nước ngoài. Nếu chưa có gì trong tay, người mới hoàn toàn có thể bắt đầu từ những việc làm không yêu cầu kinh nghiệm rồi tích lũy dần.
Sự bùng nổ của các chuỗi cà phê lớn như Highlands Coffee, The Coffee House, Starbucks, Katinat cùng hệ thống khách sạn cao cấp đã tạo ra rất nhiều cơ hội việc làm cho nghề Barista mỗi năm. Bên cạnh những tách cafe pha phin truyền thống, nhiều dòng thức uống từ cafe như Cappuccino hay Latte cũng ngày càng được ưa chuộng.
Tuy nhiên, có một điều mà nhiều ứng viên bỏ sót. Quán cà phê không phải nơi duy nhất cần Barista, và cũng không phải nơi trả cao nhất. Dưới đây là 4 nhóm kênh đều đang có nhu cầu tuyển dụng vị trí này:
Cả 4 nhóm kênh trên mở rộng đáng kể lựa chọn cho người theo nghề. Đó cũng là lý do khoảng cách thu nhập giữa 2 Barista cùng tay nghề lại có thể lớn tới vậy. Xét theo khu vực, việc làm Barista tập trung nhiều nhất tại TP.HCM, kế đến là Hà Nội, ngoài ra còn xuất hiện tại Bình Dương và Khánh Hòa. Ai đang nhắm nhóm nhà hàng và khách sạn thì có thể bắt đầu từ danh sách việc làm khách sạn tphcm, còn nếu muốn xem rộng hơn cả ngành thì mục tuyển dụng pha chế là điểm khởi đầu hợp lý.
Bốn nhóm nơi tuyển pha chế ngoài quán cà phê.
Mức lương của nhân viên Barista khi chưa có nhiều kinh nghiệm thường dao động ở mức 4 tới 6 triệu đồng mỗi tháng, chưa tính khoản thưởng và hoa hồng. Sau khoảng 1 tới 2 năm tích lũy kinh nghiệm, tùy theo năng lực của bản thân mà mức lương Barista có thể tăng lên khoảng 7 tới 9 triệu đồng mỗi tháng, thậm chí cao hơn.
Để có cái nhìn đầy đủ hơn, các bạn có thể tham khảo mức lương trung bình của 7 cấp bậc trong nghề pha chế dưới đây:
Cả 7 con số trong bảng là mức lương trung bình theo dữ liệu VietnamSalary, tính đến {update_month}. Thu nhập thực nhận của Barista thường cao hơn phần lương cơ bản này nhờ tiền thưởng, tiền tip từ khách và phụ cấp ca. Khoảng cách giữa 2 người cùng cấp bậc chủ yếu đến từ nơi làm việc, một Barista tại khách sạn cao cấp hoặc tàu du lịch có thể nhận gấp nhiều lần đồng nghiệp làm ở quán cà phê nhỏ. Riêng tại TP.HCM, mức trung bình của vị trí nhân viên pha chế nhỉnh hơn mặt bằng chung cả nước.
Để xem mức lương chi tiết theo từng chức danh, kinh nghiệm và khu vực, bạn có thể tra cứu mức lương trên VietnamSalary trước khi thương lượng với nhà tuyển dụng.
Thang lương vừa nêu ở phần trên cũng chính là thứ tự các bậc trong nghề. Hiện nay, Barista được đánh giá là nghề nghiệp có triển vọng với mức thu nhập ổn định và tiềm năng phát triển rộng mở. Mỗi vị trí, cấp bậc trong nghề Barista đều có yêu cầu công việc riêng biệt và mức lương khác nhau. Dưới đây là lộ trình thăng tiến cơ bản mà bạn có thể tham khảo:
Ngoài đường đi thẳng lên quản lý, nghề Barista còn 2 nhánh rẽ ngang khá phổ biến. Nhánh thứ nhất là mở quán riêng, tận dụng vốn hiểu biết về nguyên liệu và vận hành đã tích lũy được. Nhánh thứ hai là chuyển sang đào tạo hoặc kinh doanh nguyên liệu, thiết bị cà phê, nơi kinh nghiệm đứng quầy trở thành lợi thế bán hàng. Với người thích hướng vận hành cửa hàng, các vị trí như tuyển dụng thu ngân hay tuyển dụng quản lý nhà hàng cũng là điểm dừng hợp lý trên đường đi.
