Kinh doanh thương mại là gì? Công việc, Mức lương & Cơ hội thăng tiến

Kinh doanh thương mại là lĩnh vực tổ chức việc mua bán và phân phối hàng hóa tới tay người mua cuối. Ngành gồm 5 mảng chuyên môn, trải từ bán hàng, bán lẻ, xuất nhập khẩu, thu mua cho tới thương mại điện tử. Mỗi mảng mở ra một nhóm vị trí và một dải lương riêng. CareerViet phân tích từng mảng, bản đồ vị trí, mức lương tham khảo cùng cách chọn hướng đi, cập nhật {update_month}.

Bức tranh toàn cảnh ngành kinh doanh thương mại hiện nay

Ngành kinh doanh thương mại là gì?

Ngành kinh doanh thương mại là ngành đào tạo cách tổ chức và vận hành hoạt động mua bán, phân phối hàng hóa cùng dịch vụ từ nơi sản xuất tới tay người mua cuối. Tên tiếng Anh của ngành là Commercial Business, mã ngành đào tạo bậc đại học tại Việt Nam là 7340121.

Điểm đặc trưng của lĩnh vực này nằm ở chỗ nó không gắn với một loại sản phẩm cụ thể nào. Một doanh nghiệp sản xuất thép, một chuỗi siêu thị và một sàn thương mại điện tử đều cần cùng một nhóm nghiệp vụ: tìm đầu ra, thương lượng giá, tổ chức giao nhận, theo dõi công nợ và chăm sóc khách hàng cũ. Vì nghiệp vụ dùng chung được cho nhiều ngành hàng, người học kinh doanh thương mại có thể chuyển giữa các lĩnh vực mà không phải đào tạo lại từ đầu.

Chương trình đào tạo vì thế đặt trọng tâm vào nghiệp vụ thực hành thay vì lý thuyết quản trị. Người học được hướng dẫn cách lập kế hoạch bán hàng, đọc hợp đồng ngoại thương, tính giá thành nhập khẩu và vận hành gian hàng trực tuyến. Đó đều là những đầu việc có thể làm ngay trong năm đầu đi làm.

Phân biệt ngành kinh doanh thương mại và quản trị kinh doanh

Kinh doanh thương mại đi sâu vào khâu mua và bán hàng hóa, còn quản trị kinh doanh bao quát toàn bộ việc điều hành một doanh nghiệp. Ranh giới nằm ở phạm vi: một bên chuyên về dòng chảy hàng hóa, một bên chuyên về cách vận hành cả tổ chức.

Khác biệt đó thể hiện rõ ngay trong bảng điểm. Sinh viên kinh doanh thương mại học nặng về quản trị bán hàng, nghiệp vụ ngoại thương, quản trị bán lẻ và logistics. Bên kia, chương trình quản trị kinh doanh trải rộng hơn ở quản trị nhân sự, quản trị tài chính và hoạch định chiến lược. Bù lại, nó không xuống sâu tới mức đọc được một bộ chứng từ xuất khẩu. Người muốn ra trường làm được việc ngay ở khối kinh doanh thường hợp với ngành thứ nhất hơn.

Ngành kinh doanh thương mại gồm những mảng chuyên môn nào?

Ngành kinh doanh thương mại chia thành 5 mảng chuyên môn, tương ứng với 5 mắt xích trên đường đi của hàng hóa từ nhà cung cấp tới người mua. Chọn đúng mảng ngay từ khi còn học quan trọng hơn chọn trường, vì mảng quyết định cả nhóm vị trí lẫn dải lương về sau.