Các bậc từ phụ bar lên quản lý bộ phận ẩm thực.
Nghề Barista vẫn còn nhiều dư địa phát triển khi thị trường đồ uống mở rộng sang khách sạn, resort và du lịch. Về phía công nghệ, máy pha cà phê tự động và phần mềm order đang thay đổi một số khâu trong vận hành quầy bar, nhưng chưa chạm được tới phần lõi của nghề là thao tác pha chế và cảm vị.
Nhìn vào từng đầu việc cụ thể sẽ thấy tác động của AI phân bố theo 3 tầng khác nhau:
Cả 3 tầng trên cho thấy AI đang lấy đi phần việc lặp lại và trả thời gian đó về cho phần việc đòi hỏi tay nghề. Người theo nghề vì thế nên đầu tư vào nhóm kỹ năng cuối cùng, vì đó là phần giữ được giá trị lâu dài nhất. Số lượng việc làm trong ngành đồ uống cũng chưa có dấu hiệu thu hẹp, ngược lại còn mở rộng theo đà tăng của du lịch.
Máy tự phục vụ và phần mềm order thay đổi những khâu nào.
Với người chưa từng đứng quầy, con đường vào nghề gọn hơn nhiều so với hình dung ban đầu. Bạn nên làm 4 việc dưới đây theo đúng thứ tự:
Cả 4 việc trên có thể hoàn tất trong vài tuần nếu bạn làm liên tục, và bước chuẩn hóa CV là chỗ tạo khác biệt lớn nhất vì phần lớn ứng viên mới đều bỏ qua. Khi đã sẵn sàng, người tìm việc có thể mở rộng phạm vi tìm kiếm sang việc làm tphcm, việc làm bình dương, việc làm đồng nai, việc làm cần thơ hoặc việc làm đà nẵng, tùy khu vực bạn muốn gắn bó lâu dài.
Bốn việc cần làm theo thứ tự cho người chưa từng đứng quầy.
Không, nghề Barista ưu tiên tay nghề thực hành, sự chỉn chu và thái độ phục vụ khách hàng hơn là bằng cấp đại học. Một chứng chỉ pha chế sẽ là điểm cộng khi ứng tuyển vào khách sạn cao cấp, nhưng vẫn không phải điều kiện bắt buộc để bắt đầu.
Có, ngành pha chế luôn mở cửa với người trái ngành đam mê cà phê và chịu kiên trì rèn luyện tay nghề. Điều kiện là bạn chấp nhận bắt đầu từ vị trí phụ bar, nhiều quán cà phê và chuỗi sẵn sàng nhận người chưa có kinh nghiệm rồi đào tạo trực tiếp tại quầy.
Thông thường ứng viên cần từ 1 đến 2 năm làm việc ổn định ở vị trí nhân viên pha chế. Ngoài tay nghề, bạn còn phải chứng minh được khả năng điều phối một ca trực, phân việc cho phụ bar và xử lý sự cố với khách. Ở các chuỗi lớn, thời gian này có thể rút ngắn nhờ lộ trình đào tạo nội bộ.
Không, AI chỉ hỗ trợ các thao tác tự động hóa như nhận order, thanh toán và dự báo tồn kho. Khâu chiết xuất theo từng mẻ hạt, cảm vị và sáng tạo nghệ thuật đồ uống vẫn phụ thuộc vào người pha chế. Tay nghề và khả năng cảm vị là phần giữ được giá trị lâu nhất.
Trong ngành đồ uống, 2 cách gọi này chỉ cùng một vị trí, nhiều tin còn ghi song song thành "Barista (Nhân viên pha chế)". Tuy nhiên các nhà máy thực phẩm và mỹ phẩm cũng dùng cụm "nhân viên pha chế" cho vị trí pha trộn nguyên liệu trong xưởng, nên ứng viên hãy đọc kỹ phần mô tả công việc trước khi nộp hồ sơ.
Nghề Barista mang lại không gian sáng tạo cùng một lộ trình phát triển rõ ràng, từ phụ bar cho tới các vị trí quản lý, với thu nhập tăng dần theo tay nghề và nơi làm việc. Nếu bạn có nhu cầu tìm việc làm trong lĩnh vực này, hãy truy cập CareerViet để xem chuyên mục tuyển dụng pha chế và chọn cho mình một nơi phù hợp nhé!
Nguồn: CareerViet