Dưới đây là 5 mảng chuyên môn của ngành, kèm phần việc chính và kiểu người phù hợp với từng mảng:

• Quản trị bán hàng và phát triển thị trường: Mảng này lo việc tìm khách hàng mới, thương lượng hợp đồng và giữ doanh số theo chỉ tiêu. Người hợp mảng này thường chịu được áp lực con số, thích gặp gỡ và không ngại bị từ chối nhiều lần trong ngày.
• Quản trị bán lẻ và chuỗi cửa hàng: Mảng này vận hành điểm bán, sắp xếp hàng trên quầy, quản lý tồn kho tại cửa hàng và điều phối nhân sự theo ca. Người hợp mảng này thích môi trường có nhịp nhanh và quen xử lý tình huống phát sinh tại chỗ.
• Xuất nhập khẩu và logistics thương mại: Mảng này xử lý hợp đồng ngoại thương, chứng từ hải quan, điều kiện giao hàng và lịch trình vận chuyển quốc tế. Người hợp mảng này cẩn thận với giấy tờ, chịu khó tra cứu quy định và có nền tiếng Anh đủ để đọc hợp đồng gốc.
• Thu mua và quản trị chuỗi cung ứng: Mảng này tìm nhà cung cấp, so sánh báo giá, đàm phán điều khoản đầu vào và kiểm soát mức tồn kho cho doanh nghiệp. Người hợp mảng này mạnh về phân tích số liệu và thoải mái với việc thương lượng kéo dài nhiều vòng.
• Marketing thương mại và thương mại điện tử: Mảng này xây dựng chương trình khuyến mãi tại điểm bán, vận hành gian hàng trên sàn và đo hiệu quả từng chiến dịch. Người hợp mảng này thích sáng tạo nhưng vẫn đọc được báo cáo doanh thu để biết ý tưởng nào thật sự bán được hàng.

Cả 5 mảng trên đều tuyển người mới tốt nghiệp, nhưng nhu cầu không chia đều. Nhóm bán hàng và nhóm thương mại điện tử hiện có lượng tin việc làm lớn nhất, trong khi nhóm thu mua tuyển ít hơn và thường ưu tiên ứng viên đã có kinh nghiệm. Phần tiếp theo cho thấy chương trình học chuẩn bị nền tảng nào cho 5 mảng này.

5 mảng chuyên môn chính của kinh doanh thương mại

Ngành kinh doanh thương mại học gì, thi khối nào?

Ngành kinh doanh thương mại xét tuyển chủ yếu bằng 4 tổ hợp A00, A01, D01 và C04, chương trình đại học kéo dài từ 3,5 tới 4 năm. Khối kiến thức trọng tâm xoay quanh nghiệp vụ mua bán, chứ không dừng ở lý thuyết kinh tế chung.

Nhóm môn nền tảng gồm kinh tế vi mô, kinh tế vĩ mô, nguyên lý kế toán và thống kê ứng dụng. Phần này giúp người học đọc được báo cáo bán hàng và hiểu vì sao giá bán thay đổi theo mùa vụ. Nhóm môn nghiệp vụ mới là phần tạo ra khác biệt của ngành, bao gồm quản trị bán hàng, quản trị bán lẻ, nghiệp vụ ngoại thương, thanh toán quốc tế, quản trị chuỗi cung ứng, marketing thương mại và pháp luật kinh doanh.

Phần lớn chương trình dành một học kỳ cho kỳ thực tập tại doanh nghiệp. Đây là quãng thời gian đáng giá nhất trong 4 năm, vì nhà tuyển dụng nhìn vào đó để biết ứng viên đã quen quy trình thật hay mới chỉ học trên lớp. Người học nên xin thực tập đúng mảng mình nhắm tới, thay vì chọn nơi nào nhận cũng vào.

Nhiều trường trên cả nước đang đào tạo ngành này. Ở phía Bắc có Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Thương mại và Đại học Tài chính Ngân hàng Hà Nội. Ở miền Trung có Đại học Kinh tế Đà Nẵng, Đại học Nha Trang và Đại học Huế. Ở phía Nam có Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Đại học Công nghệ TP.HCM, Đại học Văn Lang và Đại học Cần Thơ. Điểm chuẩn giữa các trường chênh nhau khá rộng. Người học nên chọn theo mảng mà khoa đó mạnh, thay vì chỉ nhìn thứ hạng chung.

Kiến thức trọng tâm ngành kinh doanh thương mại từ phân tích số liệu đến các nghiệp vụ mua bán

Cả 4 tổ hợp xét tuyển và 2 nhóm môn kể trên tạo ra nền chung cho 5 mảng. Phần quyết định hướng đi lại nằm ở kỳ thực tập và ở vị trí đầu tiên mà sinh viên nhận sau khi tốt nghiệp. Danh sách vị trí ngay bên dưới cho thấy mỗi mảng dẫn tới nhóm công việc nào.

Học ngành kinh doanh thương mại ra trường làm những vị trí nào?

Học ngành kinh doanh thương mại ra trường làm được khoảng 12 vị trí phổ biến, phân bố đều trên 5 mảng chuyên môn đã nêu. Phần lớn vị trí khởi điểm không yêu cầu kinh nghiệm, nên đây là một trong số ít ngành cho phép sinh viên mới tốt nghiệp đi làm đúng chuyên môn ngay.

Ở mảng bán hàng và phát triển thị trường, vị trí phổ biến nhất là nhân viên kinh doanh. Người làm vị trí này phụ trách một nhóm khách hàng hoặc một khu vực. Công việc đi từ khâu tiếp cận, báo giá cho tới ký hợp đồng và theo dõi thanh toán. Nhóm ngành bán hàng và kinh doanh cũng đang có lượng tin việc làm lớn nhất thị trường, với hơn 4.000 tin mở trong {update_month}. Người đã cứng nghề có thể lên trưởng phòng kinh doanh để quản đội và chịu trách nhiệm doanh số nhóm. Ai muốn đi hướng khác thì rẽ sang chuyên viên phát triển thị trường khi doanh nghiệp mở vùng mới. Nhiều tin trong nhóm này được đăng dưới tên tuyển dụng sale, nên ứng viên nên tra cả 2 cách gọi khi tìm việc.

Trách nhiệm và công việc chính của nhân viên kinh doanh thương mại

Nhân viên kinh doanh thương mại chịu trách nhiệm về 4 nhóm việc, xoay quanh một chỉ tiêu doanh số được giao theo tháng hoặc theo quý. Hiểu rõ 4 nhóm việc này giúp ứng viên đọc tin việc làm nhanh hơn và biết mình sẽ được đánh giá bằng thước đo nào.

Dưới đây là 4 nhóm việc chính của một nhân viên kinh doanh thương mại:

• Tìm khách hàng mới và mở rộng thị trường: Người làm vị trí này chủ động tiếp cận khách hàng tiềm năng, khảo sát nhu cầu rồi giới thiệu sản phẩm phù hợp. Phần việc này chiếm nhiều thời gian nhất trong năm đầu đi làm.
• Chăm sóc khách hàng hiện hữu: Nhân viên kinh doanh theo dõi tình trạng sau bán hàng, xử lý thắc mắc và giữ liên hệ để khách tái ký hợp đồng. Doanh thu từ nhóm khách cũ thường ổn định hơn nhóm khách mới.
• Tư vấn, đàm phán và chốt hợp đồng: Công việc gồm trình bày giải pháp, gửi báo giá, thương lượng điều khoản rồi phối hợp nội bộ để triển khai đơn hàng đúng tiến độ giao và thanh toán.
• Theo dõi chỉ tiêu và báo cáo kinh doanh: Người làm vị trí này lập kế hoạch bán hàng theo kỳ, báo cáo diễn biến thị trường và đề xuất điều chỉnh khi kết quả lệch so với mục tiêu.

Cả 4 nhóm việc trên lặp lại ở hầu hết doanh nghiệp, chỉ khác nhau ở quy mô khách hàng và độ dài chu kỳ bán. Bán thiết bị công nghiệp có thể mất vài tháng cho một hợp đồng, còn bán hàng tiêu dùng thì chốt ngay trong lần gặp đầu tiên. Các mảng còn lại của ngành có cách tổ chức công việc khác hẳn.

Mảng bán lẻ và chuỗi cửa hàng có đường vào dễ nhất. Ứng viên thường bắt đầu từ việc làm bán hàng tại điểm bán, rồi lên quản lý cửa hàng sau khoảng 2 năm. Doanh nghiệp có chuỗi lớn còn tuyển thêm nhân viên chăm sóc khách hàng để xử lý phản hồi và giữ chân khách thân thiết. Nhóm vị trí này ít yêu cầu bằng cấp nhất, đổi lại lịch làm việc theo ca và cần thể lực tốt.

Sang mảng xuất nhập khẩu và logistics thương mại, 2 vị trí chính là nhân viên xuất nhập khẩu và nhân viên logistics. Người làm xuất nhập khẩu xử lý hợp đồng ngoại thương, chứng từ và thủ tục hải quan, còn người làm logistics lo lịch trình vận chuyển cùng chi phí giao nhận. Riêng nhóm ngành này hiện có hơn 700 tin việc làm đang mở, tập trung ở khu công nghiệp và cảng biển. Ứng viên có thể xem thêm việc làm logistics để nắm yêu cầu thật của từng doanh nghiệp.

Mảng thu mua và quản trị chuỗi cung ứng mở đầu bằng vị trí nhân viên thu mua, phụ trách tìm nhà cung cấp và đàm phán giá đầu vào. Đi cùng nhóm này là vị trí quản lý kho, lo việc nhập xuất, kiểm kê và giữ mức tồn phù hợp với kế hoạch bán. Ứng viên quan tâm hướng này có thể xem thêm việc làm quản lý kho để đối chiếu yêu cầu giữa doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp phân phối. Hai vị trí này tuyển ít tin hơn nhóm bán hàng nhưng vòng đời công việc ổn định và ít áp lực doanh số.

Với mảng marketing thương mại và thương mại điện tử, người mới ra trường thường vào vị trí nhân viên marketing phụ trách chương trình khuyến mãi tại điểm bán, hoặc vị trí vận hành gian hàng trên sàn. Nhóm thương mại điện tử đang mở rộng nhanh nhất, với hơn 4.000 tin việc làm liên quan tới kinh doanh trên sàn trong {update_month}. Người quan tâm hướng này nên theo dõi thêm việc làm thương mại điện tử và tuyển dụng marketing để so sánh yêu cầu giữa hai nhánh.

Ngoài 5 mảng trên, một số người học ngành này rẽ sang tuyển dụng nhân sự tại chính khối kinh doanh, hoặc học tiếp cao học rồi ứng tuyển tuyển dụng giảng viên tại các trường đại học và cao đẳng. Cả 2 hướng này khá hẹp, phù hợp với người đã có vài năm làm nghề và muốn chuyển vai. Người nhắm đường quản lý dài hạn có thể tham khảo trước các tin việc làm quản lý để biết doanh nghiệp yêu cầu gì ở cấp điều hành.

Bản đồ vị trí việc làm kinh doanh thương mại theo 5 mảng chuyên môn

Mười hai vị trí vừa liệt kê trải đều trên 5 mảng, nhưng mức thu nhập giữa chúng không giống nhau. Bảng lương ngay sau đây cho thấy khoảng cách thật giữa các vị trí đại diện của từng mảng.

Mức lương ngành kinh doanh thương mại theo vị trí

Mức lương ngành kinh doanh thương mại phổ biến ở dải 6 tới 12 triệu đồng mỗi tháng cho nhóm mới đi làm, và vượt 17 triệu đồng khi lên cấp quản lý. Khác biệt giữa các vị trí đến từ mảng chuyên môn nhiều hơn là từ số năm kinh nghiệm.

Bảng dưới đây tổng hợp mức lương tham khảo của 6 vị trí đại diện cho 5 mảng chuyên môn:

Nguồn số liệu trong bảng là VietnamSalary, tính đến {update_day}. Sáu con số trên là dải lương cơ bản theo tin đăng, chưa tính hoa hồng theo doanh số vốn là phần thu nhập đáng kể của nhóm bán hàng và nhóm kinh doanh. Chênh lệch giữa vị trí trả cao nhất và thấp nhất trong nhóm nhân viên chỉ khoảng 1,8 triệu đồng ở mức khởi điểm, nhưng khoảng cách giữa nhân viên và trưởng phòng kinh doanh lên tới hơn 9 triệu đồng. Con số đó cho thấy giá trị của việc đi lên cấp quản lý trong ngành này lớn hơn giá trị của việc đổi qua lại giữa các vị trí cùng cấp.

Tra cứu mức lương trên VietnamSalary để xem chi tiết theo từng cấp kinh nghiệm và từng khu vực trước khi thương lượng.

Bảng thu nhập tham khảo theo từng cấp bậc kinh nghiệm

Ngành kinh doanh thương mại cần tố chất và kỹ năng nền nào?

Ngành kinh doanh thương mại cần 4 năng lực nền dùng chung cho cả 5 mảng: đọc được con số kinh doanh, thương lượng có phương pháp, hiểu quy trình hàng hóa và tiếng Anh thương mại. Kỹ năng chuyên sâu của từng chức danh tích lũy sau, nhưng thiếu 4 nền tảng này thì mảng nào cũng vào chậm.

Năng lực đầu tiên là đọc được con số kinh doanh, cụ thể là biết bóc tách doanh thu theo nhóm hàng, tính biên lợi nhuận và nhận ra khoản chi phí nào đang ăn mòn hợp đồng. Khác biệt giữa một người bán được hàng và một người bán có lãi nằm ở đúng năng lực này. Thứ hai là kỹ năng thương lượng có phương pháp, tức chuẩn bị trước vùng giá chấp nhận được, dự đoán phản đối của đối tác và biết khi nào nên dừng.

Thứ ba là hiểu quy trình đường đi của hàng hóa, từ lúc đặt nhà cung cấp, nhập kho, giao tới điểm bán cho tới lúc thu tiền về. Người nắm quy trình sẽ hứa đúng thứ doanh nghiệp giao được, thay vì hứa để chốt hợp đồng rồi vướng ở khâu giao nhận. Thứ tư là tiếng Anh thương mại đủ để đọc hợp đồng và trao đổi với đối tác nước ngoài, nhất là ở mảng xuất nhập khẩu và thu mua. Ngoài 4 năng lực này, kỹ năng dùng phần mềm quản lý khách hàng và bảng tính đang dần thành yêu cầu mặc định trong tin việc làm.

Triển vọng ngành kinh doanh thương mại: nhu cầu tuyển dụng và tác động của AI

Triển vọng ngành kinh doanh thương mại vẫn rộng, vì nhu cầu tuyển dụng nhân sự khối kinh doanh luôn nằm trong nhóm cao nhất thị trường. Điểm mới là AI đang chia lại công việc giữa 5 mảng, và mức độ tác động lên mỗi mảng không giống nhau. Mảng nào càng nhiều thao tác lặp thì càng bị tự động hóa nhanh.

Ở mảng thu mua và mảng xuất nhập khẩu, phần việc bị thay thế nhiều nhất là nhập liệu chứng từ, đối chiếu báo giá và theo dõi tiến độ đơn hàng. Phần mềm hiện đọc được hóa đơn và tự khớp số liệu, nên doanh nghiệp giảm dần nhân sự cho khâu giấy tờ. Đổi lại, phần thương lượng điều khoản và xử lý sự cố lô hàng vẫn cần người, vì mỗi tình huống lại ràng buộc bởi một hợp đồng và một quan hệ đối tác riêng.

Với mảng marketing thương mại và thương mại điện tử, AI thay đổi cách làm nhiều hơn là cắt giảm chỗ làm. Việc viết mô tả sản phẩm hàng loạt, dựng ảnh gian hàng và phân loại đánh giá của khách nay chạy bằng công cụ. Ngược lại, nhu cầu về người biết đọc dữ liệu bán hàng để quyết định nhập hàng gì lại tăng lên. Mảng này cũng sinh ra vài chức danh mới như chuyên viên vận hành sàn đa kênh và chuyên viên tối ưu gian hàng.

Riêng mảng bán hàng và mảng bán lẻ chịu tác động nhẹ nhất. Cuộc gặp trực tiếp, việc đọc thái độ khách hàng và việc xử lý phản đối tại chỗ đều là phần công nghệ chưa thay được. Điều thay đổi là công cụ hỗ trợ, khi nhân viên kinh doanh nay được gợi ý sẵn danh sách khách hàng có khả năng mua cao, nhờ đó thời gian bỏ ra cho khâu tìm kiếm giảm đi rõ rệt.

Với người sắp vào ngành, kết luận rút ra khá thẳng. Ai nhắm mảng thu mua hoặc xuất nhập khẩu nên học thêm phân tích dữ liệu để không dừng lại ở phần việc giấy tờ. Ai nhắm mảng bán hàng thì lợi thế vẫn nằm ở năng lực con người, và đây là hướng an toàn nhất cho người mới tốt nghiệp trong vài năm tới.

AI tự động hóa khâu giấy tờ và phân tích dữ liệu

Cách chọn hướng đi và bắt đầu với ngành kinh doanh thương mại

Người mới vào ngành kinh doanh thương mại nên đi theo 4 việc dưới đây, theo đúng thứ tự từ chọn mảng tới nộp hồ sơ. Cách làm này giúp tránh tình trạng học dàn trải rồi ứng tuyển vị trí nào cũng thấy mình thiếu một mảng nào đó.

• Chọn mảng hợp thế mạnh. Đối chiếu 5 mảng ở trên với môn bạn học tốt nhất và kiểu áp lực bạn chịu được lâu dài. Người chịu được chỉ tiêu doanh số nên nhắm mảng bán hàng, người tỉ mỉ với giấy tờ nên nhắm mảng xuất nhập khẩu.
• Học nền tảng của mảng đã chọn. Với mảng xuất nhập khẩu, hãy học chắc bộ chứng từ và các điều kiện giao hàng thông dụng. Với mảng thương mại điện tử, ưu tiên kỹ năng vận hành gian hàng và đọc báo cáo bán hàng. Hoàn thiện hồ sơ ngay từ giai đoạn này để mỗi kỹ năng vừa học được ghi lại kịp thời. Bạn hãy tạo CV miễn phí cùng CareerViet với mẫu dành cho khối kinh doanh, có sẵn ô liệt kê chỉ tiêu đã đạt và nhóm khách hàng từng phụ trách.
• Tích trải nghiệm bán hàng thật. Một kỳ thực tập tại doanh nghiệp hoặc vài tháng làm cộng tác viên bán hàng có giá trị hơn nhiều chứng chỉ ngắn hạn. Nhà tuyển dụng khối kinh doanh nhìn vào con số ứng viên từng đạt, nên hãy ghi lại doanh số và số khách hàng đã chăm sóc ngay khi còn đi thực tập.
• Ứng tuyển vị trí entry đúng mảng. Khi hồ sơ đã đủ, tính năng AI Matching của CareerViet sẽ đối chiếu kỹ năng trong CV với yêu cầu của từng tin và gợi ý những vị trí khớp nhất. Bên cạnh đó, CareerMap cho bạn xem lộ trình từ nhân viên lên trưởng phòng rồi lên giám đốc kinh doanh, kèm mức lương tương ứng ở mỗi cấp.

Về khu vực, việc làm ngành kinh doanh thương mại tập trung ở các đô thị lớn và vùng công nghiệp. Ứng viên nên mở rộng phạm vi tìm kiếm sang việc làm TPHCM, việc làm Bình Dương và việc làm Đồng Nai. Ba khu vực này tập trung nhiều doanh nghiệp phân phối và nhà máy có bộ phận xuất nhập khẩu. Người muốn làm gần nhà có thể xem thêm việc làm Đà Nẵng và việc làm Cần Thơ. Danh sách việc làm theo từng khu vực trên CareerViet đều lọc được theo mức lương và số năm kinh nghiệm yêu cầu.

Bốn bước định hướng và chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển

Câu hỏi thường gặp về ngành kinh doanh thương mại

Phần lớn thắc mắc về ngành kinh doanh thương mại xoay quanh cùng một câu hỏi gốc: học xong có việc không và bắt đầu từ đâu. Những câu trả lời dưới đây bám vào yêu cầu thật trong tin việc làm hiện nay, chứ không dựa trên thông tin tuyển sinh.

Dưới đây là phần giải đáp cho 5 thắc mắc phổ biến nhất về ngành kinh doanh thương mại, xoay quanh cơ hội việc làm, bằng cấp, vị trí khởi đầu, tác động của AI và hình thức làm việc:

1. Ngành kinh doanh thương mại có dễ xin việc không?

Có, đây là một trong những ngành có cửa vào rộng nhất ở khối kinh tế, vì nhóm bán hàng và kinh doanh luôn giữ lượng tin việc làm lớn nhất thị trường. Điểm cần lưu ý là dễ vào không đồng nghĩa với dễ trụ. Nhà tuyển dụng sàng lọc bằng kết quả doanh số sau 3 tới 6 tháng thử việc, nên ứng viên cần chuẩn bị tinh thần làm việc theo chỉ tiêu ngay từ đầu.

2. Không học đại học có làm ngành kinh doanh thương mại được không?

Có, phần lớn vị trí ở mảng bán hàng và mảng bán lẻ nhận ứng viên trình độ cao đẳng hoặc trung cấp, thậm chí chỉ cần tốt nghiệp trung học phổ thông kèm kinh nghiệm bán hàng. Riêng mảng xuất nhập khẩu và mảng thu mua thì bằng đại học vẫn là điều kiện phổ biến trong tin việc làm, do đặc thù pháp lý và chứng từ của hai mảng này.

3. Nên bắt đầu từ vị trí nào khi mới vào ngành kinh doanh thương mại?

Người chưa có kinh nghiệm nên bắt đầu từ nhân viên kinh doanh hoặc nhân viên bán hàng tại doanh nghiệp phân phối. Cả 2 vị trí này cho phép quan sát trọn vẹn đường đi của hàng hóa trong thời gian ngắn, từ khâu chào giá tới khâu thu tiền. Sinh viên có nền tiếng Anh tốt có thể nhắm thẳng vị trí nhân viên xuất nhập khẩu, nơi mức khởi điểm nhỉnh hơn và ít cạnh tranh hơn.

4. AI có làm ngành kinh doanh thương mại bớt cơ hội việc làm không?

Không, AI dịch chuyển cơ cấu vị trí thay vì thu hẹp tổng nhu cầu của ngành. Khối lượng nhập liệu chứng từ và đối chiếu báo giá giảm đi, trong khi nhu cầu ở khâu thương lượng, xử lý sự cố và phân tích dữ liệu bán hàng vẫn giữ nguyên. Vài chức danh mới như chuyên viên vận hành sàn đa kênh cũng do làn sóng này tạo ra.

5. Làm ngành kinh doanh thương mại có thể làm việc từ xa không?

Một phần công việc làm từ xa được, chủ yếu ở mảng thương mại điện tử và ở nhóm bán hàng cho khách doanh nghiệp có chu kỳ dài. Ngược lại, mảng bán lẻ gắn với điểm bán còn mảng xuất nhập khẩu gắn với kho cùng thủ tục hải quan nên gần như phải có mặt trực tiếp. Tin việc làm hiện nay thường ghi rõ hình thức làm việc, ứng viên nên đọc kỹ mục này trước khi nộp hồ sơ.

Chọn đúng mảng chuyên môn là quyết định quan trọng nhất khi bước vào ngành kinh doanh thương mại, vì mảng quyết định cả nhóm vị trí lẫn dải lương mà bạn nhắm tới. Người học nên chốt hướng đi từ năm thứ ba, dồn kỳ thực tập vào đúng mảng đó, rồi ứng tuyển vị trí entry ngay khi tốt nghiệp. Khám phá việc làm mới trên CareerViet để nắm nhu cầu thật của thị trường trước khi chốt hướng đi.